ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T16:11:57Z

नवीन पृष्ठ

{{विस्तार}}
{{माहितीचौकट गायक
| नाव = {{लेखनाव}}
| चित्र =
| चित्रशीर्षक =
| उपाख्य =
| टोपणनावे =
| जन्म_दिनांक = ११ जानेवारी [[इ.स. १९५५]]
| जन्म_स्थान = [[सांगली]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| मृत्यू_दिनांक =
| मृत्यू_स्थान =
| मृत्यू_कारण =
| धर्म = [[हिंदू]]
| वांशिकत्व =
| नागरिकत्व = [[भारत|भारतीय]]
| मूळ_गाव =
| देश = [[भारत]]
| भाषा = [[मराठी]]
| आई =
| वडील =
| जोडीदार = श्री. [[माधव खाडिलकर]]
| अपत्ये = पुत्र ओंकार खाडिलकर, कन्या [[वेदश्री ओक]]
| नातेवाईक = जावई [[आदित्य ओक]]
| शिक्षण =
| प्रशिक्षण संस्था =
| गुरू = श्री. [[बाळकृष्णबुवा मोहिते]],[[माणिक वर्मा]],पं. [[यशवंतबुवा जोशी]], [[वसंतराव देशपांडे]]
| संगीत प्रकार = [[हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत]], [[भजन]], [[अभंग]],
| घराणे =
| कार्य =
| पेशा = गायकी
| कार्य संस्था =
| विशेष कार्य =
| कार्यकाळ =
| विशेष उपाधी =
| गौरव =
| पुरस्कार =
| संकीर्ण =
| तळटिप =
| स्वाक्षरी =
| संकेतस्थळ =
}}

'''{{लेखनाव}}''' (जन्म : ११ जानेवारी, [[इ.स. १९५५]] - हयात) या [[हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत]] गायिका असून शास्त्रीय, उपशास्त्रीय, [[नाट्यगीत]] व [[भक्तिगीत]] गायनासाठी प्रसिद्ध आहेत.

== पूर्वायुष्य ==
[[इ.स. १९५५]] मध्ये महाराष्ट्रातील [[सांगली]] येथे आशाताईंचा जन्म झाला. त्यांनी प्रारंभीचे सांगीतिक शिक्षण कै. श्री. [[बाळकृष्णबुवा मोहिते]] यांचेकडून घेतले. लहान वयातच त्यांनी संगीत नाटकांमध्ये भाग घेण्यास सुरुवात केली. अवघ्या तेराव्या वर्षी त्यांनी आपल्या गायनाचा पहिला कार्यक्रम सादर केला. [[इ.स. १९७५]] मध्ये लग्नानंतर मुंबईस स्थलांतर केल्यावर आशाताईंनी ख्यातनाम गायिका [[माणिक वर्मा]] यांच्याकडे गायनाचे शिक्षण चालू ठेवले. पुढच्या काळात त्या ग्वाल्हेर घराण्याचे समर्थ गायक पं. [[यशवंतबुवा जोशी]] यांच्या मार्गदर्शनाखाली गायनकलेची आराधना करत होत्या.

== सांगीतिक कारकीर्द ==
आशाताईंनी वेगवेगळ्या संगीत घराण्यांना आपल्या गायनात समाविष्ट करून त्यातून आपले गाणे अधिक कसदार बनविले आहे. [[किराणा घराणे]], [[ग्वाल्हेर घराणे]] व [[आग्रा घराणे]] यांच्या गायन शैलीची अनेक वैशिष्ट्ये आशाताईंच्या गायनात दिसून येतात. त्यांनी पं. [[यशवंतबुवा जोशी]], पंडिता [[पद्मावती शाळिग्राम]], [[जितेंद्र अभिषेकी]], [[वसंतराव देशपांडे]] अशा अनेक संगीताचार्यांचे मार्गदर्शन घेतले आहे. आशाताई पारंपरिक मराठी [[भावगीते]], भजने व नाट्यगीतेही तितक्याच प्रभावीपणे सादर करतात. देशोदेशी त्यांचे कार्यक्रम होत असतात.

आशाताईंनी संगीत दिग्दर्शन व संगीत रचनाही केल्या आहेत, तसेच अनेक बंदिशी रचल्या आहेत. 'संगीत आराधना' व 'संगीत कविराज जयदेव' यांसारख्या नव्या काळातील मराठी संगीतिकांचे त्यांनी संगीत दिग्दर्शन केले आहे.

जाहीर कार्यक्रमांच्या जोडीला आशाताईंनी वेगवेगळ्या संकल्पनांवर आधारित कार्यक्रम, जसे, 'होली रंग रंगीले', 'सावन - रंग', 'ऋतु-रंग', 'रचनाकार को प्रणाम', सादर केले आहेत.

[[इ.स. १९९४]]पासून आपले पती श्री. [[माधव खाडिलकर]] यांच्या सहयोगाने आशाताईंनी ठाणे, मुंबई येथे '[[उत्तुंग सांस्कृतिक परिवार]]' नामक सांस्कृतिक संस्था सुरू केली असून तिचा उद्देश संगीत, नृत्य, नाट्य व साहित्य विश्वातील नव्या दमाच्या प्रतिभेला आपली कला सादर करण्यासाठी व्यासपीठ उपलब्ध करून देणे हा आहे. ह्या क्षेत्रांत लक्षणीय कामगिरी करणाऱ्यांसाठी ही संस्था 'उत्तुंग पुरस्कार' जाहीर करते.

== संगीत ध्वनिमुद्रिका ==
एच. एम. व्ही., टिप्स यांसारख्या नामवंत ध्वनिमुद्रण कंपन्यांनी आशाताईंच्या शास्त्रीय तसेच भावसंगीत व भक्तिगीतांच्या ध्वनिमुद्रिका प्रकाशित केल्या आहेत.

== पुरस्कार व सन्मान==
* महाराष्ट्र शासनाच्या सांस्कृतिक विभागातर्फे उपशास्त्रीय संगीतातील योगदानाबद्दल पुरस्कार
* 'सह्याद्री' मराठी दूरदर्शन वाहिनीतर्फे 'स्वर-रत्‍न' पुरस्कार
* माणिक वर्मा पुरस्कार
* पंडित कुमार गंधर्व पुरस्कार
* कै. श्रीमती हिराबाई बडोदेकरांच्या हस्ते 'नटसम्राट बालगंधर्व पुरस्कार'
* महाराष्ट्र शासनातर्फे मराठी नाट्य-विश्वातील सर्वोत्कृष्ट संगीत रचनाकार पुरस्कार
* जागतिक महिला दिनाच्या निमित्ताने महाराष्ट्र शासनातर्फे सन्मान
* सांगीतिक क्षेत्रात एकूणपन्‍नास वर्षे पूर्ण केल्याबद्दल पुण्यातील सांस्कृतिक कला अकादमीकडून सत्कार (जानेवारी२०१७)

{{हिंदुस्तानी संगीत}}

{{DEFAULTSORT:खाडिलकर,आशा}}
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:हिंदुस्तानी गायक]]
[[वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]

आशा खाडिलकर - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात