https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%97%E0%A4%A3%E0%A4%AA%E0%A4%A4_%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%80_%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A5%80%E0%A4%B2गणपत कृष्णाजी पाटील - आवृत्ती इतिहास2026-08-28T01:12:42Zविकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहासMediaWiki 1.43.6https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%97%E0%A4%A3%E0%A4%AA%E0%A4%A4_%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%80_%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A5%80%E0%A4%B2&diff=6409&oldid=prevImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात2022-05-01T11:08:11Z<p>robot: Import pages using <a href="/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4" title="विशेष:आयात">विशेष:आयात</a></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>[[File:Hindu calendar 1871-72.jpg|thumb|हिंदू पंचांग]]<br />
'''गणपत कृष्णाजी''' हे मराठी भाषेतील पहिल्या छापील पंचांगाचे निर्माते आहेत. हे [[मुंबई]]तील पहिले छाप कारखानदार म्हणून ओळखले जातात. <br />
<br />
==पहिले छापील पंचांग==<br />
१६ मार्च १८४१ च्या दिवशी गणपत कृष्णाजी यांनी शिळाप्रेसवर पहिले पंचांग छापले.<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/mumbai-news/ganpat-krishnaji-made-marathi-first-panchang-1219839/|title=मराठीतील पहिल्या छापील पंचांगाचे कर्ते दुर्लक्षितच|date=2016-03-27|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2021-03-15}}</ref> त्यापूर्वी त्यांनी ते हाताने लिहून काढले. प्रचलित पंचांग वापरणाऱ्या तत्कालीन व्यक्तींनी या पंचांगाला विरोध केला. पण काळाच्या ओघात हा विरोध मावळला आणि या पंचांगाचा स्वीकार केला गेला.<br />
==महत्त्व==<br />
[[हिंदू धर्म]] आणि [[संस्कृती]] यांच्या अभ्यासात आणि भारतीय जीवन पद्धतीत [[पंचांग]] महत्त्वाचे मानले जाते. [[फलज्योतिष]] आणि [[खगोलशास्त्र]] या विषयाच्या अभ्यासक व्यक्ती तसेच पौरोहित्य करणारे लोक यांना पंचांगाचा वापर करावा लागतो. [[गुढीपाडवा]] सणाच्या दिवशी नव्या वर्षाचे फल वाचण्यासाठी पंचांग वापरतात आणि त्याची पूजा करतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/others/mt-special/gudi-padwa-2018/gudi-padwa-auspicious-timing-and-puja-vidhi/articleshow/63351059.cms|title=Gudi Padwa गुढीपाडवा: शुभमुहूर्तावर असं करा पूजन|website=Maharashtra Times|language=mr|access-date=2021-03-15}}</ref> हे पंचांग पूर्वी हाताने लिहिले जात असे. १८३९ मध्ये ख्रिस्ती धर्मोपदेशक लोकांनी शिळाप्रेसवर पुस्तके छापण्यास सुरुवात केली. ते पाहून गणपत कृष्णाजी यांनी या पद्धतीने पंचांग छापले.<ref name=":0" /><br />
<br />
==प्रक्रिया==<br />
रखमाजी देवजी मुळे यांनी [[महाराष्ट्र]] राज्यात प्रथमच [[तिथी]], वार, [[नक्षत्र]] यांच्या आधारे कालनिर्णय करणारे पंचांग रूढ केले आणि गणपत कृष्णाजी यांनी त्याची सजावट करून त्याला प्रकाशित केले.<ref name=":1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://prahaar.in/ganpat-krushnaji/|title=पंचांगाचे जनक गणपत कृष्णाजी {{!}}|last=Sarvanje|first=Vinayak|language=en-US|access-date=2021-03-15}}</ref> शके १७५३ चे खर या नावाच्या संवत्सराचे हे पंचांग आहे.<ref name=":1" /><br />
<br />
== हे ही पहा==<br />
[[पंचांग]] <br />
<br />
== संदर्भ ==<br />
<br />
[[वर्ग:ज्योतिषशास्त्र]]<br />
[[वर्ग:व्यक्ती]]<br />
[[वर्ग:हिंदू पंचांग]]</div>ImportMaster