ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T04:38:32Z

नवीन पृष्ठ

'''करण''' ही भारतीय [[ज्योतिषशास्त्र|ज्योतिषशास्त्रातील]] एक संकल्पना आहे.

ज्योतिषशास्त्रामध्ये एखादा मुहूर्त चांगला की वाईट हे ठरविण्यासाठी योगांचा आधार घेतला जातो. कालमापनाचे शेवटचे अंग हणजे करण होय. तिथीचा अर्धा भाग म्हणजे करण होय. एका तिथीमध्ये पूर्वार्धात एक व उत्तरार्धात दुसरे अशी दोन करणे होतात. सूर्याच्या पुढे ६ अंश चंद्र जाण्यास जो वेळ लागतो त्यास करण असे म्हणतात. एकूण करणे ११ असून त्यांचे दोन प्रकार आहेत. ११ पैकी बल(१), वालव(२), कौलव(३), तैतिल(४), गर(५), वणिज(६), विष्टी/भद्रा(७) या पहिल्या सात करणांना चर करणे असे म्हणतात, तर उरलेल्या शकुनी, चतुष्पाद, नाग व किंस्तुघ्न या चार करणांना स्थिर करणे म्हणतात.

पहिली सात करणे म्हणजे चर करणे ही शुक्ल प्रतिपदेच्या उत्तरार्धापासून क्रमाने सुरू होतात व त्यानुसार, कृष्णपक्षातील चतुर्दशीच्या पू्र्वार्धापर्यत एकूण ५६ करणे पुन्हा पुन्हा येतात. नंतर कृष्णपक्षातील चतुर्दशीच्या उत्तरार्धाला शकुनी, अमावस्येच्या पूर्वार्धाला चतुष्पाद व अमावस्येच्या उत्तरार्धाला नाग ही करणे येतात. शुक्ल पक्षाच्या पूर्वार्धाला किंस्तुघ्न करण असते.

==तिथीवरून करण काढण्याची रीत==
ज्या तिथीचे करण काढायचे असेल त्या तिथीसह शुक्ल प्रतिपदेपासून मोजून जी संख्या येईल तिच्या दुपटीतून १ वजा करून ७ ने भागावे. जी बाकी उरेल तोच अंक त्या तिथीच्या उत्तरभागीचे करण समजावे.

उदा० कृष्णपक्षातील नवमी ही शुक्ल प्रतिपदेपासून २४वी येते. तिची दुप्पट ४८. उणे १ केल्यावर ४७. ४७ भागिले ७, बाकी उरते ५. ५वे करण गर, म्हणून कृष्ण नवमीस उत्तरभागी गर करण असेल.

[[वर्ग:हिंदू पंचांग]]

करण (ज्योतिषशास्त्र) - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात