https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%9A%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0_%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BEचंद्रपूर जिल्हा - आवृत्ती इतिहास2026-08-26T23:08:22Zविकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहासMediaWiki 1.43.6https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%9A%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0_%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE&diff=10340&oldid=prevImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात2022-05-01T17:09:13Z<p>robot: Import pages using <a href="/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4" title="विशेष:आयात">विशेष:आयात</a></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>{{जिल्हा सूचना|जिल्हा_नाव=चंद्रपूर}}<br />
[[चित्र:Chandrapur in Maharashtra (India).svg|thumb|चंद्रपूर जिल्ह्याचे स्थान]]<br />
'''चंद्रपूर जिल्हा''' हा महाराष्ट्र राज्यातील विदर्भ विभागात आहे. चंद्रपूरला आधी 'चांदा' म्हणत असत. चंद्रपूर ही [[गोंड]] राजांची राजधानी होती व नंतर १७ व्या शतकात [[नागपूर|नागपूरच्या]] भोसले मराठ्यांनी चंद्रपूर ताब्यात घेतले. इ.स.१९८१ला चंद्रपूर जिल्ह्यातून नवा [[गडचिरोली जिल्हा]] वेगळा बनवला गेला. चंद्रपूर जिल्ह्याला ''काळ्या सोन्याची भूमी'' म्हणतात कारण जिल्ह्यात अनेक [[कोळसा]] खाणी आहेत. चंद्रपूरात अनेक [[चुना|चुन्याच्या]] खाणीदेखिल आहेत.<br />
<br />
[[चित्र:Vidarbha Map.jpg|250px|thumb|left|विदर्भाच्या नकाशात जिल्ह्याचे स्थान]]<br />
<br />
जिल्ह्याच्या उत्तरेस [[नागपूर जिल्हा]], [[भंडारा जिल्हा]] व [[वर्धा जिल्हा]], पश्चिमेस [[यवतमाळ जिल्हा]], पूर्वेस [[गडचिरोली जिल्हा]], दक्षिणेस [[आदिलाबाद जिल्हा]] ([[आंध्र प्रदेश]]) आहे.हा जिल्हा [[वैनगंगा नदी|वैनगंगा]] व [[वर्धा नदी|वर्धा नदीच्या]] पात्रांदरम्यान वसला आहे, ह्या त्या जिल्ह्याच्या पूर्व व पश्चिम सीमा बनतात. <br />
<br />
तापमान किमान ७.१ ते कमाल ४७.२ से.च्या दरम्यान असते. पर्जन्यमान १३९८ मि. मी. इतके आहे. जिल्ह्याचे हवामान उष्ण असून मुख्यत: तीन ऋतु आहेत-उन्हाळा पावसाळा व हिवाळा. उन्हाळा मोठा व कडक असतो तर हिवाळा कमी कालावधीचा पण सौम्य असतो. मुख्य पीके [[तांदूळ]] (खरिप), [[कापूस]], [[सोयाबीन]], [[गहू]], [[तूर]], [[मूग]], [[उडीद]], [[मिरची]] ही आहेत.<br />
<br />
जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ १०,४९० चौ.कि.मी. आहे तर लोकसंख्या २०,७१,१०१ इतकी आहे. [[मराठी]] भाषेबरोबरच गोंडी, कोलामी व [[हिंदी भाषा]] या भाषादेखिल प्रचलीत आहेत. <br />
<br />
'''महत्त्वाचे उद्योग'''- जिल्ह्यात बल्लारशहा कागद उद्योग, [[कोळसा]] खाणी, महाराष्ट्र राज्य औष्णिक विद्युतनिर्मिती व सिमेंट (अल्ट्राटेक, अंबुजा, माणिकगड व ए.सी.सी) हे महत्त्वाचे उद्योग आहेत. [[मुरलीधर देवीदास आमटे|बाबा आमटेंचा]] आनंदवन आश्रम याच जिल्ह्यात आहे. [[ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्प|ताडोबा व्याघ्रप्रकल्प]] हे या जिल्ह्याचे अजून एक वैशिष्ट्य आहे.<br />
<br />
जिल्ह्यातील पर्यटनस्थळे- [https://cityinformation.world/2020/place/Ramala-lake रामाळा] व जुनोना [[तलाव]], [https://cityinformation.world/2020/place/Mahakali-Mandir-chandrapur श्री महाकाली माता मंदीर (चंद्रपूर)], [[घोडाझरी प्रकल्प]], सातबहिणी तपोवन (नागभीड), अड्याळ टेकडी (ब्रम्हपुरी), रामदेगी (चिमूर), आसोला मेंढा तलाव ( सावली), विंजासन लेणी, गवराळा गणपती ( दोन्ही भद्रावती ) व '''ताडोबा अंधारी व्याघ्र अभयारण्य व राष्ट्रीय उद्यान प्रकल्प'''.<br />
<br />
== जिल्ह्या्तील तालुके ==<br />
* [[चंद्रपूर तालुका|चंद्रपूर]], <br />
* [[वरोरा]], <br />
* [[भद्रावती]], <br />
* [[चिमुर]], <br />
* [[नागभीड]], <br />
* [[ब्रम्हपूरी]], <br />
* [[सिंदेवाही]], <br />
* [[मूल]], <br />
* [[गोंडपिंपरी]],<br />
* [[पोंभुर्णा]], <br />
* [[सावली]], <br />
* [[राजुरा]], <br />
* [[कोरपना]], <br />
* [[जिवती]] व <br />
* [[बल्लारपूर]]<br />
<br />
== संदर्भ ==<br />
[http://chanda.nic.in/ चंद्रपूर एन.आय.सी]<br />
<br />
{{महाराष्ट्रातील जिल्हे}}<br />
<br />
[[वर्ग:चंद्रपूर जिल्हा]]<br />
[[वर्ग:नागपूर विभागातील जिल्हे]]</div>ImportMaster