जगन्नाथ मंदिर

2020-08-13T17:30:58Z

103.76.211.26: robot: Import pages using विशेष:आयात

[[चित्र:Temple-Jagannath.jpg|250 px|इवलेसे|जगन्नाथ मंदिर]]
{{Location map|ओडिशा|label=|mark=Gold temple icon.png|| lat_deg=19| lat_min=48| lat_sec=17| lat_dir=N| lon_deg=85| lon_min=49 |lon_sec=6 | lon_dir=E | relief=1|width=300|float=right|thumb|alt=|caption=जगन्नाथ मंदिराचे ओडिशामधील स्थान}}
{| style="float:right; clear:right; margin-left: 15px; text-align: center; border:1px solid #aaaaaa; padding:5px; font-size: 85%; width:280px;" class="box"
! style="padding; border solid thin #0000CC; text-align:center; margin-bottom:5px; background:lightsteelblue; font-size:12px;"|[[चार धाम]]<div><p>[[ File:Badrinath temple.jpg|125x125px]][[File:Rameswaram Gopuram.jpg |125x125px]][[ File:Dwarkadheesh temple.jpg |125x125px]][[ File:Temple-Jagannath.jpg|125x125px]]</p></div>[[बद्रीनाथ मंदिर|बद्रीनाथ]] • [[रामनाथस्वामी मंदिर|रामेश्वरम्]]<br />[[द्वारकाधीश मंदिर|द्वारका]] • [[जगन्नाथ मंदिर|पुरी]]
|}
[[File:Rath Yatra Puri 2007 11028.jpg|thumb|पुरी येथील रथयात्रा]]
'''जगन्नाथ मंदिर''' ([[उडिया भाषा|ओड़िआ]]: ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର) हे [[भारत]] देशाच्या [[ओडिशा|ओड़िशा]] राज्यातील [[जगन्नाथपुरी|पुरी]] शहरामधील एक हिंदू मंदिर आहे. मंदिरामध्ये श्रीजगन्नाथ, श्रीबलभद्र, देवी सुभद्रा आणि सुदर्शन यांच्या लाकडी मूर्ती आहेत. [[हिंदू धर्म]]ामधील सर्वात मानाच्या पवित्र [[चार धाम]] तीर्थक्षेत्रांपैकी जगन्नाथ मंदिर एक आहे. जगन्नाथ देव हा [[विष्णू]]चा एक अवतार मानला जातो. असे म्हणतात की या मंदिराची उभारणी राजा अनंगभीमदेव याने केली.

==रथयात्रा<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=sILXAAAAMAAJ&q=jagannath+puri+rathayatra&dq=jagannath+puri+rathayatra&hl=mr&sa=X&ved=0ahUKEwil7KLuw53jAhVg73MBHbL5CxQQ6AEIJzAA|title=Car Festival of Lord Jagannath, Puri|last=Mahapatra|first=Sarat Chandra|date=1994|publisher=Sri Jagannath Research Centre|language=en}}</ref>==

जगन्नाथ, त्याचा मोठा बंधू बलभद्र आणि बहीण सुभद्रा यांची रथयात्रा हे जगन्नाथपुरीचे एक वैशिष्ट्य आहे. जगन्नाथ मंदिराची रथयात्रा दरवर्षी [[आषाढ]] महिन्यातल्या [[शुक्ल पक्ष|शुक्ल पक्षा]]तील द्वितीयेपासून होते.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.loksatta.com/desh-videsh-news/jagannath-rath-yatra-begin-from-today-lakhs-of-devotees-puri-odisha-amit-shah-jud-87-1924394/|title=पुरीत आज निघणार जगन्नाथाची रथयात्रा; लाखो भाविकांची गर्दी|last=|first=|date=४.७.२०१९|work=|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref>

ही यात्रा जगन्नाथपुरीला सुरू होऊ जनकपुरी येथे समाप्त होते. गुंदेचा मंदिर येथे आपल्या मावशीच्या निवासस्थानी ही तीन भावंडे तीन रथांत बसून जातात, अशी यामागील धारणा आहे. पैकी जगन्नाथाचा १६ चाके असलेला लाकडी रथ हा ४५ फूट उंच, ३५ फूट लांब आणि ३५ फूट रुंद अशा आकारमानाचा असतो. बाकीचे दोन रथ थोडे लहान असतात. सिंहद्वार येथून देव आपआपल्या रथात बसून निघतात. भारतभरांतून आणि परदेशांतूनही आलेली सर्व जाति-धर्म-संप्रदायांची भक्त मंडळी मिळून हे रथ ओढतात. जनकपुरी येथे भगवान तीन दिवस [[लक्ष्मी]]सन्निध राहतात अशी व्यवस्था आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=qmYWBQAAQBAJ&pg=PT137&dq=jagannath+rath+yatra&hl=mr&sa=X&ved=0ahUKEwiho_z1xp_jAhX1muYKHdJEDwIQ6AEIUDAG#v=onepage&q=jagannath%20rath%20yatra&f=false|title=Religious Basis of Hindu Beliefs|last=Dwivedi|first=Dr Bhojraj|date=2014-10-27|publisher=Diamond Pocket Books Pvt Ltd|isbn=9789351650928|language=en}}</ref> या उत्सवात विविध धार्मिक विधी-विधाने संपन्न केली जातात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=3J7q3oEnj94C&pg=PA5&dq=jagannath+rath+yatra&hl=mr&sa=X&ved=0ahUKEwiho_z1xp_jAhX1muYKHdJEDwIQ6AEIWDAH#v=onepage&q=jagannath%20rath%20yatra&f=false|title=Folk Tales of Orissa|last=Kumar|first=Ramendra|date=2009|publisher=Children's Book Trust|isbn=9788189750992|language=en}}</ref>

==चित्रदालन==
<gallery>
File:Chariot Devidalana of Goddess Subhadra.jpg|thumb|रथयात्रेतील सुभद्रा रथ
File:Rath Yatra Puri 2007 11028.jpg|thumb|पुरी येथील रथयात्रा
</gallery>

==हे सुद्धा पहा==
* [[अमरनाथ]]
* [[वैष्णोदेवी]]
* [[पुरी, ओडिशा|पुरी, ओड़िशा]]

==बाह्य दुवे==
*[http://jagannath.nic.in/ अधिकृत संकेतस्थळ]
{{कॉमन्स वर्ग|Jagannath Temple, Puri|{{लेखनाव}}}}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:भारतामधील हिंदू मंदिरे]]

मराठीपिडिया - User contributions [mr]

जगन्नाथ मंदिर