<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="mr">
	<id>https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%9A%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0</id>
	<title>चमार - आवृत्ती इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%9A%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%9A%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-24T01:57:45Z</updated>
	<subtitle>विकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%9A%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0&amp;diff=5692&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%9A%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0&amp;diff=5692&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-05-01T11:09:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नवीन पृष्ठ&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;चांभार&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; हा बारा बलुतेदारांपैकी एक आहे. हाही चौथ्या क्रमांकाचा बलुतेदार. हा भारतातील [[अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती|अनुसूचित जातीचा]] समाज आहे, जो प्रामुख्याने [[उत्तर प्रदेश]]ात राहतो. महाराष्ट्रात या वर्गाला चांभार म्हणून ओळखले जाते. महाराष्ट्रातील चर्मकार मुलतः [[हिंदू]] धर्माचे पालन करतात. चांभारांची भारतातील लोकसंख्या ५ कोटींपेक्षा अधिक असून ही सर्वात मोठी &amp;#039;अनुसूचित जाती&amp;#039; आहे. [[महाराष्ट्र]]ाच्या लोकसंख्येत १३ लाख लोकसंख्या चांभारांची आहे. भारतातील अनेक राज्यांत हा समाज मोठ्या संख्येने आढळतो. उत्तर प्रदेशच्या लोकसंख्येत १४% आणि [[पंजाब]]च्या लोकसंख्येत १२% चांभार आहेत.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
चांभार हा बारा [[बलुतेदार]]ांपैकी एक, चौथ्या क्रमांकाचा समाज आहे. [[बूट निर्मिती]] हा जातीचा पारंपरिक व्यवसाय आहे. चांभारांचे मुख्य काम म्हणजे जनावरांच्या कातड्यापासून वेगवेगळ्या वस्तू बनवणे. त्यामध्ये मुख्यत्वे चामड्याच्या चपला/ पादत्राणे, पर्स/ बटवे, कातडी पट्टे, कातडी चाबूक इ. बनवणे आणि त्यांची दुरुस्ती करणे येते.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
२००१ च्या जनगणनेनुसार, उत्तर प्रदेशातील चमार जातीची लोकसंख्या २ कोटी ९८ लाख इतकी होती.&amp;lt;ref&amp;gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/SC_ST/PCA-A10/SC-0900-PCA-A-10-ddw.xlsx |title= A-10 Individual Scheduled Caste Primary Census Abstract Data and its Appendix - Uttar Pradesh |publisher=Registrar General &amp;amp; Census Commissioner, India |accessdate=2017-02-06}}&amp;lt;/ref&amp;gt; तर महाराष्ट्रात १२ लाख इतकी होती.&amp;lt;ref&amp;gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://web.archive.org/web/20130207163453/http://www.censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/scst_main.html|title=Census of India - Tables on Individual Scheduled Castes (SC) and Scheduled Tribes (ST)|date=2013-02-07|access-date=2018-04-04}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;उल्लेखनीय व्यक्तिमत्त्व:-&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
संत [[रोहिदास]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[जगजीवन राम]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[सुशीलकुमार शिंदे]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==हे सुद्धा पहा==&lt;br /&gt;
* [[महाराष्ट्रातील अनुसूचित जातींची यादी]]&lt;br /&gt;
* [[भांबी]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==संदर्भ==&lt;br /&gt;
{{संदर्भयादी}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[वर्ग:बलुतेदार]]&lt;br /&gt;
[[वर्ग:दलित समुदाय]]&lt;br /&gt;
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील अनुसूचित जाती]]&lt;br /&gt;
[[वर्ग:उत्तर प्रदेश]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>