ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T19:52:18Z

नवीन पृष्ठ

{{माहितीचौकट साहित्यिक
| नाव =
| चित्र = Deshpande_AR.jpg
| चित्र_रुंदी = 150px
| चित्र_शीर्षक =
| पूर्ण_नाव = आत्माराम रावजी देशपांडे
| टोपण_नाव = अनिल
| जन्म_दिनांक = ११ सप्टेंबर १९०१
| जन्म_स्थान = [[मूर्तिजापूर]], ([[महाराष्ट्र]])
| मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू_दिनांक_आणि_वय|1982|5|8|1901|9|11}}
| मृत्यू_स्थान = [[नागपूर]], ([[महाराष्ट्र]]-[[भारत]])
| कार्यक्षेत्र = काव्य, साहित्य, समाजशिक्षण
| राष्ट्रीयत्व =
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| कार्यकाळ =
| साहित्य_प्रकार = [[कविता]]
| विषय =मराठी
| चळवळ =
| प्रसिद्ध_साहित्यकृती =
| प्रभाव =
| प्रभावित =
| पुरस्कार = [[साहित्य अकादमी पुरस्कार]]
| वडील_नाव =रावजी रामचंद्र देशपांडे
| आई_नाव =यमुनाबाई रावजी देशपांडे
| पती_नाव =
| पत्नी_नाव = {{लग्न|[[कुसुमावती देशपांडे]]|1929|1961}}
| अपत्ये =किशोर, शिरीष, उल्हास, अभय
| स्वाक्षरी_चित्र =
| संकेतस्थळ_दुवा =
| तळटिपा =
}}
'''आत्माराम रावजी देशपांडे''' (जन्म : मूर्तिजापूर, ११ सप्टेंबर १९०१; - ८ मे १९८२) हे [[मराठी भाषा|मराठी]] कवी होते. ते ''कवी अनिल'' या [[टोपणनावानुसार मराठी कवी|टोपण नावाने]] प्रसिद्ध होते. कवि अनिलांना [[मुक्तछंद]] ह्या काव्यप्रकाराचे प्रवर्तक समजले जाते. तसेच [[दशपदी]] - १० चरणांची कविता - हा काव्यप्रकार अनिलांनी सुरू केला.

== जीवन ==
[[मूर्तिजापूर]] ह्या गावी शालेय शिक्षण पूर्ण केल्यावर ते [[इ.स. १९१९]] [[पुणे]] शहरास आले. [[फर्ग्युसन महाविद्यालय]] येथे कलाशाखेचा अभ्यासक्रम करीत असतानाच त्यांचा [[कुसुमावती देशपांडे|कुसुम जयवंत]] ह्या तरुणीशी परिचय झाला, त्याचे पुढे प्रेमात रूपांतर होऊन, प्रेमाची ६ ऑक्टोबर १९२९ रोजी विवाहात परिणती झाली. .

पदवी मिळवल्यावर भारतीय कलांचा अभ्यास करण्यासाठी कवी अनिलांनी [[कलकत्ता|कलकत्त्याला]] प्रयाण केले. तेथे त्यांना अवींद्रनाथ ठाकूर आणि नंदलाल बसू ह्यांचे मार्गदर्शन झाले. त्यानंतर १९३५ साली विधिशाखेची पदवी व नंतर सनद घेतल्यावर त्यांनी वकिलीचा व्यवसाय सुरू केला. १९४८ साली [[मध्यप्रदेश]] सरकारतर्फे त्यांची सामाजिक शिक्षण संस्थेचे उप-मुख्याधिकारी म्हणून नेमणूक झाली. त्यांनी १९५६ साली [[दिल्ली]]च्या राष्ट्रीय मूलभूत शिक्षण केंद्राच्या मुख्याधिकारीपदावर व पुढे १९६१ साली भारत सरकारच्या समाज शिक्षण मंडळाच्या सल्लागार ह्या पदांवर त्यांच्या नेमणुका झाल्या.

कवी अनिलांना [[इ.स. १९७९]]ची साहित्य अकादमीची फेलोशिप प्रदान करण्यात आली होती.

कवी अनिलांचे ८ मे १९८२ रोजी [[नागपूर]] येथे निधन झाले.

==कवि अनिलांच्या ध्वनिमुद्रित झालेल्या अजरामर कविता==
* अजुनी रुसून आहे (गायक - [[कुमार गंधर्व]])
* आज अचानक गाठ पडे (गायक - [[कुमार गंधर्व]])
* कुणी जाल का सांगाल का (गायक - [[वसंतराव देशपांडे]], [[राहुल देशपांडे]]; संगीतकार [[यशवंत देव]])
* गगनी उगवला सायंतारा (गायक - [[गजानन वाटवे]])

== काव्यसंग्रह ==
* कवी अनिल यांची संपूर्ण कविता (किंमत १५०० रुपये, संपादक : श्याम माधव धोंड). या पुस्तकाला [[विदर्भ साहित्य संघ]]ाचा उत्कृष्ट ग्रंथनिर्मिती पुरस्कार मिळाला आहे.
* दशपदी १९७६
* निर्वासित चिनी मुलास (दीर्घकाव्य) १९४३ (या पुस्तकाचा [[कुसुमावती देशपांडे]] यांनी इंग्रजी अनुवाद केला आहे)
* पेर्ते व्हा १९४७
* फुलवात १९३२
* भग्नमूर्ती (दीर्घकाव्य) १९३५
* सांगाती १९६१

==कवी अनिल आणि त्यांच्या काव्यासंबंधीची पुस्तके==
* कवी अनिल यांची संपूर्ण कविता (संपादक - [[श्याम माधव धोंड]])
* कवी 'अनिलां'ची साहित्यदृष्टी (प्राचार्य पंडितराव पवार)

== गौरव ==
* अध्यक्ष, [[मराठी साहित्य संमेलन]], [[मालवण]], १९५८

== बाह्य दुवे ==
* {{Webarchiv | url=http://www.geocities.com/dulhas2001/AGENTLEBREEZE.htm | wayback=20080116150629 | text=कवी अनिलांच्या कवितांचे इंग्रजीत रूपांतर}}

{{मराठी कवी}}

{{DEFAULTSORT:देशपांडे,आत्माराम रावजी}}
[[वर्ग:मराठी कवी]]
[[वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष]]
[[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]]
[[वर्ग:इ.स. १९०१ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील मृत्यू]]

आत्माराम रावजी देशपांडे - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात