https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%86%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%AF_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%A4_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BE_%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%A3 2026-09-04T13:01:06Z विकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहास MediaWiki 1.43.6 https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%86%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%AF_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%A4_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BE_%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%A3&diff=7386&oldid=prev 2022-05-01T16:09:15Z

<p>robot: Import pages using <a href="/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4" title="विशेष:आयात">विशेष:आयात</a></p> <p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>{{संदर्भहीन लेख}}<br /> &#039;&#039;&#039;आंतरराष्ट्रीय संस्कृत वर्णमाला लिप्यंतरण&#039;&#039;&#039; ([[इंग्रजी]]: &#039;&#039;International Alphabet of Sanskrit Transliteration&#039;&#039;) एक लोकप्रिय [[लिप्यन्तरण|लिप्यंतरण]] योजना आहे जी कि [[ब्राम्ही लिपी घराणे|ब्राम्ही लिपी घराण्याचे]] क्षतिशून्य (लॉसलेस) [[रोमनकरण]]साठी वापरली जाते. यात [[आस्की]] मध्ये नसलेल्या चिन्हांचे पण उपयोग होतात. या व्यतिरिक्त लॅटिन लिपीतल्या छोट्या आणि मोठ्या अक्षरांचा पण प्रयोग होतो. <br /> <br /> == लोकप्रियता ==<br /> IAST [[संस्कृत]] आणि [[पाली]] भाषांच्या केरोमणीकरणासाठी सर्वाधिक लोकप्रिय [[लिप्यन्तरण|लिप्यंतरण]] प्रणाली आहे. हे सहसा मुद्रित प्रकाशनात वापरले जाते, विशेषतः [[भारतीय धर्म|भारतीय धर्मांशी]] संबंधित प्राचीन [[संस्कृत]] आणि [[पाली भाषा|पाली]] विषयांवर पुस्तकांमध्ये. [[यूनिकोड]] फॉण्ट सुलभ झाल्याने या प्रणालीचा वापर इलेक्ट्रॉनिक मजकूरात पण होतो.<br /> <br /> IAST &#039;इंटरनेशनल काँग्रेस ऑफओरिएंटॅलिस्ट्स&#039; द्वारे [[१८८४]] मध्ये [[जेनेवा]] मध्ये निश्चित केलेल्या मानकांवर आधारित आहे. &lt;ref&gt;[http://www.umich.edu/~shashir/sanskrit_transcription.html History of Skt. transcription and &#039;&#039;1894, Rapport de la Trans.&#039;&#039;]&lt;/ref&gt; ही प्रणाली [[देवनागरी|देवनगरी]] आणि [[शारदा लिपी|शारदा]] लिपीसारख्या भारतीय लिपींच्या इतर [[ब्राह्मी लिपी घराणे|ब्राह्मी लिपी घराण्याचे]] क्षतिशून्य लिप्यंतरण प्रदान करते. या प्रणालीत संस्कृत मधले स्वनिमच नव्हे तर त्यांचे स्वनीय प्रतिलेखन देखील दिसून येतो.<br /> <br /> [[कोलकाता राष्ट्रीय ग्रंथालय रोमनीकरण योजना|कोलकाता राष्ट्रीय ग्रंथालय रोमनीकरण योजनेत]], ब्राम्ही लिपिघराण्याच्या सर्व लिप्यांच्या रोमणीकरणाहेतू IASTचा विस्तार झाला. <br /> <br /> == IAST योजना सारणी ==<br /> IAST मध्ये वापरले जाणारे चिन्ह असे आहेत &lt;br /&gt;<br /> {| border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;BORDER-COLLAPSE:collapse;BACKGROUND:#FFFFFF;font-size:120%;&quot;<br /> |-<br /> |{{Unicode|अ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|a&amp;nbsp;&amp;nbsp;A}}<br /> | style=&quot;background:ivory;&quot; |{{Unicode|आ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ā&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ā}}<br /> |{{Unicode|इ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|i&amp;nbsp;&amp;nbsp;I}}<br /> | style=&quot;background:ivory;&quot; |{{Unicode|ई}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ī&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ī}}<br /> |{{Unicode|उ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|u&amp;nbsp;&amp;nbsp;U}}<br /> | style=&quot;background:ivory;&quot; |{{Unicode|ऊ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ū&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ū}}<br /> | style=&quot;background:ivory;&quot; |&lt;font style=&quot;text-decoration: none&quot;&gt;{{Unicode|ऋ}}&amp;nbsp;&lt;br /&gt; {{unicode|ṛ&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ṛ}}&lt;/font&gt;<br /> | style=&quot;background:ivory;&quot; |{{Unicode|ॠ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ṝ&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ṝ}}<br /> | style=&quot;background:ivory;&quot; |{{Unicode|ऌ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ḷ&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ḷ}}<br /> | style=&quot;background:ivory;&quot; |{{Unicode|ॡ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ḹ&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ḹ}}<br /> | style=&quot;font-size:10pt;&quot; | [[स्वर]]<br /> |}<br /> &lt;br /&gt;<br /> {| border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;BORDER-COLLAPSE:collapse;BACKGROUND:#FFFFFF;font-size:120%;&quot;<br /> |-<br /> |{{Unicode|ए}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|e&amp;nbsp;&amp;nbsp;E}}<br /> |{{Unicode|ऐ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ai&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ai}}<br /> |{{Unicode|ओ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|o&amp;nbsp;&amp;nbsp;O}}<br /> |{{Unicode|औ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|au&amp;nbsp;&amp;nbsp;Au}}<br /> | style=&quot;font-size:10pt;&quot; | [[द्विस्वर]] &lt;br /&gt;(diphthongs)<br /> |}<br /> &lt;br /&gt;<br /> {| border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;BORDER-COLLAPSE:collapse;BACKGROUND:#FFFFFF;font-size:120%;&quot;<br /> |-<br /> | style=&quot;background:ivory;&quot; |{{Unicode|अं}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ṃ&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ṃ}}<br /> | style=&quot;font-size:10pt;&quot; | [[अनुस्वार]]<br /> |-<br /> | style=&quot;background:ivory;&quot; |{{Unicode|अः}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ḥ&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ḥ}}<br /> | style=&quot;font-size:10pt;&quot; | [[विसर्ग]]<br /> |}<br /> &lt;br /&gt;<br /> {| border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;5&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;BORDER-COLLAPSE:collapse;BACKGROUND:#FFFFFF;font-size:120%;&quot;<br /> |-<br /> | style=&quot;font-size:10pt;&quot; | [[कण्ठ्य]]<br /> | style=&quot;font-size:10pt;&quot; | [[तालव्य]]<br /> | style=&quot;font-size:10pt;&quot; | [[मूर्धन्य]]<br /> | style=&quot;font-size:10pt;&quot; | [[दन्त्य]]<br /> | style=&quot;font-size:10pt;&quot; | [[ओष्ठ्य]]<br /> |-<br /> |{{Unicode|क}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|k&amp;nbsp;&amp;nbsp;K}}<br /> |{{Unicode|च}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|c&amp;nbsp;&amp;nbsp;C}}<br /> | style=&quot;background:ivory;&quot; |{{Unicode|ट}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ṭ&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ṭ}}<br /> |{{Unicode|त}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|t&amp;nbsp;&amp;nbsp;T}}<br /> |{{Unicode|प}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|p&amp;nbsp;&amp;nbsp;P}}<br /> | style=&quot;font-size:10pt;&quot; | [[अघोष]]<br /> |- <br /> |{{Unicode|ख}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|kh&amp;nbsp;&amp;nbsp;Kh}}<br /> |{{Unicode|छ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ch&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ch}}<br /> | style=&quot;background:ivory;&quot; |{{Unicode|ठ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ṭh&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ṭh}}<br /> |{{Unicode|थ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|th&amp;nbsp;&amp;nbsp;Th}}<br /> |{{Unicode|फ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ph&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ph}}<br /> | style=&quot;font-size:10pt;&quot; | [[महाप्राण अघोष|अघोष प्राणस्फुट]]<br /> |- <br /> |{{Unicode|ग}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|g&amp;nbsp;&amp;nbsp;G}}<br /> |{{Unicode|ज}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|j&amp;nbsp;&amp;nbsp;J}}<br /> | style=&quot;background:ivory;&quot; |{{Unicode|ड}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ḍ&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ḍ}}<br /> |{{Unicode|द}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|d&amp;nbsp;&amp;nbsp;D}}<br /> |{{Unicode|ब}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|b&amp;nbsp;&amp;nbsp;B}}<br /> | style=&quot;font-size:10pt;&quot; | [[सघोष]]<br /> |-<br /> |{{Unicode|घ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|gh&amp;nbsp;&amp;nbsp;Gh}}<br /> |{{Unicode|झ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|jh&amp;nbsp;&amp;nbsp;Jh}}<br /> | style=&quot;background:ivory;&quot; |{{Unicode|ढ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ḍh&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ḍh}}<br /> |{{Unicode|ध}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|dh&amp;nbsp;&amp;nbsp;Dh}}<br /> |{{Unicode|भ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|bh&amp;nbsp;&amp;nbsp;Bh}}<br /> | style=&quot;font-size:10pt;&quot; | [[महाप्राण सघोष|सघोष प्राणस्फुट]]<br /> |- <br /> | style=&quot;background:ivory;&quot; |{{Unicode|ङ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ṅ&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ṅ}}<br /> | style=&quot;background:ivory;&quot; |{{Unicode|ञ}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ñ&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ñ}}<br /> | style=&quot;background:ivory;&quot; |{{Unicode|ण}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ṇ&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ṇ}}<br /> |{{Unicode|न}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|n&amp;nbsp;&amp;nbsp;N}}<br /> |{{Unicode|म}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|m&amp;nbsp;&amp;nbsp;M}}<br /> | style=&quot;font-size:10pt;&quot; | [[नासिक्य|नासिक]]<br /> |- <br /> | &amp;nbsp; <br /> |{{Unicode|य}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|y&amp;nbsp;&amp;nbsp;Y}}<br /> |{{Unicode|र}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|r&amp;nbsp;&amp;nbsp;R}}<br /> |{{Unicode|ल}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|l&amp;nbsp;&amp;nbsp;L}}<br /> |{{Unicode|व}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|v&amp;nbsp;&amp;nbsp;V}}<br /> | style=&quot;font-size:10pt;&quot; | [[अर्धस्वर]]<br /> |- <br /> | &amp;nbsp; <br /> | style=&quot;background:ivory;&quot; |{{Unicode|श }}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ś&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ś}}<br /> | style=&quot;background:ivory;&quot; |{{Unicode|ष}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|ṣ&amp;nbsp;&amp;nbsp;Ṣ}}<br /> |{{Unicode|स}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|s&amp;nbsp;&amp;nbsp;S}}<br /> | &amp;nbsp; <br /> | style=&quot;font-size:10pt;&quot; | [[ऊष्म|सीत्कारयुक्त]]<br /> |- <br /> |&lt;font style=&quot;text-decoration: none&quot;&gt;[[Voiced glottal fricative|{{Unicode|ह}}&amp;nbsp; &lt;br /&gt; {{unicode|h&amp;nbsp;&amp;nbsp;H}}]]&lt;/font&gt;<br /> | &amp;nbsp; <br /> | &amp;nbsp; <br /> | &amp;nbsp; <br /> | &amp;nbsp; <br /> | style=&quot;font-size:10pt;&quot; | [[सघोष संघर्षी|सघोष सीत्कारयुक्त]]<br /> |}<br /> <br /> == ISO 15919 सोबत तुलना ==<br /> <br /> IAST लिप्यंतरण हे [[ISO 15919]] चं एक उपसंच आहे. आयएसओ मानकांनी देवनागरी व इतर भारतीय लिपींमध्ये संस्कृत व्यतिरिक्त भाषांमध्ये शब्द लिहिण्यासाठी वापरल्या गेलेल्या काही अतिरिक्त प्रतीकांचा स्वीकार केला आहेअसल्यामुळे याला खालील पाच अपवाद आहेत :<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |-<br /> !देवनागरी <br /> !IAST <br /> !ISO 15919<br /> !टिप्पणी<br /> |-&amp;nbsp;<br /> ||{{lang|hi|ए/&amp;nbsp;े}}<br /> ||e<br /> ||ē<br /> ||ISO &#039;&#039;e&#039;&#039; -- {{lang|hi|ए/&amp;nbsp;े}} साठी <br /> |-<br /> ||{{lang|hi|ओ/ो}}<br /> ||o<br /> ||ō<br /> ||ISO &#039;&#039;o&#039;&#039; -- {{lang|hi|ओ/ो}} साठी <br /> |-<br /> ||{{lang|sa|&amp;nbsp;ं}}<br /> ||{{unicode|ṃ}}<br /> ||{{unicode|ṁ}}<br /> ||ISO &#039;&#039;{{unicode|ṃ}}&#039;&#039; -- [[गुरुमुखी]] &#039;टिप्पी&#039; {{lang|pa|&amp;nbsp;ੰ}} साठी <br /> |-<br /> ||{{lang|hi|ऋ/&amp;nbsp;ृ}}<br /> ||{{unicode|ṛ}}<br /> ||{{unicode|r̥}}<br /> ||ISO &#039;&#039;{{unicode|ṛ}}&#039;&#039; -- ड़ साठी<br /> |-<br /> ||{{lang|hi|ॠ/&amp;nbsp;ॄ}}<br /> ||{{unicode|ṝ}}<br /> ||{{unicode|r̥̄}}<br /> ||&#039;&#039;{{unicode|r̥}}&#039;&#039; सोबत सुसांगतेसाठी <br /> |-<br /> |}<br /> <br /> == हे सुद्धा पहा ==<br /> * [[देवनागरी लिप्यन्तरण]]<br /> * [[आईएसओ १५९१९]]<br /> * [[हार्वर्ड-क्योटो]]<br /> * [[आइट्रॉंस]]<br /> * [[कोलकाता राष्ट्रीय ग्रंथालय रोमनीकरण योजना]]<br /> * [[माहेश्वर सूत्र]]<br /> <br /> == बाह्य दुवे ==<br /> * [http://epandit.shrish.in/tools/IAST-DV-IAST/ ऑनलाइन &#039;&#039;&#039;IAST &lt;==&gt; देवनागरी&#039;&#039;&#039; परिवर्तक (लिप्यन्तरण औजार)], [http://epandit.shrish.in/269/iast-devanagari-iast-converter-released/ रिलीज नोट्स तथा जानकारी]<br /> * [http://shreevatsa.appspot.com/transliteration/iast2tex.html IAST to TeX transliteration program]<br /> * [http://www.yorku.ca/earmstro/ipa/ International Phonetic Alphabet chart with pronunciation guide]<br /> <br /> <br /> <br /> [[वर्ग:भाषा]]<br /> [[वर्ग:संस्कृत भाषा]]<br /> [[वर्ग:ब्राम्ही लिपीसमूहाचे रोमनीकरण]]</div>

ImportMaster