https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%B3%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0
केळापूर - आवृत्ती इतिहास
2026-08-25T09:09:19Z
विकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहास
MediaWiki 1.43.6
https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%B3%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0&diff=10597&oldid=prev
ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात
2022-05-01T16:04:26Z
<p>robot: Import pages using <a href="/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4" title="विशेष:आयात">विशेष:आयात</a></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र<br />
|प्रकार = तालुका<br />
|स्थानिक_नाव = केळापूर<br />
|इतर_नाव = <br />
|टोपणनाव = <br />
|राज्य_नाव = महाराष्ट्र <br />
|अक्षांश = 19|अक्षांशमिनिटे =59 |अक्षांशसेकंद =59 <br />
|रेखांश=78 |रेखांशमिनिटे=31 |रेखांशसेकंद= 57<br />
|मुळ_नकाशा = <!-- only if default map not wanted --><br />
|शोधक_स्थान = <!-- left/right --><br />
|मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --><br />
|आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --><br />
|नकाशा_शीर्षक = <br />
|क्षेत्रफळ_एकूण = <br />
|क्षेत्रफळ_आकारमान = <br />
|क्षेत्रफळ_क्रमांक = <br />
|क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = <br />
|क्षेत्रफळ_मेट्रो = <br />
|क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = <br />
|उंची = <br />
|उंची_संदर्भ = <br />
|समुद्री_किनारा = <br />
|हवामान = <br />
|वर्षाव = <br />
|तापमान_वार्षिक = <br />
|तापमान_हिवाळा = <br />
|तापमान_उन्हाळा = <br />
|मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--><br />
|मोठे_शहर = <br />
|मोठे_मेट्रो = <br />
|जवळचे_शहर = <br />
|प्रांत = <br />
|विभाग = <br />
|जिल्हा = <!-- नावे --><br />
|लोकसंख्या_एकूण = <br />
|लोकसंख्या_वर्ष = <br />
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = <br />
|लोकसंख्या_घनता = <br />
|लिंग_गुणोत्तर = <br />
|साक्षरता = <br />
|साक्षरता_पुरुष = <br />
|साक्षरता_स्त्री = <br />
|अधिकृत_भाषा = मराठी <br />
|नेता_पद_१ = <br />
|नेता_नाव_१ = <br />
|नेता_पद_२ = <br />
|नेता_नाव_२ = <br />
|संसदीय_मतदारसंघ = <br />
|विधानसभा_मतदारसं = <br />
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] <br />
|न्यायक्षेत्र_नाव_१ = केळापूर<br />
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] <br />
|न्यायक्षेत्र_नाव_२ = केळापूर<br />
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = <br />
|न्यायक्षेत्र_नाव_३ = <br />
|कोरे_शीर्षक_१ = <br />
|कोरे_उत्तर_१ = <br />
|एसटीडी_कोड = <br />
|पिन_कोड = <br />
|आरटीओ_कोड = <br />
|संकेतस्थळ = <br />
|संकेतस्थळ_नाव = <br />
|दालन = <br />
|तळटिपा = <br />
|गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --><br />
|स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --><br />
}}<br />
<br />
<br />
'''केळापूर''' हा [[भारत]]ाच्या [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[यवतमाळ जिल्हा|यवतमाळ जिल्ह्याचा]] एक तालुका आहे. या तालुक्याची निर्मिती १८७५ मध्ये तत्कालीन यवतमाळ आणि वणी तालुक्यातून काही गावे वगळून करण्यात आली. यवतमाळ जिल्ह्यातील पांढरकवडा (Pandharkawada 20° N, 78° 32' E) नावाच्या शहराजवळ केळापूर नावाचे गाव आहे. येथे जगदंबा देवीचे आणि चतुर्मुखी गणेशाचे अतिशय प्राचीन देवालय आहे. तहसील कार्यालय, पंचायत समिती, न्यायालये आदि महत्त्वाची कार्यालये पांढरकवडा शहरात असून या तालुक्यातील एकमात्र नगर परिषदही तेथेच आहे.<br />
<br />
पांढरकवडा आणि केळापूर गावांमधून खुनी नावाची नदी वाहते. ही पैनगंगा नदीची उप नदी आहे. [[दुसरे बाजीराव पेशवे]] यांचा पाडाव याच खुनी नदीच्या किनाऱ्यावर झाला.<br />
<br />
या भागात "[[कोलाम]]" आणि "गोंड" हे आदिम समाज मुख्य आहेत. [[कापूस]], [[तूर]], [[ज्वारी]], [[सोयाबीन]], ई. पिके महत्त्वाची आहेत. या तालुक्याच्या दक्षिणेस [[आंध्र प्रदेश]] राज्य आहे. उत्तर आणि दक्षिण भारतास जोडणारा [[राष्ट्रीय महामार्ग ७|राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ७]] या गावातून जातो.<br />
<br />
केळापूर गावापासून [[टिपेश्वर अभयारण्य|टिपेश्वर]] नावाचे वन्यजीव अभयारण्य अगदी जवळ आहे. या अभ्यारण्यात याच नावाचे गाव असून तेथे कोलाम आणि गोंड आदिवासी एकत्र राहतात. इथून जवळच टिपाई देवीचे प्राचीन देऊळ आहे. या देवीच्या नावावरूनच याला टिपेश्वर नाव पडले. हे अभयारण्य डोंगराळ असून येथे जाण्यासाठी रस्ता फार चांगला नाही. गावाला लागूनच इंग्रजांच्या काळातील एक छोटेसे आराम गृह आहे. अभयारण्यात विविध पक्षी, सस्तनी प्राणी, साप आणि झाडे आहेत. हे पानगळीचे जंगल आहे, पाऊस मध्यम स्वरूपाचा पडत असल्याने येथे वर्षभर पाण्याची उपलब्धता नसते. उन्हाळ्यात झाडांची पाने गळून गेलेली असतात.<br />
<br />
==तालुक्यातील गावे==<br />
#[[अडणी]]<br />
#[[अकोली बुद्रुक]]<br />
#[[अकोली खुर्द]]<br />
#[[आंभोरा (केळापूर)]]<br />
#[[अंधारवाडी]]<br />
#[[आरळी]]<br />
#[[आसोळी (केळापूर)]]<br />
#[[बाग्गी]]<br />
#[[बहात्तर]]<br />
#[[बल्लारपूर (केळापूर)]]<br />
#[[बेलोरी]]<br />
#[[भादुमारी]]<br />
#[[बोरगाव (केळापूर)]]<br />
#[[बोरी (केळापूर)]]<br />
#[[बोथ (केळापूर)]]<br />
#[[चाळबार्डी (केळापूर)]]<br />
#[[चाणई]]<br />
#[[चाणाखा]]<br />
#[[चिखलदरा (केळापूर)]]<br />
#[[चोपण]]<br />
#[[दाभा (केळापूर)]]<br />
#[[दर्यापूर (केळापूर)]]<br />
#[[देहाळी]]<br />
#[[धारणा (केळापूर)]]<br />
#[[ढोकी]]<br />
#[[डोंगरगाव (केळापूर)]]<br />
#[[गणेशपूर (केळापूर)]]<br />
#[[घाणमोड]]<br />
#[[घोडदरा]]<br />
#[[घोणशी]]<br />
#[[घुबडी]]<br />
#[[गोंदवाकाडी]]<br />
#[[गोपाळपूर (केळापूर)]]<br />
#[[हिवरधारी]]<br />
#[[हिवरी]]<br />
#[[जवाहरनगर]]<br />
#[[जिरा]]<br />
#[[जोगिनकावडा]]<br />
#[[कारंजी रोड]]<br />
#[[करणवाडी]]<br />
#[[कारेगाव (केळापूर)]]<br />
#[[कवठा (केळापूर)]]<br />
#[[केगाव (केळापूर)]]<br />
#[[केळापूर.]]<br />
#[[खैरगाव]]<br />
#[[खैरगाव बुद्रुक]]<br />
#[[खैरगाव देशमुख]]<br />
#[[खैरगाव खुर्द]]<br />
#[[खैरी]]<br />
#[[खातरा]]<br />
[[किन्हाळा]]<br />
[[किन्ही (केळापूर)]]<br />
[[कोडोरी]]<br />
[[कोंढी]]<br />
[[कोंघारा]]<br />
[[कोपामांडवी]]<br />
[[कोथोडा]]<br />
[[कृष्णापूर]]<br />
[[कुसाळ]]<br />
[[लिंगाटी (केळापूर)]]<br />
[[महांडोळी]]<br />
[[मलकापूर (केळापूर)]]<br />
[[मांगी (केळापूर)]]<br />
[[मांगुर्डा]]<br />
[[मराठ वाकडी]]<br />
[[मारेगाव (केळापूर)]]<br />
[[मारेगाव बुद्रुक]]<br />
[[मारेगाव खुर्द]]<br />
[[मिरा]]<br />
[[मोहाडा]]<br />
[[मोहादरी]]<br />
[[मोरवा]]<br />
[[मुची]]<br />
[[मुंझळा]]<br />
[[नागेझरी खुर्द]]<br />
[[नाईक सुकळी]]<br />
[[नांदगाव (केळापूर)]]<br />
[[नांदपूर]]<br />
[[निळजाई]]<br />
[[निमडेली]]<br />
[[पाढा]]<br />
[[पड्याळी]]<br />
[[पाहपाळ]]<br />
[[पांढरवणी बुद्रुक]]<br />
[[पांढरवणी खुर्द]]<br />
[[पाथरी (केळापूर)]]<br />
[[पाटोदा (केळापूर)]]<br />
[[पेंढारी (केळापूर)]]<br />
[[पिळखाना]]<br />
[[पिंपळापूर]]<br />
[[पिंपळखुटी]]<br />
[[पिंपळशेंडा]]<br />
[[पिंपरी (केळापूर)]]<br />
[[पिंपरी रोड]]<br />
[[पितापोंगरी]]<br />
[[राधापूर]]<br />
[[रुधा]]<br />
[[रुंझा]]<br />
[[सायखेड (केळापूर)]]<br />
[[साखरा बुद्रुक]]<br />
[[साखरा खुर्द (केळापूर)]]<br />
[[साखी बुद्रुक]]<br />
[[शामपूर]]<br />
[[सिंघलदिप]]<br />
[[सोनबर्डी]]<br />
[[सोनुर्ली (केळापूर)]]<br />
[[सुकळी (केळापूर)]]<br />
[[सुन्ना]]<br />
[[सुरदेवी (केळापूर)]]<br />
[[सुसरी]]<br />
[[ताड उमरी]]<br />
[[तातापूर]]<br />
[[तेलंग टाकळी]]<br />
[[टेंभी (केळापूर)]]<br />
[[तिवसाळा (केळापूर)]]<br />
[[टोकवांजरी]]<br />
[[उमरी रोड]]<br />
[[वसंत नगर]]<br />
[[वृंदावन टाकळी]]<br />
[[वाधोणा बुद्रुक]]<br />
[[वाधोणा खुर्द]]<br />
[[वडनेर]]<br />
[[वाडवत]]<br />
[[वागाडा]]<br />
[[वाघोळी (केळापूर)]]<br />
[[वाई (केळापूर)]]<br />
[[वांजरी]]<br />
[[वारहा]]<br />
[[वासरी (केळापूर)]]<br />
[[वाथोडा]]<br />
[[वेदाड (केळापूर)]]<br />
[[येडळापूर]]<br />
[[झोळापूर]]<br />
[[झुळी]]<br />
[[झुंझारपूर]]<br />
<br />
== चित्रदालन ==<br />
<gallery><br />
चित्र:Jagdamba Devi of Kelapur.jpg|जगदंबा देवी, केळापूर<br />
चित्र:Jagdamba Temple.jpg|जगदंबा मंदिराची प्रतिकृती<br />
चित्र:Chaturmukhi Ganesh Kelapur.jpg|चतुर्मुखी गणेश, केळापूर<br />
</gallery><br />
----<br />
{{विस्तार}}<br />
{{यवतमाळ जिल्ह्यातील तालुके}}<br />
<br />
[[वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील तालुके]]<br />
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]]</div>
ImportMaster