२१:०६, १ मे २०२२ वर ImportMaster

2022-05-01T21:06:34Z

नवीन पृष्ठ

[[चित्र:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Houten_wajangpop_voorstellende_Trijata_TMnr_4283-4.jpg|इवलेसे|त्रिजटा, विभीषणाच्या मुलीच्या रूपात सुदानीज वायंग गोलेक कठपुतळीमध्ये चित्रित केली आहे]]
'''त्रिजटा''' (IAST: Trijaṭā) ही [[रामायण|रामायणातील]] एक राक्षसी आहे जिला [[रावण|रावणाने]] अपहरण केलेल्या [[सीता|सीतेचे]] रक्षण करण्याचे काम दिले होते. रामायणाच्या नंतरच्या रूपांतरांमध्ये, त्रिजटा हिचे वर्णन [[विभीषण|विभीषणाची]] मुलगी असे केले आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=_uk-fOgEqf8C&pg=PA80|title=Bhaṭṭikāvyam|last=Bhaṭṭi|date=1973|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-03555-3|language=en}}</ref>

रामायणात त्रिजटा एक बुद्धिमान वृद्ध राक्षसी म्हणून दाखवली आहे. ती रावणाचा नाश आणि [[राम|रामाच्या]] विजयाचे स्वप्न पाहत असते, जो सीतेला वाचवण्यासाठी रावणाशी युद्ध करतो. राम आणि रावण यांच्यातील युद्धाच्या रणांगणाच्या पाहणीत त्रिजटा सीतेसोबत जाते. जेव्हा सीतेने तिचा नवरा बेशुद्धावस्थेत पाहिला आणि त्याला मृत समजले तेव्हा त्रिजटा सीतेला रामाच्या सुरक्षिततेची खात्री देते . नंतरच्या रामायण रूपांतरांमध्ये रावणाचा भाऊ असलेल्या [[विभीषण|विभीषणाची]] मुलगी दाखवली आहे. नंतरच्या आवृत्त्यांमध्ये, विशेषतः आग्नेय [[आशिया|आशियाई]] आवृत्तींमध्ये ती खूप मोठी भूमिका बजावते.<ref>Nagar p. 389</ref>
[[चित्र:Hanuman_finds_Sita_in_the_ashoka_grove,_and_shows_her_Rama's_ring.jpg|इवलेसे|हनुमान सीतेला अशोक वाटिकेत भेटतो, जिथे ती त्रिजटासारख्या राक्षसांनी वेढलेली असते.]]
तिला सामान्यतः सीतेची मैत्रीण आणि तिच्या संकटात एक विश्वासू सहकारी म्हणून चित्रित केले आहे. अनेक प्रसंगी ती सीतेला सांत्वन देते आणि बाहेरील जगाच्या बातम्या आणते; ती सीतेला आत्महत्या करण्यापासूनही परावृत्त करते.<ref>Bulcke p. 111</ref> रामाच्या विजयानंतर आणि रावणाच्या मृत्यूनंतर, त्रिजटाला सीता आणि राम यांनी भरपूर इनाम दिले.<ref>Bulcke p. 112</ref> काही रामायण रूपांतरांमध्ये ती रामाची भक्त असल्याचा उल्लेख आहे, तर आग्नेय आशियाई आवृत्त्यांमध्ये तिला वानर सेनापती [[हनुमान|हनुमानाची]] पत्नी म्हणून चित्रित केले आहे. यामध्ये तिला एक मुलगाही आहे. [[वाराणसी]] आणि [[उज्जैन|उज्जैनमध्ये]] तिची स्थानिक देवी म्हणून पूजा केली जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.bhaskar.com/news/JYO-DD-jyts-mast-balweer-hanuman-ujjain-4385303-NOR.html|title=हनुमानजी का सैकड़ों साल पुराना मंदिर, यहां हैं दो चमत्कारी प्रतिमाएं|last=Bhaskar|first=Dainik|date=25 September 2013|url-status=live}}</ref>

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:रामायणातील व्यक्तिरेखा]]
[[वर्ग:पौराणिक व्यक्ती]]

त्रिजटा (रामायण) - आवृत्ती इतिहास

२१:०६, १ मे २०२२ वर ImportMaster