ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T16:51:09Z

नवीन पृष्ठ

{{माहितीचौकट शास्त्रज्ञ
| नाव = कमल रणदिवे
| चित्र =
|चित्र_शीर्षक = कमल रणदिवे
| पूर्ण_नाव = कमल जयसिंग रणदिवे
| टोपण_नाव =
| जन्म_दिनांक = ८ नोव्हेंबर १९१७
| जन्म_स्थान =
| मृत्यू_दिनांक = ११ एप्रिल २००१
| मृत्यू_स्थान =
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय लोक|भारतीय]] [[चित्र:Flag of India.svg|18px]]
| कार्यक्षेत्र = [[जीवशास्त्र]]
| कार्यसंस्था =
| प्रशिक्षण_संस्था =
| डॉक्टरेट_मार्गदर्शक =
| डॉक्टोरल_विद्यार्थी =
| ख्याती =
| पुरस्कार = [[पद्मभूषण]]
| वडील_नाव =
| आई_नाव =
| पती_नाव =
| पत्नी_नाव =
| अपत्ये =
| स्वाक्षरी_चित्र =
| संकेतस्थळ_दुवा =
| तळटिपा =
}}
'''कमल रणदिवे''' (कमल समर्थ) ([[इ.स. १९१७]]:[[पुणे]] - [[इ.स. २००१]]) या जीवशास्त्रज्ञ होत.
त्यांचे एम.एस्सी.पर्यंतचे शिक्षण पुण्यातच झाले.

==जीवन==
विवाहा नंतर त्या मुंबई येथे स्थायिक झाल्या. येथेच त्यांनी पॅथॉलॉजिस्ट व्ही. आर. खानोलकर यांच्या सहयोगाने [[इंडियन कॅन्सर रिसर्च सेंटर]] या प्रयोगशाळेत पीएच.डी.चा अभ्यास केला.
पीएच.डी.नंतर उच्चतम शिक्षणासाठी परदेशात जाणाऱ्या आपल्या विद्यार्थ्यांनी भारतात परतले पाहिजे व स्वदेशात अधिकाधिक संशोधन करून देशाला त्याचा लाभ करून दिला पाहिजे, असं त्यांचं ठाम मत होतं.
देशातील सर्वसामान्य, त्यातही तळागाळातल्या स्त्रिया व मुलं यांच्या उन्नतीसाठी शास्त्रज्ञांनी काम केलं पाहिजे, असं त्यांना मनापासून वाटे.

==आंतरराष्ट्रीय सहयोग व संशोधन==
* त्यांनी [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेत]] उच्चशिक्षण घेतले तेथे जॉन्स हॉपकिन्स युनिव्हर्सिटीच्या हॉस्पिटलमध्ये जॉर्ज गे यांजबरोबर ''हेला'' नावाच्या [[पेशी|पेशींवर]] काम केले.
==कारकीर्द==
[[इ.स. १९६०]] मध्ये भारतात परतल्यानंतर भारतातील पहिले ‘पेशी संशोधन केंद्र’ इंडियन कॅन्सर संशोधन केंद्रात सुरू केले. [[प्राणिशास्त्र]] आणि [[रसायनशास्त्र]] यात काम करणाऱ्या डॉक्टरेटच्या विद्यार्थ्यांच्या मदतीने ‘कॅन्सर संशोधन केंद्र’ या संस्थेचे ‘भारतीय कॅन्सर संशोधन संस्था’ या आंतरराष्ट्रीय कीर्तीच्या संस्थेत रुपांतर घडवले. या संस्थे मध्ये [[कॅन्सरचा कार्यकारणभाव]], [[कॅन्सरच्या पेशींचा जीवनक्रम]] आणि [[कॅन्सरपासून अभय]]- अशा तीन नवीन उपशाखा विकसित करण्यात आल्या.

==विशेष योगदान==
एखाद्या व्यक्तीची (प्राण्याची) कॅन्सर होण्याची प्रवृत्ती आणि त्याच्या शरीरात स्राव होणारे [[हार्मोन्स]] व टय़ूमर ऱ्हायरस यांचा परस्पर-संबंध शोधून उंदरावर प्रयोग करून तो पटवून देणाऱ्या त्या पहिल्या संशोधक ठरल्या. या संशोधनाचा उपयोग [[रक्ताचा कर्करोग|रक्ताचा (पांढऱ्या रक्तपेशी) कर्करोग]], [[स्तनांचा कर्करोग]] आणि [[घशाचा कर्करोग]] यांच्या अभ्यासास उपयुक्त ठरला.

याचबरोबर त्यांचे [[महारोग|महारोगाच्या]] जंतूवर काम चालूच होते. त्याचा उपयोग [[महारोगावरील लस]] (लेप्रसी व्हॅक्सीन) निर्माण करण्यास झाला.
==संस्था==
स्त्री शास्त्रज्ञांचे प्रश्न सोडवण्यासाठी म्हणून त्यांनी ‘इक्सा’ (इंग्रजी : Indian Women Scientists Association) ही संस्था स्थापन केली.
==पुरस्कार==
* [[पद्मभूषण]] पुरस्कार <ref>https://web.archive.org/web/20160304023832/http://archive.india.gov.in/myindia/padmabhushan_awards_list1.php?start=620</ref>
* [[वाटुमल फौंडेशन]]चे अ‍ॅवॉर्ड

==अधिक वाचन==
==हेही पाहा==
==बाह्य दुवे==

==संदर्भ==

[[वर्ग:शास्त्रज्ञ]]
[[वर्ग:महिला रसायनशास्त्रज्ञ]]
[[वर्ग:महिला शास्त्रज्ञ]]
[[वर्ग:भारतीय शास्त्रज्ञ]]
[[वर्ग:भारतीय जीवशास्त्रज्ञ]]
[[वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]

कमल रणदिवे - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात