https://mr.bharatpedia.org/w/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=2409%3A4042%3A712%3AFC95%3A15E7%3A95F7%3AA12%3A3789
मराठीपिडिया - User contributions [mr]
2026-08-28T04:10:29Z
User contributions
MediaWiki 1.43.6
https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%9C%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%B3&diff=12571
जरुळ
2020-06-14T16:40:48Z
<p>2409:4042:712:FC95:15E7:95F7:A12:3789: </p>
<hr />
<div>'''जरुळ''' (Jarul) [[महाराष्ट्र]] राज्यातील आणि [[औरंगाबाद]] जिल्ह्यातील [[वैजापुर]] तालुक्यात एक छोटेसे खेडेगांव आहे.<br />
ते [[वैजापुर]]पासून साधारणतः ९ कि. मी. अंतरावर सारंगी नदीकिनारी वसलेले आहे.<br />
<br />
{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |<br />
स्थानिक_नाव = जरुळ |<br />
प्रकार = गाव | <br />
अक्षांश = 19.967 | रेखांश = 74.747|<br />
शोधक_स्थान= right | <br />
राज्य_नाव = महाराष्ट्र |<br />
जिल्हा = [[औरंगाबाद जिल्हा|औरंगाबाद]] |<br />
taluka = [[Vaijapur taluka|Vaijapur]] |<br />
नेता_पद = |<br />
नेता_नाव = |<br />
उंची = 514|<br />
लोकसंख्या_वर्ष = 2011 |<br />
लोकसंख्या_एकूण = 2,974| <br />
लोकसंख्या_घनता = |<br />
क्षेत्रफळ_आकारमान= sq. km |<br />
क्षेत्रफळ_एकूण = |<br />
एसटीडी_कोड = 02436|<br />
पिन_कोड = |423701<br />
आरटीओ_कोड =MH-20 |<br />
लिंग_गुणोत्तर = |<br />
unlocode = |<br />
संकेतस्थळ = |<br />
तळटिपा = |<br />
}}<br />
<br />
==इतिहास==<br />
हे एक जुने छोटेसे खेडे असून, येथील रहिवासी राजेरजवाड्यांच्या आठवणी सांगतात. असे मानले जाते की [[सूर्यवंशी]] राजा [[निकम]]वंशीय पिढ्या येथे नांदत आहेत{{संदर्भ हवा}}. कालांतराने, मूळचे [[निकम]] हे [[आडनांव]] बदलून त्याचे मतसागर असे बनले.{{संदर्भ हवा}}<br />
<br />
==प्रशासन==<br />
पंचायत राज व्यवस्थेतील सर्वात मूळ घटक असलेली ग्रामपंचायत येथील प्रशासन चालवते.<br />
<br />
===ग्रामपंचायत===<br />
- निर्वाचित प्रमुख नाव: श्री. दिगंबर परसराम मतसागर [[सरपंच]] {{संदर्भ हवा}}<br />
- निर्वाचित ऊपप्रमुख नाव: श्री. हिराबाई भास्करराव कुहिले [[ऊपसरपंच]]{{संदर्भ हवा}}<br />
* सामाजिक सौख्य नांदवने{{संदर्भ हवा}}<br />
* विविध सामाजिक कार्ये पार पाडने{{संदर्भ हवा}}<br />
* उत्सव साजरे करने{{संदर्भ हवा}}<br />
* देवस्थानांची निगा राखने{{संदर्भ हवा}}<br />
<br />
===समाजव्यवस्था===<br />
खालील अनेक जातीधर्माची लोक येथे वर्षानुवर्षापासुन गुन्यागोविंदाने नांदत आहेत.{{संदर्भ हवा}}<br />
* [[मराठा]]<br />
* [[मुसलमान]]<br />
* [[सोनार]]<br />
* [[सुतार]]<br />
* [[लोहार]]<br />
* [[चांभार]]<br />
* [[न्हावी]]<br />
* [[मातंग]]<br />
* [[कासार]]<br />
* [[बैरागी]]<br />
* [[वडार]]<br />
* [[आदिवासी व भटक्या जमाती]]<br />
<br />
===सोसायटी===<br />
- कर्ज वाटपासाठी विविध विकास कार्यकारी (वि. वि. का.) सोसायटी.<br />
- सदस्य संख्या १३. चेअरमन, रुस्तुम जगन मतसागर. उप-चेअरमन, दिनकर कारभारी कुहिले.<br />
- कर्जांचे प्रकार: पिक कर्ज, बायोगॅस (गोबर गॅस) कर्ज, पाईपलाईन कर्ज.{{संदर्भ हवा}}<br />
<br />
===नागरी सुविधा===<br />
* जलपुरवठा संकुल (जलकुंभ)<br />
* नळ परियोजना<br />
* सरकारी दवाखाना व औषधालय (प्राथमिक आरोग्य केंद्र)<br />
* मासिक लसीकरण योजना<br />
* गरीब व होतकरु आदिवासी विद्यार्थ्यांकरीता वसतीगृह<br />
* बस स्थानक<br />
* व्यापारी संकुल<br />
* गुरांचा (जनावरांचा) दवाखाना<br />
<br />
==उद्योगधंदे==<br />
[[महाराष्ट्र औद्यौगिक विकास महामंडळ|महाराष्ट्र औद्यौगिक विकास महामंडळाने]] येथे नवीन औद्यौगिक वसाहत निर्माण करण्याचे काम हाती घेतले असून, काही छोटे प्रकल्प येथे होऊ घातले आहेत [http://www.midcindia.org/midcwebsite/investment/industrial/ListIndustrialArea.aspx?id=26].<br />
<br />
==दळणवळण==<br />
येथील सगळ्यात जवळचे रेल्वे स्थानक [[रोटेगाव]] आहे. हे [[उत्तर मध्य रेल्वे]]वर आहे.<br />
[[औरंगाबाद]] ते [[मुंबई]] हा [[राज्य महामार्ग]] येथुन पुढे [[नासिक]]कडे जातो व त्याची दुसरी शाखा [[शिर्डी]] या पौराणिक शहराकडे जाते.<br />
* राज्यमहामार्गाला जोडणारा बारामाही डांबरी रस्ता<br />
* महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाची बस व्यवस्था<br />
<br />
काही महत्त्वाची वैशिष्ट्ये -<br />
* भरभराटीचा शेती व्यवसाय{{संदर्भ हवा}}<br />
* लघु पाटबंधारे प्रकल्प{{संदर्भ हवा}}<br />
* ईतर कोल्हापुर पद्धतीचे बंधारे{{संदर्भ हवा}}<br />
* रोटेगांव रेल्वे स्थानक{{संदर्भ हवा}}<br />
* महाराष्ट्र औद्यौगिक विकास महामंडळाची औद्यौगिक वसाहत<br />
* राज्य महामार्ग<br />
* [[शिर्डी]] - [[साई बाबा]] मंदिरला जाण्यासाठीच्या प्रवासादरम्यान विसावा<br />
<br />
==शिक्षण संस्था==<br />
[[मराठवाडा शिक्षण प्रसारक मंडळ]] यांची ईयत्ता दहावीपर्यंत शाळा येथे आहे. तसेच दहावीच्या परिक्षांचे केंद्रही येथे आहे. येथे तीन ठिकाणी वस्तीशाळा असुन या सर्व शाखांचे निकाल समाधानकारक लागत आहेत.<br />
<br />
==प्रसिद्ध व्यक्ति==<br />
{{संदर्भ हवा}}<br />
* [[भाऊराव भिमाजी पाटील मतसागर]] (स्वातंत्र्य सेनानी)<br />
* रंगनाथ रामचंद्र मतसागर (स्वातंत्र्य सेनानी)<br />
* शिवराम आश्राजी मतसागर (स्वातंत्र्य सेनानी)<br />
* रावसाहेब आबाजी मतसागर (स्वातंत्र्य सेनानी)<br />
* भागाजी चंद्रभान मतसागर (स्वातंत्र्य सेनानी)<br />
* दामुजी मुरलीधर मतसागर (स्वातंत्र्य सेनानी)<br />
* बाबुराव त्र्यंबक मतसागर (स्वातंत्र्य सेनानी)<br />
* सखाराम शिवराम मतसागर (स्वातंत्र्य सेनानी)<br />
* मुक्ताजी सखाहरी मतसागर (स्वातंत्र्य सेनानी)<br />
* वामन लक्ष्मन राऊत (स्वातंत्र्य सेनानी)<br />
* अस्माजी किसन गायके (स्वातंत्र्य सेनानी)<br />
* विश्वनाथ भागाजी परदेसी (स्वातंत्र्य सेनानी)<br />
[[हैदराबाद मुक्तिसंग्राम]]मध्ये सहभागी स्वातंत्र्य सैनिक.<br />
<br />
== बाह्य दुवे ==<br />
<br />
[[वर्ग:औरंगाबाद जिल्हा]]</div>
2409:4042:712:FC95:15E7:95F7:A12:3789