ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T16:21:30Z

नवीन पृष्ठ

[[File:Closeup of the temple at Nrityagram Dance Community.jpg|thumb|नृत्यग्राम संस्थेतील शिल्प]]
'''केलुचरण मोहपात्रा''' (जन्म : ८ जानेवारी १९२६; - ७ एप्रिल २००४ ) हे अभिजात भारतीय [[ओडिसी नृत्य|ओडिसी]] नर्तक आणि गुरू होते. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=NC0UAQAAIAAJ&q=kelucharan+mohapatra&dq=kelucharan+mohapatra&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiNzfvw_-ndAhXBTn0KHQfOBJEQ6AEIKDAA|title=The Making of a Guru: Kelucharan Mohapatra, His Life and Times|last=Citaristi|first=Ileana|date=2001-01-01|publisher=Manohar|isbn=9788173043697|language=en}}</ref> त्यांनी विसाव्या शतकात ओडिसी नृत्य कलेचे पुनरुज्जीवन केले.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=iAArBwAAQBAJ&pg=PA55&dq=kelucharan+mohapatra&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiNzfvw_-ndAhXBTn0KHQfOBJEQ6AEIPTAE#v=onepage&q=kelucharan%20mohapatra&f=false|title=Performance and Culture: Narrative, Image and Enactment in India|last=Verma|first=Archana|date=2011-01-18|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=9781443828321|language=en}}</ref> [[पद्मविभूषण]] हा पुरस्कार मिळवणारे ते ओरिसातील पहिली व्यक्ती आहेत.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.nytimes.com/2000/10/19/arts/dance-review-sculptural-and-sensual-it-s-odissi.html?sq=mad+boy&scp=1&st=cse|title=DANCE REVIEW; Sculptural And Sensual, It's Odissi|last=KISSELGOFFOCT.|first=ANNA|date=OCT. 19, 2000|work=|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref>

==प्रारंभीचे आयुष्य==
भगवान जगन्नाथाला प्रसन्न करण्यासाठी सादर केला जाणारा गोतीपुआ हा ओरिसातील पारंपरिक नृत्यप्रकार गुरू केलुचरण मोहपात्रा यांनी तरुणपणीच सादर केला. यात स्त्रियांची वेशभूषा करून पुरुष नृत्य करीत असत.

==कलेचे पुनरुज्जीवन==
नंतरच्या आयुष्यात त्यांनी गोतीपुआ व माहारी या नृत्य प्रकारांत संशोधन केले, व त्यांतून त्यांनी एकूणच ओडिसी नृत्याची पुनर्बांधणी केली.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=STgDCLToHogC&q=kelucharan+mohapatra&dq=kelucharan+mohapatra&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiNzfvw_-ndAhXBTn0KHQfOBJEQ6AEIRzAG|title=Sangeet Natak|date=2002|publisher=Sangeet Natak Akademi|language=en}}</ref>गुरू केलुचरण मोहपात्रा हे तालवाद्यवादनात कुशल होते. मृदंग, पखवाज व तबला ह्यांतील त्यांचे कौशल्य त्यांनी केलेल्या नृत्यरचनांतून दिसून येते. पारंपरिक पट्टचित्रकला प्रकारातही ते प्रवीण होते.
[[File:Odissi dance performance 04.jpg|thumb|ओडिसी नृत्याचे सादरीकरण]]

==नृत्यसंस्था==
गुरू केलुचरण मोहपात्रा, त्यांच्या पत्नी लक्ष्मीप्रिया व मुलगा रतिकांत ह्यांनी सन १९९३मध्ये '''सृजन''' ही नृत्यसंस्था स्थापन केली.

==सन्मान व पुरस्कार==
* संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार - इ.स.१९६६
* पद्मश्री- इ.स.१९७४
* पद्म भूषण -इ.स. १९८८
* संगीत नाटक अकादमी फेलोशिप- इ.स.१९९१
* पद्म विभूषण- इ.स. २०००
* मध्य प्रदेश शासनाकडून कालिदास सन्मान

== संदर्भ ==
[[वर्ग:भारतीय नर्तक]]
[[वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कार]]
[[वर्ग:पद्म पुरस्कार]]
[[वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते]]

केलुचरण मोहपात्रा - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात