https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%87%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A4%BE_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%80इंदिरा गोस्वामी - आवृत्ती इतिहास2026-08-28T04:05:11Zविकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहासMediaWiki 1.43.6https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%87%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A4%BE_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%80&diff=9282&oldid=prevImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात2022-05-01T16:20:06Z<p>robot: Import pages using <a href="/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4" title="विशेष:आयात">विशेष:आयात</a></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>{{माहितीचौकट साहित्यिक<br />
| नाव = इंदिरा गोस्वामी<br />
| चित्र = Mamoni Raisom Goswami (cropped).JPG<br />
| चित्र_रुंदी = <br />
| चित्र_शीर्षक = इंदिरा गोस्वामी<br />
| पूर्ण_नाव = मामुनी रायसोम गोस्वामी<br />
| टोपण_नाव = <br />
| जन्म_दिनांक = १४ नोव्हेंबर, इ.स. १९४२<br />
| जन्म_स्थान = [[गुवाहाटी]], [[ब्रिटिश भारत]]<br />
| मृत्यू_दिनांक = २९ नोव्हेंबर, इ.स. २०११<br />
| मृत्यू_स्थान = [[गुवाहाटी]], [[आसाम]], [[भारत]]<br />
| कार्यक्षेत्र = <br />
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]<br />
| भाषा = [[आसामी भाषा|आसामी]]<br />
| कार्यकाळ = १९६२-२०११<br />
| साहित्य_प्रकार = कथा, [[कादंबरी]]<br />
| विषय = स्त्रियांचे शोषण<br />
| चळवळ = <br />
| प्रसिद्ध_साहित्यकृती = ''उने खोवा हावरा''<br />
| प्रभाव = <br />
| प्रभावित = <br />
| पुरस्कार = [[ज्ञानपीठ पुरस्कार]](२०००), [[साहित्य अकादमी पुरस्कार]] (१९८३), <br />
| वडील_नाव = उमाकांत गोस्वामी<br />
| आई_नाव = अंबिकादेवी<br />
| पती_नाव = माधवन रायसोम अय्यंगार<br />
| पत्नी_नाव = <br />
| अपत्ये = <br />
| स्वाक्षरी_चित्र = <br />
| संकेतस्थळ_दुवा = <br />
| तळटिपा = <br />
}}<br />
<br />
'''इंदिरा गोस्वामी''' ([[रोमन लिपी]]: ''Indira Goswami'', [[आसामी भाषा|आसामी]] ''মামণি ৰয়ছম গোস্বামী'' ) (१४ नोव्हेंबर, इ.स. १९४२; [[गुवाहाटी]], [[ब्रिटिश भारत]] - २९ नोव्हेंबर, इ.स. २०११; [[गुवाहाटी]], [[आसाम]], [[भारत]]) ह्या [[आसामी भाषा|आसामी]] लेखिका, कवयित्री व संपादिका होत्या. आसामी साहित्यातील त्यांचे योगदान साहित्य अकादमी पुरस्कार (इ.स. १९८३) व [[ज्ञानपीठ पुरस्कार]] (इ.स. २०००) देऊन गौरवण्यात आले. साहित्य वर्तळात या मामुनी रायसोम गोस्वामी या नावाने ओळखल्या जात. 'युनायटेड लिबरेशन फ्रंट ऑफ आसाम' (उल्फा) आणि केंद्र सरकारदरम्यान शांतता-करार करण्यासाठी त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दिनांक=३० नोव्हेंबर, इ.स. २०११ | दुवा=http://72.78.249.126/esakal/20111130/5385252931463785656.htm | प्रकाशक=[[सकाळ (वृत्तपत्र)]] | भाषा=मराठी | title=ज्ञानपीठ विजेत्या इंदिरा गोस्वामी यांचे निधन | ॲक्सेसदिनांक=२३ ऑगस्ट, इ.स. २०१३}}</ref><br />
<br />
==जीवन==<br />
इंदिरा गोस्वामी यांच्या पित्याचे नाव उमाकांत गोस्वामी आणि मातेचे अंबिकादेवी गोस्वामी. गोहत्तीतल्याच टी.सी. गर्ल्स हायस्कूलमधून त्यांनी शालेय शिक्षण पूर्ण केले. इ.स. १९६२ मध्ये त्यांचे महाविद्यालयीन शिक्षण पूर्ण झाले. इ.स. १९६५ मध्ये दाक्षिणात्य अभियंता माधवन रायसोम अय्यंगार याच्याशी त्यांनी विवाह केला. लग्नाच्या अठरा महिन्यांत त्याच्या पतीचे कार अपघातात निधन झाले. इ.स. १९६८ ते १९७१ मध्ये आसामातील [[गोलपारा]] सैनिकी शाळेत शिक्षिका म्हणून काम केले. १९७१ मध्ये [[दिल्ली विश्वविद्यालय|दिल्ली विश्वविद्यालयाच्या]] आधुनिक भारतीय [[भाषा]] विभागात त्यांनी अध्यापनाचे काम चालू केले. [[तुलसीदास]]विरचित [[रामायण]] आणि आसामी भाषेतील [[माधव कंदली]] यांचे रामायण यांचा तौलनिक अभ्यास करून इ.स. १९७३ साली त्यांनी [[गुवाहाटी विद्यापीठ|गोहत्ती विद्यापीठाची]] डॉक्टरेट मिळवली.<br />
<br />
==लेखनाचा वारसा==<br />
लेखनाचा वारसा इंदिरा गोस्वामी यांना आपल्या आजोबांकडून मिळाला होता. त्यांच्या आजोबांनी नरकासुरवध नावाचे पुस्तक लिहिले होते, त्यावर त्याकाळी ब्रिटिश अधिकाऱ्यांनी बंदी आणली होती. {{संदर्भ हवा}} कारण या पुस्तकात त्यांनी ब्रिटिश अधिकाऱ्यांना अप्रत्यक्षपणे असुर म्हणून उल्लेखिले होते.<br />
<br />
==लेखन==<br />
इंदिरा गोस्वामी यांचा ''चिनाकी मरम'' हा पहिला कथासंग्रह इ.स. १९६२ साली प्रकाशित झाला. त्यानंतरचे ''कइना'' (१९६६), ''हृदय एक नदीर नाम'' (१९९०), ''निर्वाचित गल्प'' हे कथासंग्रहही प्रसिद्ध आहेत.<br />
<br />
''चिनाबार स्रोत'' ही इंदिरा गोस्वामी यांची पहिली [[कादंबरी]] इ.स. १९७२ मध्ये प्रसिद्ध झाली. इ.स. १९७६ साली प्रसिद्ध झालेल्या ''नीलकंठी व्रज'' या कादंबरीत त्यांनी [[वृंदावन]]मधील अभागी विधवा स्त्रियांच्या शोषणाची कहाणी सांगितलेली आहे. इ.स. १९८० मध्ये ''मामारा धारा तारोवाल'' (गंजलेली तलवार) ही कादंबरी प्रकाशित झाली. याच कादंबरीला १९८३ मध्ये [[साहित्य अकादमी पुरस्कार]] मिळाला. त्यांची [[मध्यप्रदेश|मध्यप्रदेशातील]] [[अहिरान नदी]]वरील बांधकामावर काम करणाऱ्या मजुरांच्या दयनीय स्थितीवर प्रकाश टाकणारी ''अहिरान'' ही कादंबरी १९८८ मध्ये प्रकाशित झाली. ''ईश्वरी जख्मी जात्री इत्यादी'', ''उने खोवा हावरा'' (मत्त हत्तीचा वाळवी लागलेला हौदा) या इंदिरा गोस्वामी यांच्या विशेष गाजलेल्या कादंबऱ्या आहेत. ''आधालेखा दस्तवेज'' (अर्धीमुर्धी कहाणी) हे आत्मचरित्र त्यांनी लिहिलेले आहे.<br />
<br />
==पुरस्कार==<br />
*'''[[साहित्य अकादमी पुरस्कार]]''' (१९८३) ''मामारा धारा तारोवाल'' (गंजलेली तलवार) या कादंबरीला.<br />
*'''आसाम साहित्यसभा पुरस्कार''' (१९८८) ''उने खोवा हावरा'' (मत्त हत्तीचा वाळवी लागलेला हौदा) या कादंबरीला.<br />
*'''भारत निर्माण पुरस्कार''' दिल्ली (१९८९).<br />
*'''सौहार्दीय पुरस्कार''' लखनौ (१९९२).<br />
*'''कथा पुरस्कार''' दिल्ली (१९९३).<br />
*'''कमलकुमारी प्रतिष्ठान पुरस्कार''' गुवाहाटी (१९९६).<br />
*'''आंतरराष्ट्रीय ज्युरी पुरस्कार''' (१९९७) कादंबरीवर आधारीत चित्रपटासाठी.<br />
*'''तुलसी पुरस्कार''' (१९९९)<br />
*'''[[ज्ञानपीठ पुरस्कार]]''' (२०००)<br />
<br />
== संदर्भ आणि नोंदी == <br />
{{संदर्भयादी}}<br />
<br />
{{कॉमन्स वर्ग|Mamoni Raisom Goswami|इंदिरा गोस्वामी}}<br />
<br />
{{विस्तार}}<br />
<br />
{{DEFAULTSORT:गोस्वामी,इंदिरा}}<br />
[[वर्ग:आसामी साहित्यिक]]<br />
[[वर्ग:भारतीय महिला]]<br />
[[वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते]]<br />
[[वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म]]<br />
[[वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू]]<br />
[[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]]<br />
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]</div>ImportMaster