ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T16:38:14Z

नवीन पृष्ठ

{{माहितीचौकट चळवळ चरित्र
| नाव = सार्वजनिक काका </br> गणेश वासुदेव जोशी
| चित्र =
| चित्र रुंदी =
| चित्र शीर्षक =
| टोपणनाव = सार्वजनिक काका
| जन्मदिनांक = [[एप्रिल 9 ]], [[इ.स. १८२८]]
| जन्मस्थान = [[सातारा]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| मृत्युदिनांक = [[जुलै २५]],[[इ.स. १८८०]]
| मृत्युस्थान = [[पुणे]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| चळवळ = [[भारतीय स्वातंत्र्यलढा]]
| संघटना = [[पुणे सार्वजनिक सभा]]
| पत्रकारिता लेखन =
| पुरस्कार =
| स्मारके =
| धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदू]]
| प्रभाव =
| प्रभावित =
| वडील नाव =
| आई नाव =
| पती नाव =
| पत्नी नाव =
| अपत्ये =
| स्वाक्षरी चित्र =
| तळटिपा =
}}
'''गणेश वासुदेव जोशी''' ऊर्फ '''सार्वजनिक काका''' ([[९ एप्रिल]], [[इ.स. १८२८]] - [[२५ जुलै]],[[इ.स. १८८०]]) हे [[मराठी]] समाजसुधारक, सामाजिक कार्यकर्ते होते.

== जीवन ==
गणेश वासुदेव जोशी यांचा जन्म सातारा येथे वडिलोपार्जित घरात [[जुलै २०|९ एप्रिल]] [[इ.स. १८२८]] रोजी झाला. सर्व भावंडात ते धाकटे होते. त्यांचे बालपण [[सातारा]] या शहरी गेले. प्राथमिक शिक्षण,मुंज,लग्न हेही सातारी येथेच झाले. वयाच्या विसाव्या वर्षापर्यंत ते [[सातारा]] येथे होते. [[इ.स. १८४८]] साली ते पुण्यास आले आणि त्यांनी नाझर कोर्टात नोकरी धरली. यानंतर आयुष्यभर [[पुणे]] हेच त्यांच्या वास्तव्याचे क्षेत्र होते. त्यांना एकूण ५२ वर्षांचे आयुष्य लाभले. [[इ.स. १८४८]] ते [[इ.स. १८६९]] ह्या सुमारे बावीस वर्षांच्या काळात त्यांनी नोकरी केली. ती सोडल्यावर वकिली आणि सार्वजनिक कार्यातील उमेदवारी केली. यानंतरची १० वर्षं त्यांच्या आयुष्यात महत्त्वाची ठरली.

शेतकी व आरोग्य हे त्यांचे आवडते विषय होते. शास्त्रीय ज्ञानाची जोड देऊन शेतीत नवे प्रयोग करावेत व संशोधन करावे असे त्यांना वाटत असे.{{संदर्भ हवा}}

=== पुणे सार्वजनिक सभा ===
गणपतरावांनी २ एप्रिल १८७० रोजी '[[पुणे सार्वजनिक सभा|पुणे सार्वजनिक सभे]]'ची स्थापना केली.<ref name=loksatta>{{स्रोत बातमी|url=https://www.loksatta.com/pune-news/meera-pavagi-elected-as-president-of-pune-sarvajanik-sabha-1220339/|title=‘पुणे सार्वजनिक सभे’चे अध्यक्षपद प्रथमच महिलेकडे|last=|first=|date=२९ मार्च २०१६|work=लोकसत्ता|access-date=६ ऑगस्ट २०१८|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref> या संस्थेतर्फे गणपतरावांनी जी विधायक व समाजोपयोगी कामे केली, त्यामुळे त्यांना 'सार्वजनिक काका' हे टोपणनाव मिळाले. राजकारणाचे आद्यपीठ किंवा कांग्रेसची जननी म्हणता येईल अशी 'सार्वजनिक सभा' ही जनतेची गाऱ्हाणी सरकारदरबारी आणि वेशीवर टांगणारी क्रियाशील संस्था होती. इ.स. १८७० ते इ.स. १९२० या पन्नास वर्षांच्या काळात, विशेषतः इ.स. १८९६-९७ पर्यंत सार्वजनिक सभेचा राजकीय क्षेत्रावर चांगला प्रभाव होता. या संस्थेचे पालनपोषण पहिली दहा वर्ष मुख्यतः सार्वजनिक काकांनी केले. तिच्यामार्फत विविध उपक्रम करून त्यांनी लोकजागृती केली. सभेचे कार्य घटनानियमांनुसार जरी चालू होते तरी तिच्या सर्व कार्यामागे काकांची प्रेरक शक्ती होती.

[[वासुदेव बळवंत फडके|वासुदेव बळवंत फडक्यांच्या]] खटल्यांचे वकीलपत्र घेणारे गणेश वासुदेव उर्फ सार्वजनिक काका जोशी हे [[महादेव गोविंद रानडे|न्या.रानडे]] यांचे चांगले स्नेही होते.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== अधिक वाचन ==
* वासुकाका जोशी व त्यांचा काल - त्र्यं.र.देवगिरीकर
* सार्वजनिक काका - म.श्री.दीक्षित

== बाह्य दुवे ==

{{विस्तार}}
{{DEFAULTSORT:जोशी,गणेश वासुदेव}}
[[वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा]]
[[वर्ग:मराठी समाजसुधारक]]
[[वर्ग:इ.स. १८२८ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १८८० मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]

गणेश वासुदेव जोशी - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात