https://mr.bharatpedia.org/w/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=2402%3A8100%3A2314%3ADD62%3A0%3A0%3AF87F%3A6001 2026-08-26T10:59:16Z User contributions MediaWiki 1.43.6 https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E2%80%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%80_%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE&diff=12622 2022-05-01T13:05:50Z

<p>2402:8100:2314:DD62:0:0:F87F:6001: robot: Import pages using विशेष:आयात</p> <hr /> <div>{{जिल्हा सूचना|जिल्हा_नाव=रत्‍नागिरी}}<br /> {{माहितीचौकट भारतीय जिल्हा<br /> |जिल्ह्याचे_नाव = रत्‍नागिरी जिल्हा<br /> |स्थानिक_नाव = रत्‍नागिरी जिल्हा<br /> |चित्र_नकाशा = Ratnagiri_in_Maharashtra_(India).svg<br /> |अक्षांश-रेखांश = <br /> |राज्याचे_नाव = महाराष्ट्र<br /> |विभागाचे_नाव = [[कोकण विभाग]]<br /> |मुख्यालयाचे_नाव = [[रत्‍नागिरी]]<br /> |तालुक्यांची_नावे = [[मंडणगड]], [[दापोली]], [[खेड]], [[चिपळूण]], [[गुहागर]], [[संगमेश्वर]], [[रत्‍नागिरी तालुका|रत्‍नागिरी]], [[लांजा]], [[राजापूर]]<br /> |क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = ८,२०८<br /> |लोकसंख्या_एकूण = १६,९६,७७७<br /> |जनगणना_वर्ष = २००१<br /> |लोकसंख्या_घनता = २०७<br /> |शहरी_लोकसंख्या = ११.३३%<br /> |साक्षरता_दर = ६५.१३%<br /> |लिंग_गुणोत्तर = <br /> |प्रमुख_शहरे = [[रत्‍नागिरी]], [[चिपळूण]]<br /> |जिल्हाधिकार्यांचे_नाव =<br /> |लोकसभा_मतदारसंघाची_नावे = [[रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग (लोकसभा मतदारसंघ)|रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग]]<br /> |विधानसभा_मतदारसंघाची_नावे = [[दापोली विधानसभा मतदारसंघ|दापोली]], [[गुहागर विधानसभा मतदारसंघ|गुहागर]], [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ|चिपळूण]], [[रत्‍नागिरी विधानसभा मतदारसंघ|रत्‍नागिरी]], [[राजापूर विधानसभा मतदारसंघ|राजापूर]]<br /> |खासदारांची_नावे = [[विनायक राऊत]]<br /> |पर्जन्यमान_मिमी = <br /> |संकेतस्थळ = http://ratnagiri.gov.in/<br /> }}<br /> <br /> <br /> '''रत्‍नागिरी जिल्हा''' [[भारत]] देशातील [[महाराष्ट्र]] राज्याच्या [[महाराष्ट्रातील जिल्हे|३६ जिल्ह्यांपैकी]] एक जिल्हा आहे. या जिल्ह्याच्या पश्चिमेस [[अरबी समुद्र]], दक्षिणेस [[सिंधुदुर्ग जिल्हा]], पूर्वेस [[सातारा जिल्हा]], कोल्हापूर जिल्हा व [[सांगली जिल्हा]] तर उत्तरेस [[रायगड जिल्हा]] (जुने नाव कुलाबा जिल्हा) आहे. रत्‍नागिरी शहर हे या जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. या जिल्ह्याची शहरी लोकसंख्या ११.३३% इतकी आहे.<br /> <br /> हल्लीचा रत्‍नागिरी जिल्हा हा ब्रिटिश काळात आणि नंतरही उत्तर रत्‍नागिरी जिल्हा म्हणून ओळखला जात होता. हल्लीच्या [[सिंधुदुर्ग]] जिल्ह्याला दक्षिण रत्‍नागिरी जिल्हा म्हणत. दक्षिण रत्‍नागिरी जिल्ह्यात [[सावंतवाडी]] या संस्थानाचाही समावेश होता. सन १९८१ साली या जिल्ह्यांची नावे बदलली.<br /> [[File:Kokani House.jpg|thumb|कोकणातील कौलारू घर]]<br /> <br /> == भूगोल ==<br /> ===रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या सीमा===<br /> * पश्चिमेस [[अरबी समुद्र]]<br /> * दक्षिणेस [[सिंधुदुर्ग जिल्हा]]<br /> * पूर्वेस [[सातारा जिल्हा]] व [[सांगली जिल्हा]] व [[कोल्हापूर जिल्हा]]<br /> * उत्तरेस [[रायगड जिल्हा]]<br /> <br /> ==रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तालुकानिहाय नद्या==<br /> [[काजळी]], केव, [[गड]], [[बोर]], [[मुचकुंदी]], [[वाशिष्टी]], [[शास्त्री]], [[सावित्री]],[[जगबुडी]]<br /> <br /> == तालुके ==<br /> रत्‍नागिरी जिल्ह्यात खालील तालुके समाविष्ट आहेत:<br /> # [[गुहागर]]<br /> # [[खेड]]<br /> # [[चिपळूण]]<br /> # [[मंडणगड]]<br /> # [[दापोली तालुका]]<br /> # [[रत्‍नागिरी तालुका|रत्‍नागिरी]]<br /> # [[राजापूर]]<br /> # [[लांजा]]<br /> # [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]]<br /> <br /> == दळणवळण ==<br /> रत्‍नागिरी ते कोल्हापूर ([[राष्ट्रीय महामार्ग २०४]])<br /> <br /> [[मुंबई]] ते [[कोचीन]] ([[राष्ट्रीय महामार्ग 66]])<br /> <br /> == प्रेक्षणीय स्थळे ==<br /> # [[आंबडवे]]<br /> # [[गणपतीपुळे]]<br /> # गणेशगुळे <br /> # [[गुहागर]]<br /> # [[चिपळूण]]<br /> # [[जयगड]]<br /> # नाणीज<br /> # [[पावस]]<br /> # [[पूर्णगड]]<br /> # माचाळ<br /> # मार्लेश्वर<br /> # [[रत्‍नागिरी]] (शहर)<br /> # शेरीवली<br /> # [[संगमेश्वर]]<br /> #[[रसाळगड]]<br /> #[[महिपतगड]]<br /> <br /> == रत्‍नागिरी जिह्यातील गड-किल्ले ==<br /> <br /> १. [[आंबोळगड]]<br /> <br /> २. [[गोपाळगड]]<br /> <br /> ३. गोविंदगड<br /> <br /> ४. जंगली जयगड<br /> <br /> ५. [[जयगड]]<br /> <br /> ६. [[पालगड]]<br /> <br /> ७. [[पूर्णगड]]<br /> <br /> 8. भवानीगड<br /> <br /> 9. [[महिपतगड]]<br /> <br /> १0. महीमंडणगड<br /> <br /> ११. यशवंतगड<br /> <br /> १२. रत्‍नदुर्ग<br /> <br /> १३. [[रसाळगड]]<br /> <br /> १४. [[विजयगड]]<br /> <br /> १५. [[सुवर्णदुर्ग]]<br /> <br /> == शेती ==<br /> रत्‍नागिरी जिल्हा [[हापूस आंबा|हापूस आंब्यांसाठी]] जगप्रसिद्ध आहे. आंब्याप्रमाणेच [[काजू]], [[नारळ]], [[फणस]], [[आमसूल|आमसूल(रातांबा)]] इत्यादींची लागवड येथे केली जाते. [[तांदूळ|तांदळाची]] शेती येथे प्रामुख्याने केली जाते<br /> <br /> डॉ.बाळासाहेब सावंत कोकण कृषि विद्यापीठ,दापोली (स्थापना ;१८ मे १९७२ )<br /> रत्‍नागिरी जिल्हा एक निसर्गरम्य व पर्यटन स्थळ म्हणून ओळखले जातो जिल्ह्याला लाभलेला समुद्रकिनारा व आजूबाजूची निसर्गरुपी डोंगररांग आहे त्याच्यामुळे रत्‍नागिरी येथे पर्यटक संपूर्ण जगातून येत असतात.<br /> <br /> == राजकीय संरचना ==<br /> लोकसभा मतदारसंघ (१) : [[रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग (लोकसभा मतदारसंघ)|रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग]].<br /> <br /> विधानसभा मतदारसंघ (५) : [[दापोली विधानसभा मतदारसंघ|दापोली]], [[गुहागर विधानसभा मतदारसंघ|गुहागर]], [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ|चिपळूण]], [[रत्‍नागिरी विधानसभा मतदारसंघ|रत्‍नागिरी]] व [[राजापूर विधानसभा मतदारसंघ|राजापूर]].<br /> <br /> == रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील प्रसिद्ध व्यक्ती ==<br /> * महर्षी [[धोंडो केशव कर्वे]]<br /> * [[पांडुरंग वामन काणे|महामहोपाध्याय पां वा. काणे]]<br /> * [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]]<br /> * लोकमान्य [[बाळ गंगाधर टिळक]]<br /> * [[भागोजी कीर]] (यांच्या नावाचा रस्ता मुंबईत माहीम येथे आहे.) <br /> * [[विनायक दामोदर सावरकर]]<br /> * [[अनंत लक्ष्मण कान्हेरे]]<br /> <br /> == संदर्भ ==<br /> * [[:en:Ratnagiri_District|इंग्रजी विकिपीडिया-Ratnagiri]]<br /> * [http://ratnagiri.gov.in/रत्‍नागिरी जिल्हा परिषद संकेतस्थळ]<br /> {{महाराष्ट्रातील जिल्हे}}<br /> {{रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तालुके}}<br /> [[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्हा|*]]<br /> [[वर्ग:कोकण विभागातील जिल्हे]]<br /> <br /> == बाह्य दुवे ==</div>

2402:8100:2314:DD62:0:0:F87F:6001