रझिया सुलतान

2022-05-01T15:57:01Z

2409:4042:4E07:C001:AFDC:B72C:D3E3:6C63: robot: Import pages using विशेष:आयात

{{अर्धसुरक्षीत}}
{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी =
| नाव = रझिया सुलताना]
| चित्र = चित्र:Tomb of Rajia Sultana9.jpg|180px
| चित्र_आकारमान =
| चित्रशीर्षक = रझिया सुलतानाची कबर
| चित्रशीर्षक_पर्याय =
| जन्मनाव =
| जन्म_दिनांक = इ.स. १२००
| जन्म_स्थान = बदाऊन, [[उत्तर प्रदेश]], [[भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = १४ ऑक्टोबर १२४० (वय ३५ )
| मृत्यू_स्थान = [[दिल्ली]], [[दिल्ली सल्तनत]]
| मृत्यू_कारण =
| कलेवर_सापडलेले_स्थान =
| चिरविश्रांतिस्थान =
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश =
| निवासस्थान =
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]
| टोपणनावे =
| वांशिकत्व =
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]
| शिक्षण =
| कॉलेज =
| पेशा = वैद्यकीय
| कारकीर्द_काळ =
| मालक =
| प्रसिद्ध_कामे =
| मूळ_गाव =
| पगार =
| निव्वळ_मालमत्ता =
| उंची =
| वजन =
| ख्याती =
| पदवी_हुद्दा =
| कार्यकाळ =
| पूर्ववर्ती =
| परवर्ती =
| राजकीय_पक्ष =
| विरोधक =
| संचालकमंडळ =
| धर्म =
| पूर्ण नाव = राज़िया बेगम बेन्ट शम्स-उद-दीन इल्तुतमिश
| जोडीदार = याकूत व मलिक अल्टूनिया
| अपत्ये =
| वडील = इल्तुतमिश
| आई = कुतुब बेगम
| नातेवाईक =
| पुरस्कार =
| स्वाक्षरी =
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय =
| संकेतस्थळ =
| तळटिपा =
| संकीर्ण =
}}{{बदल}}

{{हा लेख|{{लेखनाव}}|सुलतान}}
'''रझिया सुलताना''' ([[इ.स. १२०५]]- [[इ.स. १२४०]]) ही दिल्लीचा सुलतान [[इल्तुमिश]] याची मुलगी होती. त्याने आपल्या पश्चात रझियाला वारसदार म्हणून निवडले होते.

रझिया ही मध्ययुगीन काळात दिल्लीच्या सिंहासनावर बसलेली बहुधा एकमेव मुस्लिम महिला होती. राज्यकर्ती म्हणून गादीवर आल्यावर तिला अनेक बंडांना तोंड द्यावे लागले. न डगमगता शौर्य आणि कौशल्याच्या जोरावर तिने सर्व बंडे मोडून काढून दिल्ली सलतनतवर आपले स्वामित्व प्रस्थापित केले. रझियाची वाढती शक्ती तसेच पडदा पद्धत न पाळता दरबारात वावरणे काही मुस्लिम सरदारांना मान्य नसतानाही रझियाने त्यांची पर्वा केली नाही. ती शिकारसुद्धा करायची तसेच युद्धामध्ये तिच्या सेनेच नेतृत्व करायची. राजपुतांना काबूत आणण्यासाठी रझियाने रणंथंभोरच्या विरुद युद्धमोहीम आखली होती. तिच्या संपूर्ण राज्यात तिने उत्तम कानूनव्यवस्था प्रस्थापित केली होती, रझियाचे वाढते सामर्थ्य आपल्या हिताआड येत आहे हे पाहून काही तुर्की सरदारांनी तिचा शेवट केला.

== वैयक्तिक आयुष्य==

== माध्यमात ==
* [[रफिक झकेरिया]] यांनी ''रझिया, क्वीन ऑफ इंडिया'' हे इंग्लिश पुस्तक लिहिले आहे.
* [[ईटीव्ही]] या हिंदी दूरचित्रवाहिनीवर [[रझिया सुलतान (दूरचित्रवाहिनी मालिका)|रझिया सुलतान]] ही मालिका २ मार्च, २०१५ पासून प्रदर्शित झाली. यात ती सुलतान होईपर्यंतचे तिच्या जीवनाचे वर्णन आहे.
* [[इ.स. १९८३]] साली रझियाच्या जीवनावर [[कमाल अमरोही]] दिग्दर्शित [[रझिया सुल्तान (१९८३ हिंदी चित्रपट)|रज़िया सुल्तान]] या हिंदी चित्रपटाची निर्मिती झाली. तिच्यात रझियाच्या भूमिकेत [[हेमा मालिनी]] होती..
* सुल्तान रज़िया (मूळ हिंदी लेखक - मेवाराम; मराठी अनुवाद - किमया किशोर देशपांडे)[http://www.projectcontinua.org/sultan-raziyya-bint-iltutmish/]

==हेही पहा==
* मोहिनी कडू
* भारतीय राजकारणातील स्त्रिया (पुस्तक)
* जयदेव हट्टंगडी
* रझिया सुल्तान (१९८३ हिंदी चित्रपट)

==बाह्यदुवे==
http://www.projectcontinua.org/sultan-raziyya-bint-iltutmish/

http://ishq-e-dilli.blogspot.com/2016/06/an-impartial-history-of-only-empress-of.html
[[वर्ग:दिल्ली सल्तनत]]
[[वर्ग:भारतीय राजघराण्यातील स्त्रिया]]
[[वर्ग:इ.स. १२०५ मधील जन्म]]

मराठीपिडिया - User contributions [mr]

रझिया सुलतान