ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T16:39:57Z

नवीन पृष्ठ

{{माहितीचौकट भूतपूर्व देश
| राष्ट्र_अधिकृत_नाव_स्थानिकभाषेमध्ये = જૂનાગઢ રજવાડું
| राष्ट्र_अधिकृत_नाव_मराठीमध्ये = जुनागड संस्थान
| सुरुवात_वर्ष = १७३०
| शेवट_वर्ष = १९४८
| मागील१ = मराठा साम्राज्य
| मागील_ध्वज१ = Flag of the Maratha Empire.svg
| पुढील१ = भारत अधिराज्य
| पुढील_ध्वज१ = Flag of India.svg
| राष्ट्र_ध्वज = Drapeau Junagadh vector.svg
| राष्ट्र_चिन्ह = Junagadh CoA.jpg
| राष्ट्र_ध्वज_नाव = ध्वज
| राष्ट्र_चिन्ह_नाव = चिन्ह
| जागतिक_स्थान_नकाशा = Junaghad state.jpg
| नकाशावर्णन =
| ब्रीद_वाक्य =
| राजधानी_शहर = जुनागड
| सर्वात_मोठे_शहर =
| शासन_प्रकार =
| राष्ट्रप्रमुख_नाव =
| पंतप्रधान_नाव =
| राष्ट्रीय_भाषा = गुजराती
| इतर_प्रमुख_भाषा =
| राष्ट्रीय_चलन =
| धर्म =
| क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = ८६४३
| लोकसंख्या_संख्या = ४६५४९३
| लोकसंख्या_घनता =
| आजचे‌_देश = गुजरात, भारत
}}'''जुनागड संस्थान''' [[भारत|हिंदुस्थानातील]] पश्चिमेला सौराष्ट्राचा समुद्र किनारा व इतर बाजूंना भारतीय भू असलेले, पाकिस्तानशी भौगोलिक सलगता नसणारे संस्थान होते. या संस्थानाच्या नबाबाने [[पाकिस्तान]]मध्ये विलीन होण्याची तयारी केली होती.

==विलीनीकरण==
महाबतखान हा या संस्थानचा नबाब होता. जुनागडचे क्षेत्रफळ ३०,३३७ चौ. मैल. होते, तर लोकसंख्या ६,७०,७१९ एवढी होती. त्यापैकी ८० टक्के हिंदू तर २० टक्के प्रजा मुसलमान होती. १५ ऑगस्ट १९४७ रोजी नबाब महाबतखान याने जुनागड संस्थान पाकिस्तानमध्ये सामील होत असल्याचे जाहीर केले. बॅ. जीनांशी त्याने गुप्तपणे पत्रव्यवहार केला. पाकिस्तान सरकारने १३ सप्टेंबर १९४७ जुनागड संस्थान पाकिस्तानात विलीन होत असल्याचे भारत सरकारला कळविले याबाबत जुनागडशी जैसे थे (स्‍टॅड स्टिल) करार झाल्याचे जाहीर केले

नबाबाच्या निर्णयामुळे जुनागड संस्थानातील जनतेला धक्का बसला.. ८० टक्के जनता हिंदू असताना कोणत्याही प्रकाराचा विचार न घेता नाबाबने घेतलेला निर्णय आपला अवमान असल्याचे प्रजेला वाटले. त्यांनी नबाबाच्या विरोधात आंदोलन उभारले नबाब महाबतखान चैनी, विलासी व ऐषआरामी होता. जुनागड पाकिस्तानमध्ये सामील करून आपल्या हातून चूक होते आहे. असे नबाबास वाटले नाही. जुनागडमधील प्रजेने केलेल्या आंदोलनाला भारत सरकारने पाठिंबा दिला. जुनागडच्या आसपासची नवानगर, भावनगर, गोंडल ही संस्थाने यापूर्वीच भारतात सामील झाली होती. भारत सरकारने २४ सप्टेंबर १९४७ रोजी जुनागडमध्ये लष्करी कारवाई केली. नबाब महाबतखानास पाकिस्तानाला पळून जावे लागले. यानंतर [[शामळदास गांधी]] यांच्या नेतृत्वाखाली काठियावाड जनता आघाडीच्या हंगामी सरकारची स्थापना झाली. फेब्रुवारी १९४८ मध्ये जुनागडमध्ये सार्वमत घेण्यात येऊन जुनागड संस्थानाचे भारतात विलीनीकरण करण्यात आले

{{विस्तार}}

[[वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यपूर्व संस्थाने]]
[[वर्ग:हिंदुस्थानातील संस्थाने]]
[[वर्ग:भारतातील संस्थाने]]
[[वर्ग:भारताचा इतिहास]]
[[वर्ग:जुनागड संस्थान]]

जुनागड संस्थान - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात