ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2020-03-29T02:11:31Z

नवीन पृष्ठ

{{हा लेख|हिंदू पुराणांतील यक्षाधिपती कुबेर|कुबेर (निःसंदिग्धीकरण)}}

{{माहितीचौकट हिंदू देवता
| नाव = कुबेर ऐडविड
| चित्र = SAMA Kubera 1.jpg
| चित्र_रुंदी =
| चित्र_शीर्षक = सान आंतोनियो कला संग्रहालयातील कुबेराचे शिल्प (निर्मिती: उत्तर भारत; इ.स.चे १० वे शतक ;)
| आधिपत्य = [[यक्ष]], धन
| नाव_मराठी_देवनागरी_लेखन =[[श्री कुबेर स्वामी]]
| नाव_संस्कृत_देवनागरी_लेखन = कुबेर
| नाव_पाली_लेखन =
| नाव_कन्नड_लेखन =
| नाव_तमिळ_लेखन =
| नाव_अन्य_लिपी =
| नाव_अन्य_लिपी_लेखन =
| निवासस्थान = [[अलकापुरी]]
| लोक =[[धनदेवता श्री कुबेर स्वामी यांची सेवा]]
| वाहन = [[पुष्पक]]
| शस्त्र =गदा
| वडील_नाव = [[विश्रवस्‌]]
| आई_नाव = [[इडविडा]]
| पती_नाव =
| पत्नी_नाव = [[हारिति]] व भद्रादेवी
| अपत्ये =मणिभद्र ,नलकुबेर
| अन्य_नावे =
| या_देवतेचे_अन्य_अवतार =
| या_अवताराची_मुख्य_देवता =
| मंत्र =“ऊॅं श्रीं, ऊॅं ह्रीं श्रीं, ऊॅं ह्रीं श्रीं क्लीं वित्तेश्वराय: नम:”
| नामोल्लेख_धार्मिक_साहित्य =
| मुख्य_तीर्थक्षेत्रे =[[श्री कुबेर स्वामी सुवर्ण मंदिर,नाशिक, महाराष्ट्र]]
७०७, गोरखे वस्ती, श्री कुबेर स्वामी सुवर्ण मंदिर, सरूळ - बेळगाव ढगा रोड, बेळगाव ढगा, नाशिक, महाराष्ट्र ४२२२१३
| तळटिपा =
}}
'''कुबेर''' ('''संस्कृत''' : कुबेर ,'''इंग्रजी''' : Kubera ) हा हिंदू पुराणांप्रमाणे देवांचा खजिनदार आणि त्याचवेळी उत्तर दिशेचा दिक्पाल देव समजला जातो. तो [[विश्रवस्‌]] ऋषींचा पुत्र होता तसेच लंकाधिपती [[रावण|रावणाचा]] सावत्र भाऊही होता. पित्याचे नाव 'विश्रवस्‌' असल्याने '''कुबेर वैश्रवण''' या पैतृक नावाने आणि मातेचे नाव [[इडविडा]] असल्याने '''कुबेर ऐडविड''' या मातृक नावानेदेखील तो ओळखला जातो. हिंदू पुराणांनुसार कुबेर हा [[यक्ष|यक्षांचा]] अधिपति समजला जातो.

[[बौद्ध धर्म|बौद्ध धर्मात]]ही ''वैश्रवण'' या नावाने ओळखला जाणारा कुबेर [[उत्तर दिशा|उत्तर दिशेचा]] दिक्पाल व यक्षांचा अधिपति मानला जातो.

[[ब्रह्मदेव|ब्रह्मदेवाची]] वर्षनुवर्षे उपासना केल्याने प्रसन्न होऊन ब्रह्मदेवाने त्याला अमरत्व, [[लंका|लंकेचे]] राज्य आणि [[पुष्पक विमान]] बहाल केले. पुढे रावणाने त्याच्यावर स्वारी करून लंका आणि पुष्पक विमान यावर कब्जा केला. कुबेराने पळून जाऊन [[अलकापुरी]] येथे आपले नवे राज्य प्रस्थापित केले.

<br />

= भद्रा =
हिंदू धर्मात, भद्रा ही शिकारीची देवी आहे. भगवान कुबेराची पत्नी असलेली भद्रा भगवान सूर्यदेव व देवीछाया यांची कन्या आणि शनीची बहीण लागते.

भद्रा देवी ही मणिभद्र व नलकुबेराची माता आहे.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2019-08-12|title=Kubera|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kubera&oldid=910456898|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>

= कुबेराची मंदिरे =

* [[महाराष्ट्र |महाराष्ट्रातल्या]] [[नाशिक]] शहरातले ७०७, गोरखे वस्ती येथील सरूळ - बेळगावढगा रोडवर असलेले देऊळ.
* [[महाराष्ट्र |महाराष्ट्रातल्या]] [[औरंगाबाद]] शहराला खेटून असलेल्या पळशी रस्त्यावर पारदेश्वर महादेव मंदिराच्या बाजूलाच लक्ष्मी कुबेराचे मंदिर आहे.

==कुबेराची आणखी मंदिरे==
* श्री कुबेर गणपति मंदिर, भोसरी (पुणे)
* कुबेराचे स्वतंत्र मंदिर, जागेश्वर धाम (अल्मोडा, उत्तराखंड)
* कुबेर मंदिर, मंदसौर (मध्य प्रदेश)
* कुबेर भंडारी मंदिर, करनाली (बडोदा)
* श्री लक्ष्मी कुबेरार मंदिर, रत्‍नमंगलम्‌ (मद्रास)

[[चित्र:Kuber, Hindu god of wealth.jpg|इवलेसे|कुबेर]]

= संदर्भ यादी =
<references />
[[वर्ग:हिंदू दैवते]]
[[वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती]]
[[वर्ग:हिंदू यक्ष]]

कुबेर - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात