ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T11:09:35Z

नवीन पृष्ठ

{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार = तालुका
|स्थानिक_नाव = चाळीसगाव
|इतर_नाव =
|टोपणनाव =
|राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|अक्षांश = 20|अक्षांशमिनिटे =27 |अक्षांशसेकंद =36
|रेखांश= 74|रेखांशमिनिटे= 59|रेखांशसेकंद= 23
|मुळ_नकाशा = 
|शोधक_स्थान = 
|मुळ_नकाशा_पट्टी = 
|आतील_नकाशा_चिन्ह = 
|नकाशा_शीर्षक =
|क्षेत्रफळ_एकूण =
|क्षेत्रफळ_आकारमान =
|क्षेत्रफळ_क्रमांक =
|क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ =
|क्षेत्रफळ_मेट्रो =
|क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ =
|उंची =
|उंची_संदर्भ =
|समुद्री_किनारा =
|हवामान =
|वर्षाव =
|तापमान_वार्षिक =
|तापमान_हिवाळा =
|तापमान_उन्हाळा = 45
|मुख्यालय = 
|मोठे_शहर =
|मोठे_मेट्रो =
|जवळचे_शहर =
|प्रांत =
|विभाग =
|जिल्हा = जळगाव
|लोकसंख्या_एकूण = ९७५५१
|लोकसंख्या_वर्ष = २०११
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ =
|लोकसंख्या_घनता =
|लिंग_गुणोत्तर = १.०८
|साक्षरता = ८५.८८
|साक्षरता_पुरुष = ९०.४१
|साक्षरता_स्त्री = ८१.०२
|अधिकृत_भाषा = मराठी
|नेता_पद_१ =
|नेता_नाव_१ =
|नेता_पद_२ =
|नेता_नाव_२ =
|संसदीय_मतदारसंघ =
|विधानसभा_मतदारसंघ = चाळीसगाव
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]]
|न्यायक्षेत्र_नाव_१ = चाळीसगाव
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]]
|न्यायक्षेत्र_नाव_२ = चाळीसगाव
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ =
|न्यायक्षेत्र_नाव_३ =
|कोरे_शीर्षक_१ =
|कोरे_उत्तर_१ =
|एसटीडी_कोड =
|पिन_कोड =
|आरटीओ_कोड =
|संकेतस्थळ =
|संकेतस्थळ_नाव =
|दालन =
|तळटिपा =
|गुणक_शीर्षक = 
|स्वयंवर्गीत = 
}}

'''चाळीसगाव''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[जळगाव जिल्हा|जळगाव जिल्ह्याचा]] एक तालुका आहे.<br/>

'''चाळीसगाव''' शहराचे दोन मुख्य भाग आहेत - जुने शहर व नवे शहर. या दोन्हीच्या मधून तितूर नदी वाहते.

== दळण वळण ==
चाळीसगाव हे लोहमार्ग व राज्य महामार्गांनी इतर शहरांशी जोडलेले आहे. हे भुसावळनजीक असलेले मध्य रेल्वेच्या मुंबई-दिल्ली मार्गावरील एक जंक्शन आहे. चाळीसगाववरून [[धुळे]] येथे जाण्यासाठी रेल्वेचा फाटा फुटतो. चाळीसगाव हे एक महत्त्वाचे स्थानक असल्याने येथे बहुतेक सर्व रेल्वेगाड्या थांबतात. [[मुंबई]] व [[पुणे]] येथून अंदाजे सात तासांच्या अंतरावर आहेत. [[जळगाव]], [[नासिक]], [[औरंगाबाद]] व [[धुळे]] ही शहरे येथून साधारणतः समान अंतरावर आहेत.

== भूगोल ==
चाळीसगाव [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[जळगाव]] जिल्ह्यात [[नैऋत्य दिशा|नैर्ऋत्य]] [[दिशा|दिशेस]] आहे. चाळीसगावच्या [[उत्तर दिशा|उत्तरेस]] [[धुळे]] जिल्हा व [[पारोळा]] तालुका, [[पश्चिम दिशा|पश्चिमेस]] नासिक जिल्हा, [[दक्षिण दिशा|दक्षिणेस]] [[औरंगाबाद]] जिल्हा तर [[पूर्व दिशा|पूर्वेस]] [[पाचोरा]] व [[भडगाव]] तालुके आहेत. चाळीसगाव [[डोंगरी नदी|डोंगरी]] व [[तित्तूर नदी|तित्तूर]] या नद्यांच्या संगमावर वसलेले आहे. या नद्या पुढे [[गिरणा|गिरणाला]] मिळतात. [[गिरणा]] पुढे [[अरबी समुद्र|अरबी समुद्रास]] मिळणाऱ्या [[तापी]] नदीस मिळते.

== पर्यटन ==
चाळीसगावच्या दक्षिणेस [[सातमाळा-अजिंठा डोंगररांगा|सातमाळा]] नावाची डोंगराची रांग आहे. [[अजिंठा-वेरूळची लेणी|अजिंठा]] व [[अजिंठा-वेरूळची लेणी|वेरूळ]] ही चाळीसगावच्या जवळची प्रसिद्ध पर्यटनस्थळे आहेत. अन्य पर्यटनस्थळांत '''[[पाटणादेवी]]''' व '''[[पितळखोरे]]''' लेणी ही वाखाणण्याजोगी आहेत. पाटणादेवी मंदिर [[हेमाडपंती स्थापत्यशैली]] शैलीत मोडते. तसेच चाळीसगाव शहराच्या मध्यवर्ती असलेले सौंदर्यशैलीत भर घालणारा, हिंदू मुसलमान एकीचे प्रेम जपणारा व बंधुभावाची शिकवण देणारा '''पिरमुसा कादरीबाबाचा''' दर्गा येथे आहे.

'''तरवाडे बुद्रुक''' येथे एक साईबाबा मंदिर आहे. ते चाळीसगावपासून ७ किलोमीटर अंतरावर आहे. हे मंदिर अतिशय सुंदर व रेखीव आहे.{{व्यक्तिगत मत}} या ठिकाणी दर वर्षास मंदिराचा वर्धापन सोहळा होतो. त्यावेळी या ठिकाणी हजारो भाविक भेट देतात. वाघळी येथे श्री दत्त मंदिर (श्री कृष्ण मंदिर) प्रसिद्ध आहे. हे मंदिर १७५० सालांच्या अगोदर बांधलेले मंदिर आहे. येथे मुधई देवी मंदिर दर्शनासाठी अनुकूल आहे. उंबरखेड येथील कालभैरव मंदिर विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीपासूनचे आहे.

== उद्योग ==

इथे कृषी उत्पन्नावर आधारित बेलगंगा साखर कारखाना, चाळीसगाव कापड गिरणी, तेल व विड्यांचे कारखाने इ. इतर उद्योगांना चालना देण्याकरता इथे [[महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ| महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळाचे]] चाळीसगाव उद्योग क्षेत्र आहे. तसेच मक्यावर प्रक्रिया करून स्टार्च, लिक्विड ग्लुकोज बनविण्याचा कारखाना सुद्धा उभारण्यात आला आहे.

== कृषी ==
चाळीसगाव व जवळपासच्या भागात शेती हा मुख्य धंदा आहे. [[ऊस]], कपाशी व केळी ही मुख्य रोख पिके आहेत. येथे [[भुईमूग|भुईमुगाचीही]] लागवड होते. [[ज्वारी]], [[बाजरी]] व [[गहू]] ही धान्येही घेतली जातात. बहुतांश शेती जिरायती आहे. चाळीसगाव तालुक्यात लिंबू उत्पादन मोठ्या प्रमाणात होते।

== प्रसिद्ध व्यक्तिमत्त्वे ==
* [[केकी मूस]]
* [[प्रतिभाताई पाटील]]
* [[माधवराव चितळे]]
* [[ जिभाऊसो रामराव दगडू पाटील]]
* [[ अण्णासाहेब उदेसिंग पवार]]
* [[ लाेकणेते दादासाहेबअनील रामराव देशमुख]]

==चाळीसगाव तालुक्यातील गावे==
[[पिंपळवाड म्हाळसा]],[[दस्केबर्डी]], [[शिदवाडी]], [[मेहुणबारे]],[[खडकीसिम]], [[कढरे]], [[ पळासरे]], [[दरेगाव]], जामदा [[लोंढे]], [[खेडगाव]],[[धामणगाव]], [[पिलखोड]], [[खडकी (चाळीसगाव तालुका)]], [[हिरापूर]], [[तळेगाव]], [[रोहिणी]], [[पिंपळगाव (राजदेहरे)]], [[राजदेर तांडा]], [[गंगाश्रम]], [[हिंगणे]], [[शिंदी]], [[घोडेगाव]], [[ओढरे]], [[जुनपाणी]], [[पाटणादेवी]], [[वालझिरी]], [[पिंपरखेड]], [[लांबे वडगाव]], [[कजगाव]], [[गोंडगाव]], [[करगाव]], [[भोरस]], [[चीर्फळ]], [[टाकळी (प्र. दे.)]], [[हातगाव]मालशेवगे], [[बेलदारवाडी]], [[शामवाडी]], [[पातोंडा]],[[उंबरखेड]], [[तांबोळे]], [[तरवाडे]], [[बहाळ]], [[दहिवद]], [[वाघळी]],[[वडाला,वडाली]] [[सायगाव]], मांदुर्णे [[पिंपळखेड]], [[रांजणगाव]] ,[[बोरखेडा बु]], [[देवळी]], डोणदिगर (बेघर)
[[पिंप्री खुर्द (परशुराम नगर)]], [[डोणदिगर]], [[देशमुखवाडी]], न्हावें, ढोमने, बोरखेडा (पिराचे)डामरूण पिंपरी बु।। प्र दे [[पोहोरे ]]

==बाह्य दुवे==
# {{Webarchiv | url=http://www.geocities.com/SiliconValley/Bay/9581/csn.html | wayback=19990219211918 | text=Chalisgaon : Developement Potential and Challenges}}
# [http://www.midcindia.org/inv_dest/ind_areas/areaIndex.php?areaId=168 MIDC Chalisgaon]

{{जळगाव जिल्ह्यातील तालुके}}

[[वर्ग:खानदेश]]
[[वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील तालुके]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]]
[[वर्ग:चाळीसगाव तालुका]]
[[वर्ग:चाळीसगाव तालुक्यातील गावे]]

चाळीसगाव - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात