https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%9A%E0%A4%B0_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%97गुप्तचर विभाग - आवृत्ती इतिहास2026-08-27T04:02:17Zविकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहासMediaWiki 1.43.6https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%9A%E0%A4%B0_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%97&diff=9445&oldid=prevImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात2022-05-01T16:31:55Z<p>robot: Import pages using <a href="/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4" title="विशेष:आयात">विशेष:आयात</a></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>{{हा लेख|भारतातील गुप्तचर संघटना|इंटेलिजन्स ब्युरो (पाकिस्तान)}}<br />
<br />
'''इंटेलिजन्स ब्युरो''' ([[हिंदी भाषा|हिंदी]]:खुफिया विभाग) ही भारतातील गुप्तचर संघटना आहे.<br />
<br />
==इतिहास==<br />
या संघटनेची सुरुवात ''इंटेलिजन्स डिपार्टमेंट'' नावाने १८८५ साली झाली. [[भारत|भारताचे]] तत्कालीन क्वार्टरमास्टर जनरल [[चार्ल्स मॅकग्रेगोर]] यांनी [[अफगाणिस्तान]]मधील [[रशिया]]च्या कारवायांवर नजर ठेवण्यासाठी हा विभाग सुरू केला होता. १९०९मध्ये ''इंडियन पॉलिटिकल इंटेलिजन्स ऑफिस'' या नावाने ओळखल्या गेलेल्या संघटनेने [[भारतीय स्वातंत्र्य चळवळ|भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील]] क्रांतिकाऱ्यांवर टेहळणी करण्याचे काम केले. [[इ.स. १९२१|१९२१मध्ये]] यास ''इंडियन पॉलिटिकल इंटेलिजन्स'' असे नाव दिले गेले. हा विभाग [[इंडिया ऑफिस]] आणि [[ब्रिटिश भारत सरकार]] हे संयुक्तपणे चालवित असत आणि [[स्कॉटलंड यार्ड]] आणि [[एमआय५]]शी संधान बांधून असत.<br />
<br />
{{विस्तार}}<br />
<br />
[[वर्ग:गुप्तचर संघटना]]<br />
[[वर्ग:भारत सरकार]]</div>ImportMaster