https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%B8%E0%A4%B2कोसल - आवृत्ती इतिहास2026-08-21T12:37:13Zविकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहासMediaWiki 1.43.6https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%B8%E0%A4%B2&diff=1041&oldid=prevImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात2022-05-01T16:34:17Z<p>robot: Import pages using <a href="/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4" title="विशेष:आयात">विशेष:आयात</a></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>[[चित्र:mahajanapade.svg|right|thumb|300px|प्राचीन भारताच्या सोळा महाजनपदे]]<br />
'''{{लेखनाव}}''' हे प्राचीन [[भारत|भारतातील]] सोळा [[भारतीय इतिहास#महाजनपदे|महाजनपदांपैकी]] एक होते.<br />
==प्रदेश==<br />
<br />
[[हिमालय|हिमालयाच्या]] पायथ्याशी आधुनिक [[नेपाळ]] व [[उत्तर प्रदेश]]च्या परिसरात कोसलचे राज्य होते. हे बलाढ्य व मोठे राज्य होते त्यामुळे त्याचे दोन विभाग करून [[शरयू नदी]] सीमा ठरविली होती. शरयूच्या उत्तरेस [[उत्तर कोसल]]चे राज्य असून [[श्रावस्ती]] ही त्याची राजधानी होती. या नदीच्या दक्षिणेकडे [[दक्षिण कोसल]]चे राज्य होते आणि [[कुशावती नगरी]] त्याची राजधानी होती. या राज्याच्या प्रभावाखाली [[शाक्य]] व [[कोलीय]] ही राज्ये होती. शरयू नदीमुळे कोसलचे उत्तर व दक्षिण असे दोन भाग पडलेले होते. पुढे [[राम|रामाने]] हे दोन भाग [[लव]] व [[कुश]] यांना वाटून दिले.<ref>{{cite encyclopedia | accessdate=३० ऑगस्ट, २०१३ | url=http://www.marathivishwakosh.in/index.php?option=com_content&view=article&id=7611:2011-12-28-09-26-52&catid=4:2010-10-21-05-11-34 | language=मराठी | |author=चंद्रहास जोशी | encyclopedia=[[मराठी विश्वकोश]] | edition=वेब | publisher=[[महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ]] | title=कोसल}}</ref> लवाने उत्तर कोसलची राजधानी श्रावस्ती तेथे नेली, तर कुशाने दक्षिण कोसलची राजधानी कुशावती येथे हलविली.<br />
<br />
==राजे व राज्यकर्ते==<br />
<br />
प्रारंभी [[कंस]] या पराक्रमी राजाने [[काशी (महाजनपद)|काशी]]चे राज्य जिंकून घेतले. [[गौतम बुद्ध|बुद्धाच्या]] समकालीन प्रसेनजित हा सम्राट कोसलच्या सिंहासनावर आरूढ झालेला होता. याने आपल्या राज्याचा बराच मोठा विस्तार केलेला होता. शाक्य गणराज्याची मुलगी प्रसेनजितची पत्नी होती. प्रसेनजितचचा पुत्र [[विद्दुभ]] याने शाक्य राज्यावर आक्रमण केले होते.<br />
<br />
==संकिर्ण==<br />
<br />
कोसल राज्यात शेती व व्यापाराची भरभराट झालेली होती. [[अयोध्या]], साकेत व श्रावस्ती ही मोठी व्यापारी ठिकाणे कोसल राज्यात होती. नंतर हे राज्य [[मगध|मगधात]] विलिन झाले. बौद्ध काळातील बलाढ्य राज्यात कोसलाचा समावेश होतो. [[गौतम बुद्ध|गौतम बुद्धाने]] बराच काळ श्रावस्ती येथे वास्तव्य केले होते.<br />
<br />
== संदर्भ आणि नोंदी ==<br />
{{संदर्भयादी}}<br />
<br />
{{महाजनपदे}}<br />
<br />
[[वर्ग:महाजनपदे]]</div>ImportMaster