ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T16:40:29Z

नवीन पृष्ठ

'''जेम्स ग्रॅंट डफ''' ([[८ जुलै]] [[इ.स. १७८९]] - [[२३ सप्टेंबर]], [[इ.स. १८५८]]) हा एक ब्रिटिश सैनिक आणि स्कॉटिशवंशीय इतिहासकार होता. ग्रॅंट डफ याने [[छत्रपती शिवाजी महाराज|छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या]] राज्याच्या स्थापनेपासून [[पेशवाई]]च्या अंतापर्यंत [[मराठी लोक|मराठ्यांचा]] इतिहास लिहिला. म्हणून त्याला '''[[मराठी लोक|मराठ्यांचा]] आद्य इतिहासकार''' असेही म्हणतात.<ref>{{स्रोत बातमी|last1=अग्रलेख|title=इतिहासाचे ध्यासपर्व|दुवा=https://www.loksatta.com/daily/20090526/edt.htm|प्रकाशक=लोकसत्ता|दिनांक=मंगळवार, २६ मे २००९}}</ref>
{{माहितीचौकट साहित्यिक
| नाव = जेम्स ग्रॅंट डफ
| चित्र = James Cunninghame Grant Duff.jpg
| चित्र_रुंदी =
| चित्र_title = जेम्स कनिंगहॅम ग्रॅंट डफ
| पूर्ण_नाव = जेम्स ग्रॅंट डफ
| टोपण_नाव =
| जन्म_दिनांक = [[८ जुलै]], [[इ.स. १७८९]]
| जन्म_स्थान = बॉन्फ, स्कॉटलंड
| मृत्यू_दिनांक = [[२३ सप्टेंबर]], [[इ.स. १८५८]]
| मृत्यू_स्थान = इडन, [[स्कॉटलंड]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|last1=मांडके|first1=गिरीष|title=ग्रॅंट डफ, जेम्स कनिंगहॅम|दुवा=http://www.maharashtranayak.in/garanta-dapha-jaemasa-kanaingahaenma|प्रकाशक=महाराष्ट्र नायक}}</ref>
| शिक्षण =
| कार्यक्षेत्र = [[इतिहास]], [[ब्रिटिश भारतीय लष्कर]]
| राष्ट्रीयत्व = [[ब्रिटिश]]
| धर्म =
| भाषा = [[इंग्रजी]]
| कार्यकाळ =
| साहित्य_प्रकार = इतिहास
| विषय = मराठ्यांचा इतिहास
| चळवळ =
| संघटना =
| प्रसिद्ध_साहित्यकृती = A History of the Mahrattas (मराठ्यांचा इतिहास)
| प्रभाव =
| प्रभावित =
| पुरस्कार =
| वडील_नाव = जॉन ग्रॅंट
| आई_नाव = मार्गारिट मिल्न
| पती_नाव =
| पत्नी_नाव = जेन कॅथरिन आइन्स्ली
| अपत्ये = माऊंटस्टुअर्ट एल्फिन्स्टन ग्रॅंट डफ
| स्वाक्षरी_चित्र = Sign james grant duff.jpg
| संकेतस्थळ_दुवा =
| तळटिपा =
}}

==सुरुवातीचे जीवन==
जेम्स ग्रॅंट डफचा जन्म [[स्कॉटलंड]]मधील बॉन्फ या ठिकाणी किनकरडाइन ओनीलच्या 'ग्रॅंट' घराण्यात झाला. त्याच्या वडिलांचे नाव जॉन ग्रॅंट होते. जेम्स ग्रॅंट डफ याच्या वयाच्या दहाव्या वर्षी म्हणजेच [[इ.स. १७९९]] मध्ये त्याचे वडील वारले. त्याची आई मार्गारिट मिल्न ही ईडनच्या 'डफ' या घराण्यातील होती. तिचा भाऊ [[इ.स. १८२४]]मध्ये वारला त्यामुळे भावाच्या मृत्यूनंतर डफ कुटुंबाची मालमत्ता मार्गारिटला मिल्न यांना मिळाल्यामुळे जेम्स ग्रॅंटला आईकडचे ‘डफ’ हे घराण्याचे उपनाम घ्यावे लागले.{{sfn|कुलकर्णी|पृ. २}}

जेम्सच्या वडिलांच्या मृत्यूनंतर जेम्स व त्याची आई उत्तर [[स्कॉटलंड]]मधील ॲबरडीन या शहरात राहायला आले. जेम्सने तेथेच त्याचे शालेय शिक्षण पूर्ण केले व त्याच शहरातील मारिशल महाविद्यालयात प्रवेश घेतला. जेम्सने त्याचा अभ्यासक्रम पूर्ण करून सनदी सेवेत नोकरी करावी अशी त्याच्या आईची इच्छा होती. परंतु नोकरी मिळवण्यासाठी जो वेळ लागणार होता तो जेम्सला नको होता. म्हणून महाविद्यालयीन शिक्षण सोडून त्याने आपला देश सोडला व भारताकडे प्रयाण केले.{{sfn|कुलकर्णी|पृ. ३}}

== लष्करी कामगिरी ==
{{काम चालू}}
[[इ.स. १८०६]] मध्ये ग्रॅंट डफ मुंबईत उतरला. त्याने मुंबईच्या लष्करात कॅडेट (सैन्य प्रशिक्षणार्थी) म्हणून प्रवेश मिळवला व एप्रिल १८०७ मध्ये तो लष्कराच्या सेवेत दाखल झाला. [[इ.स. १८०८]]मध्ये [[काठेवाड]]मधील लुटारुंच्या 'मालिया' किल्ल्यावर इंग्रज सैन्याने हल्ला केला. या हल्ल्यात ग्रॅंट डफने शौर्य दाखवले. [[इ.स. १८१०]] मध्ये त्याची 'लेफ्टनंट' पदावर पदोन्नती झाली.
त्याने [[फार्सी भाषा]] आत्मसात केली. त्यामुळे इंग्रज पलटणीचा (बटालियन) फार्सी दुभाषी म्हणून तो निवडला गेला.{{sfn|कुलकर्णी|पृ. ४}}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}
==संदर्भसूची==
*{{स्रोत पुस्तक
| पहिलेनाव = अ.रा.
| आडनाव = कुलकर्णी
| title = जेम्स कनिंगहॅम ग्रॅंट डफ
| भाषा = मराठी
| प्रकाशक = राजहंस प्रकाशन
| वर्ष =
}}

{{DEFAULTSORT:ग्रॅंट डफ, जेम्स}}
[[वर्ग:भारताचा इतिहास]]
[[वर्ग:इतिहासकार]]
[[वर्ग:इ.स. १७८९ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १८५८ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:स्कॉटिश व्यक्ती]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]

जेम्स ग्रँट डफ - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात