ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T11:03:03Z

नवीन पृष्ठ

{{हा लेख|[[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] औरंगाबाद जिल्हा|औरंगाबाद जिल्हा (निःसंदिग्धीकरण)}}
{{माहितीचौकट भारतीय जिल्हा
|जिल्ह्याचे_नाव = औरंगाबाद
|स्थानिक_नाव = औरंगाबाद जिल्हा
|चित्र_नकाशा = aurangabad_in_Maharashtra_(India).svg
|अक्षांश-रेखांश =
|राज्याचे_नाव = महाराष्ट्र
|विभागाचे_नाव = [[औरंगाबाद विभाग]]
|मुख्यालयाचे_नाव = [[औरंगाबाद]]
|तालुक्यांची_नावे = १ [[खुलताबाद]] २ [[औरंगाबाद तालुका|औरंगाबाद]] ३ [[सोयगांव]] ४ [[सिल्लोड]] ५ [[गंगापुर]] ६ [[कन्नड, औरंगाबाद|कन्नड़]] ७ [[फुलंब्री]] ८ [[पैठण]] ९ [[वैजापूर]]
|क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = १०,११०
|लोकसंख्या_एकूण = २८,९७,०१३
|जनगणना_वर्ष = २००१
|लोकसंख्या_घनता = २८६
|शहरी_लोकसंख्या = १०,८७,१५०
|साक्षरता_दर = ६१.१५
|लिंग_गुणोत्तर =
|प्रमुख_शहरे = [[पैठण]], [[सिल्लोड]], [[वेरूळ]], [[अजिंठा-वेरूळची लेणी]]
|जिल्हाधिकार्यांचे_नाव (सुनिल चव्हाण २०२१-२२)
|लोकसभा_मतदारसंघाची_नावे = [[औरंगाबाद (लोकसभा मतदारसंघ)]], [[जालना (लोकसभा मतदारसंघ)]]
|विधानसभा_मतदारसंघाची_नावे = १ [[पैठण विधानसभा मतदारसंघ|पैठण]] २.[[फुलंब्री विधानसभा मतदारसंघ|फुलंब्री]] ३.[[सिल्लोड विधानसभा मतदारसंघ|सिल्लोड]] ४ [[औरंगाबाद पश्चिम विधानसभा मतदारसंघ|औरंगाबाद पश्चिम]] ५ [[औरंगाबाद पूर्व विधानसभा मतदारसंघ|औरंगाबाद पूर्व]] ६ [[औरंगाबाद मध्य विधानसभा मतदारसंघ|औरंगाबाद मध्य]] ७ [[कन्नड विधानसभा मतदारसंघ|कन्नड]] ८ [[गंगापूर विधानसभा मतदारसंघ|गंगापूर]] ९ [[वैजापूर विधानसभा मतदारसंघ|वैजापूर]]
|खासदारांची_नावे = [[इम्तियाज जलील]] (औरंगाबाद), [[रावसाहेब दानवे]] (जालना)
|पर्जन्यमान_मिमी = ७३४
|संकेतस्थळ = http://www.aurangabad.nic.in/htmldocs/index.htm
}}

{{जिल्हा सूचना|जिल्हा_नाव=औरंगाबाद}}
'''औरंगाबाद जिल्हा''' [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[मराठवाडा]] विभागातील महत्त्वाचा जिल्हा आहे. [[औरंगाबाद]] शहरात मुंबई उच्च न्यायालयाचे खंडपीठ आहे.

जगप्रसिद्ध [[अजिंठा-वेरूळची लेणी|अजंठा-वेरूळ लेणी]], [[बीबी का मकबरा]]( पानचक्की),(थत्तहोद) [[दौलताबाद]] तालुक्यातील [[देवगिरी]]([[दौलताबाद]]) किल्ला याच जिल्ह्यात आहेत. औरंगाबाद जिल्हा हा भारताच्या एकमेव जिल्हा आहे ज्यात २ जगप्रसिद्ध जागतिक वारसास्थळ ([[अजिंठा-वेरूळची लेणी|अजिंठा लेणी व वेरूळ लेण्या]]) आहेत.{{संदर्भ हवा}} जिल्ह्यातील [[पैठण]] हे ऐतिहासिक शहर ''[[पैठणी]]'' साड्यांसाठी प्रसिद्ध आहे. [[हिमरू शाल]] ही प्रसिद्ध आहे . मुहम्मद तुघलकाने [[औरंगाबाद]] येथील [[दौलताबाद|दौलताबादेत]] आपली राजधानी वसवली होती (या मुळे औरंगाबाद हे एकेकाळी भारताची राजधानी होती असे म्हणण्यास हरकत नाही) आणि औरंगजेबाचे वास्तव्य तिथे अधिक काळ होते.<ref>[http://www.indiatravelite.com/aurangabad/aboutaur.htm इंडियाट्रेवेलाईट-औरंगाबाद]</ref>.

[[Image:Bibika.jpg|thumb|right|250px|बीबीका मकबरा]]
जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ १०१०० चौ.कि.मी असून लोकसंख्या २८,९७,०१३ (२००१ जनगणना) इतकी आहे. शहरी भागात छावणी तर ग्रामीण भागात लासूर ही मोठी बाजारपेठ आहे. लासूर येथे देवो दाक्षायणी मातेचे मोठे मंदिर आहे.
जिल्ह्यातील प्रमुख पीके - [[कापूस]], [[बाजरी]], [[मका]], [[तूर]], [[मूग]], [[ज्वारी]], [[गहू]]
जिल्ह्यातील प्रमुख नद्या- [[गोदावरी]], [[तापी]], [[पूर्णा]].

औरंगाबाद जिल्ह्यातील टेकड्या - म्हैसमाळ, शुलीभंजन, भेंडाळा, सीतापुरी, सारोळा, गौताळा, अजिंठा, गोगाबाबा टेकडी अशा आठ टेकड्या.

==हवामान==
{{Weather box
|location = Aurangabad
|metric first = Yes
|single line = Yes
|Jan high C = 29.7
|Feb high C = 32.5
|Mar high C = 36.1
|Apr high C = 39.0
|May high C = 39.9
|Jun high C = 34.9
|Jul high C = 30.3
|Aug high C = 29.1
|Sep high C = 30.4
|Oct high C = 32.6
|Nov high C = 30.9
|Dec high C = 29.3
|Year high C = 32.9
|Jan low C = 14.2
|Feb low C = 16.3
|Mar low C = 20.2
|Apr low C = 23.7
|May low C = 24.6
|Jun low C = 23.0
|Jul low C = 21.8
|Aug low C = 21.1
|Sep low C = 20.9
|Oct low C = 19.7
|Nov low C = 16.4
|Dec low C = 14.0
|Year low C = 19.7
|Jan precipitation mm = 2.2
|Feb precipitation mm = 2.9
|Mar precipitation mm = 5.1
|Apr precipitation mm = 6.3
|May precipitation mm = 25.5
|Jun precipitation mm = 131.4
|Jul precipitation mm = 167.0
|Aug precipitation mm = 165.0
|Sep precipitation mm = 135.3
|Oct precipitation mm = 52.6
|Nov precipitation mm = 29.3
|Dec precipitation mm = 8.4
|Year precipitation mm = 731.0
|source=[http://www.imd.gov.in/section/climate/nasik2.htm IMD]{{मृत दुवा}}
|date=February 2011}}

== जिल्ह्यातील पर्यटनस्थळे ==
* बिडकीन बाजार(विशेष बाजार तळात बारव आहे.)
* [[अजिंठा-वेरूळची लेणी|अजंठा- वेरूळ लेण्या]]-५व्या-८व्या शतकात गुफेत साकारलेल्या लेण्या,
* दौलताबाद किल्ला-तुघलकाची राजधानी ,
* [[खुलताबाद]]- मोगल [[औरंगजेब|औरंगजेबाची]] कबर,
* [[बीबी का मकबरा]]- बेगम राबीया ([[औरंगजेब|औरंगजेबाच्या]] पत्नीची) कबर,
* [[घृष्णेश्वर]] मंदीर- बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक,
* पानचक्की,
* पैठण- संत एकनाथ यांचे गाव, http://santeknath.org/paithan.html
* [[जायकवाडी धरण]]- नाथसागरम,
* औरंगाबाद गुफा

==हे सुद्धा पहा==
*[[अजिंठा-वेरूळची लेणी]]
*[[औरंगाबाद|औरंगाबाद शहर]]

==जिल्ह्यातील तालुके==
* [[खुलताबाद तालुका]]
* [[औरंगाबाद तालुका|औरंगाबाद]]
* [[सोयगांव तालुका]]
* [[सिल्लोड तालुका]]
* [[गंगापुर तालुका]]
* [[कन्नड तालुका]]
* [[फुलंब्री तालुका]]
* [[पैठण तालुका]]
* [[वैजापूर तालुका]]

==संदर्भ==
<div class="references-small">
* [http://aurangabad.nic.in औरंगाबाद एन.आय.सी]
* [http://www.maharashtra.gov.in/marathi/mahInfo/aurangabad.php महाराष्ट्र शासनाचे औरंगाबाद विषयक संकेतस्थळ]{{मृत दुवा}}
<references/>
{{महाराष्ट्रातील जिल्हे}}

[[वर्ग:औरंगाबाद जिल्हा]]
[[वर्ग:औरंगाबाद विभागातील जिल्हे]]

औरंगाबाद जिल्हा - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात