ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T17:03:00Z

नवीन पृष्ठ

{{माहितीचौकट चळवळ चरित्र
| नाव = खुदीराम बोस
| चित्र = Khudiram Bose 1905 cropped.jpg
| चित्र रुंदी =
| चित्र शीर्षक =
| टोपणनाव =
| जन्मदिनांक = [[डिसेंबर ३]], [[इ.स. १८८९]]
| जन्मस्थान = हबीबपुर, मिदनापूर जिल्हा, बंगाल प्रेसिडेन्सी, ब्रिटीश भारत (आजचा पश्चिम बंगाल, भारत)
| मृत्युदिनांक = [[ऑगस्ट ११]], [[इ.स. १९०८]]
| मृत्युस्थान = मुझफ्फरपूर, बिहार, ब्रिटीश भारत (आजचा मुजफ्फरपूर, बिहार, भारत)
| चळवळ = [[भारतीय स्वातंत्र्यलढा]]
| संघटना = [[अनुशीलन समिती]]
| पत्रकारिता लेखन =
| पुरस्कार =
| स्मारके =
| धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदू]]
| प्रभाव =
| प्रभावित =
| वडील नाव =
| आई नाव =
| पती नाव =
| पत्नी नाव =
| अपत्ये =
| स्वाक्षरी चित्र =
| तळटिपा =
}}
'''खुदीराम बोस''' ([[बंगाली भाषा|बंगाली]] ক্ষুদিরাম বসু (लेखी) क्षुदीराम बसु (उच्चारी - खुदीराम बोशू) : भारतातील सर्वात तरुण वयाचे क्रांतिकारक म्हणून ओळखले जाणारे हे वीर वयाच्या अवघ्या १९ व्या वर्षी शहीद झाले. त्यांचा जन्म बंगाल मधल्या [[मेदिनीपूर]] जिल्ह्यातल्या '''बहुवेनी''' या गावात दि. ३ डिसेंबर १८८९ला झाला. त्यांच्या लहानपणीच आई '''लक्ष्मीप्रियादेवी''' आणि वडील '''त्रैलोक्यनाथ''' यांचा मृत्यु झाल्याने त्यांची मोठी बहीण अनुरूपादेवी आणि तिचे पती अमृतलाल यांनी त्यांचे पालनपोषण केले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://hindi.speakingtree.in/blog/1-245847|title=स्वतंत्रता आंदोलन के पहले शहीद खुदीराम बोस के बारे में जानिए-1|संकेतस्थळ=hindi.speakingtree.in|भाषा=hi|ॲक्सेसदिनांक=2018-08-23}}</ref>

बंगाल प्रांताचे विभाजन करण्याचे ब्रिटिश सरकारने १९०३ साली निश्चित केले होते. त्या विरुद्ध सर्वसामान्य लोकांमध्ये नाराजीची तीव्र लाट पसरली. खुदीराम यांनाही [[वंगभंग चळवळ|बंगालच्या फाळणीचा]] निर्णय अन्यायकारक वाटला, देशासाठी काहीतरी करावे असे सारखे वाटू लागल्याने त्यांनी सशस्त्र क्रांतीचा मार्ग पत्करला. सरकारच्या विरुद्ध आंदोलने करणाऱ्यांना पकडून कठोर शिक्षा देण्यात येऊ लागल्या. यात प्रमुख असणाऱ्या न्यायाधीश किंग्ज फोर्डला मारूनच सरकारचा विरोध करण्याचे पक्के करण्यात आले. [[बंकिमचंद्र चॅटर्जी ]] यांच्या [[आनंदमठ]] या कादंबरीतील [[वंदे मातरम]] या गीताने लोकांमध्ये नव संजीवनी पसरविली.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://navbharattimes.indiatimes.com/india/know-about-khudiram-bose-the-unsung-hero-and-first-martyr-of-indian-independence/articleshow/21756385.cms|title=स्वतंत्रता आंदोलन के पहले शहीद खुदीराम बोस के बारे में जानिए-Navbharat Times|work=Navbharat Times|access-date=2018-08-23|language=hi-IN}}</ref>

==न्यायाधीश किंग्जफोर्डला मारण्याची योजना==
यातच खुदीराम यांनी [[किंग्ज फोर्ड]]ला मारण्याची जबाबदारी स्वीकारली. दि. ३० एप्रील १९०५ या दिवशी खुदीराम यांचे सहकारी प्रफुल्ल चक्रवर्ती यांनी किंग्ज फोर्ड याच्या गाडीवर एक बॉंब फेकला, परंतु तो चुकून दुसऱ्याच एका गाडीवर पडला. त्या गाडीतील दोन महिला ठार झाल्या, किंग्ज फोर्ड मात्र बचावला. या घटनेच्या दुसऱ्या दिवशी खुदीराम पकडले गेले तर प्रफुल्ल यांनी अटकेपूर्वीच आत्महत्या केली. खुदीराम यांच्यावर खटला भरण्यात आला. त्यांच्याविरुद्ध हत्येचा गुन्हा शाबीत झाल्याने त्यांना दि. ११ ऑगस्ट १९०८ या दिवशी फासावर जावे लागले. सशस्त्र क्रांतीत बॉंबचा उपयोग करणारे खुदीराम बोस हे पहिले क्रांतिकारक ठरले.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=Ar5KPgAACAAJ&hl=en|title=स्वाधीनता संग्राम के क्रान्तिकारी साहित्य का इतिहास|last=Krant|last2=(क्रांत).)|first2=मदन लाल वर्मा|date=2006|publisher=प्रवीण प्रकाशन|isbn=9788177831191|language=hi}}</ref>

==हे ही पहा==
*मिदनापूर
*क्रांतिकारक

== संदर्भ ==

[[File:Khudiram Bose as an organiser.jpg|thumb|खुदीराम बोस]]
[[File:Bengali revolutionary Khudiram Bose under guard..jpg|thumb|Bengali revolutionary Khudiram Bose under guard.]]

{{DEFAULTSORT: बोस, खुदीराम}}
[[वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक]]
[[वर्ग:इ.स. १८८९ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९०८ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा]]

खुदीराम बोस - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात