ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2020-04-26T09:55:56Z

नवीन पृष्ठ

'''खैरलांजी हत्याकांड''' [[सप्टेंबर २९]] [[इ.स. २००६|२००६]] रोजी [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातल्या]] [[भंडारा]] जिल्ह्यातील [[मोहाडी]] तालुक्यातल्या खैरलांजी गावात घडले. या दिवशी गावातल्या एका कुटुंबातल्या चार जणांची सायंकाळच्या सुमारास गावातल्याच काही लोकांकडून अमानुष हत्या करण्यात आली. या हत्याकांडाचे पडसाद [[विधिमंडळ|विधिमंडळापासून]] [[संसद|संसदेपर्यंत]] उमटले. आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही या घटनेची दखल घेण्यात आली.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6211532.stm|title=Despair of the discriminated Dalits|last=|first=|date=५ डिसेंबर २००६|work=बीबीसी वृत्तांकन|access-date=१५ मार्च २०१८|archive-दुवा=|archive-date=|dead-दुवा=|language=इंग्रजी}}</ref> घटनेनंतर राज्यभर आंदोलनांचे लोण उसळले. घटनेनंतर सुमारे सात महिन्यांनी दाखल झालेल्या आणि पंधरा महिने चाललेल्या खटल्याचा निकाल [[सप्टेंबर १५]] [[इ.स. २००८|२००८]] रोजी लागला. न्यायालयाने आठ आरोपींना दोषी ठरवले. या हत्याकांडाचे एकमेव साक्षीदार भैयालाल भोतमांगे यांचे २० जानेवारी २०१७ रोजी हृदयविकाराने निधन झाले.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/MAH-VIDA-NAG-khairlanji-hatyakand-victim-bhaiyalal-bhotmange-pass-away-news-about-incident-of-551031.html|title=भैयालाल भोतमांगेंचे निधन, असे घडले होते देशाला हादरवणारे खैरलांजी हत्याकांड|last=|first=|date=२१ जानेवारी २०१७|work=दिव्य मराठी|access-date=१५ मार्च २०१८|archive-दुवा=|archive-date=|dead-दुवा=|language=मराठी}}</ref>

या घटनेने राज्यातील कायदा व सुव्यवस्था, तपासयंत्रणा तसेच [[अनुसुचित जाती, जमाती (अत्याचार प्रतिबंधक) अधिनियम, १९८९|दलित अत्याचार प्रतिबंधक अधिनियमातील]] त्रुटी यांसंदर्भात प्रश्न उपस्थित केले. या घटनेचा महत्त्वपूर्ण परिणाम म्हणजे [[महाराष्ट्र शासन|राज्य शासनाने]] [[सप्टेंबर १६]] [[इ.स. २००८|२००८]] रोजी दलित अत्याचार प्रतिबंधक अधिनियमातील त्रुटी दूर करण्यासाठी एक समिती स्थापन केली.

==न्यायालयीन प्रक्रिया==
===खटला===

===निकाल===
गुन्हेगारांनी हा गुन्हा करताना जातीवाचक शिवीगाळ केल्याचा उल्लेख नाही. त्यामुळे हे दलित हत्याकांड नसल्याचा निकाल न्यायालयाने दिला
१५ सप्टेंबर, इ.स. २००८ रोजी भंडारा न्यायालयाने दिलेल्या निकालानुसार ११ पैकी ८ आरोपींवर सदोष मनुष्यवधाचा गुन्हा सिद्ध झाला आहे.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/article/-/articleshow/6465186.cms|title=ॲट्रॉसिटी' कायदा सक्षम करण्याची गरज|last=|first=|date=३१ ऑगस्ट २०१०|work=महाराष्ट्र टाईम्स|access-date=१५ मार्च २०१८|archive-दुवा=|archive-date=|dead-दुवा=|language=मराठी}}</ref>
* न्यायालयाने पुढील आरोपींना फाशीची शिक्षा सुनावली : गोपाल सक्रू बिंजेवार, शिशुपाल धांडे

* न्यायालयाने पुढील आरोपींना २५ वर्षाच्या जन्मपेठेची शिक्षा सुनावली : सक्रू बिंजेवार,शत्रुघ्न धांडे,विश्‍वनाथ धांडे,प्रभाकर मंडलेकर,जगदीश मंडलेकर,रामू धांडे.

*न्यायालयाने पुराव्याअभावी पुढील ३ आरोपींना सोडून दिले : महिपाल धांडे,धर्मपाल धांडे,पुरुषोत्तम तितीरमारे

== संबंधित साहित्यकृती व चिंतन ==
सामाजिक वास्तव ढवळून काढणाऱ्या या घटनेमुळे अनेक जण मूलभूत चिंतन व त्यावर आधारित कविता, नाटक, प्रदीर्घ लेख लिहिण्यास प्रवृत्त झाले.
# साप्ताहिक विवेकमधील संजय सोनवणी यांचा लेख <ref>{{जर्नल स्रोत|last=सोनवणी|first=संजय|date=४ फेब्रुवारी २०१७|title=खैरलांजी ते कोपर्डी... एका वेदनेचा प्रवास|दुवा=http://www.evivek.com/Encyc/2017/2/4/kopardi-rape-and-murder|journal=साप्ताहिक विवेक|volume=|pages=|via=}}</ref>
# ‘दृश्यांचा ढोबळ समुद्र’ काव्यसंग्रहातील ‘लव्ह इन द टाइम ऑफ खैरलांजी’ ही प्रज्ञा पवार यांची कविता<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.loksatta.com/chaturang-news/poetess-pradnya-daya-pawar-153909/|title=प्रेरणा समग्राशी डोळा भिडवण्याची|last=पवार|first=प्रज्ञा|date=३० सप्टेंबर २०१६|work=लोकसत्ता|access-date=१५ मार्च २०१८|archive-दुवा=|archive-date=|dead-दुवा=}}</ref>
# धादांत खैरलांजी - नाटक, लेखिका प्रज्ञा पवार<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://sites.google.com/a/mobond.com/natak/dhadantkhairlangi|title=धादांत खैरलांजी|last=|first=|date=|website=|archive-दुवा=|archive-date=|dead-दुवा=|access-date=१५ मार्च २०१८}}</ref>
{{संदर्भनोंदी}}

{{विस्तार}}

[[वर्ग:हत्याकांड]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील हत्याकांड]]
[[वर्ग:दलित हत्याकांड]]
[[वर्ग:जातीय हिंसाचार]]
[[वर्ग:लैंगिक अत्याचार]]
[[वर्ग:भारतातील बलात्कार]]

खैरलांजी हत्याकांड - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात