ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T16:15:21Z

नवीन पृष्ठ

{{गल्लत|धर्म}}
[[चित्र:Dhamma Cakra (red).svg|thumb|200px|[[धम्मचक्र]]]]
{{बौद्ध धर्म}}
[[बौद्ध धर्म|बौद्ध धर्मानुसार]] '''धम्म''' ([[पाली भाषा|पाली]]: धम्म ; [[संस्कृत भाषा|संस्कृत]]: धर्म) म्हणजे तथागत [[गौतम बुद्ध]]ांनी दिलेली शिकवण आणि त्या शिकवणीनुसार दुःखातून मुक्त होण्याचा मार्ग होय.<ref name="पाली ग्लोसरी">{{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.accesstoinsight.org/glossary.html | title = पाली ग्लोसरी संकेतस्थळ | अ‍ॅक्सेसदिनांक = ७ नोव्हेंबर, इ.स. २०११ ; रात्रौ ८ वाजून ४५ मिनिटे | भाषा = इंग्लिश}}</ref> धम्म हे [[त्रिशरण]]ांपैकी एक आहे. धम्म म्हणजे बुद्ध तत्त्वज्ञान किंवा बौद्ध तत्त्वज्ञान असून ते [[धर्म]] (Religion) याहून अधिक भिन्न शब्द आहे.

== व्युत्पत्ती व भाषांनुसार नामभेद ==
''धम्म'' हा '''पाली''' भाषेतील शब्द ''धर्म'' या "योग्य व न्याय्य मार्ग" अश्या अर्थाच्या संस्कृत शब्दावरून आला आहे<ref name="राल्फटर्नर">{{स्रोत पुस्तक | title = ''अ कंपॅरेटिव्ह ॲंड इटायमोलॉजिकल डिक्शनरी ऑफ द इंडो-आर्यन लॅग्वेजेस'' (''इंडो-आर्यन भाषांचा तौलनिक व व्युत्पत्तिशास्त्रीय शब्दकोश'') ग्रंथातील नोंद क्रमांक ६७५३ | लेखक = टर्नर,राल्फ | प्रकाशक = | दुवा = http://dsal.uchicago.edu/dictionaries/soas/ | वर्ष = इ.स. १९३९ | भाषा = इंग्लिश }}</ref>.

[[पूर्व आशिया]]त ''धम्म'' या संज्ञेसाठी 法 हे चिन्ह वापरले जाते; ज्याचा [[मॅंडरिन चिनी भाषा|मॅंडरिन भाषेत]] '''फा''', [[जपानी भाषा|जपानी भाषेत]] '''हो''' व [[कोरियन भाषा|कोरियन भाषेत]] '''बेओप''' असा उच्चार होतो. [[तिबेटी भाषा|तिबेटी भाषेत]] या संज्ञेसाठी '''चोस''' असा शब्द आहे. [[उय्गुर भाषा|उय्गुर]], [[मंगोलियन भाषा|मंगोलियन]] व अन्य काही मध्य आशियाई भाषांमध्ये ''धम्म'' या संज्ञेस '''नोम''' हा शब्द असून, तो प्राचीन [[ग्रीक भाषा|ग्रीक भाषेती ]] ''नोमोस'' (ग्रीकः νόμος) या "कायदा" असा अर्थ असलेल्या शब्दावरून आला आहे.

==चार आर्यसत्य==
{{मुख्य|चार आर्यसत्य}}
दुःख आहे, दुःखाची उत्पत्ति आहे, दुःखातून मुक्ती आहे आणि मुक्तिगामी आर्य आष्टांगिक मार्ग ही चार आर्यसत्ये म्हणून ओळखली जातात.<ref>http://www.mahanayakonline.com/brandnews.aspx?bid=903</ref>
===आष्टांगिक मार्ग===
प्रज्ञा
१) सम्यक दृष्टी
२) सम्यक संकल्प

शील
३) सम्यक वाचा
४) सम्यक कर्मान्त
५) सम्यक आजीविका

समाधी
६) सम्यक व्यायाम
७) सम्यक स्मृती
८) सम्यक समाधी<ref>http://www.maayboli.com/node/28927</ref>

==धम्म परिषद==
==बाबासाहेब आंबेडकरांचा धम्मविषयक दृष्टिकोण==
{{बदल}}
[[भीमराव रामजी आंबेडकर|बाबासाहेबांनी]] एक नवा शब्द शिकवला आणि त्यातून जुने जग उलथवण्याची शक्ती असलेले साहित्य उभे राहिले . तो शब्द म्हणजे '''‘ धम्म ’''' . ‘ धम्म ’ या शब्दाने समाजात माणसाचे श्रेष्ठत्व आणि ऐहिकता या सर्वात महत्त्वाच्या मूल्यांची प्राणप्रतिष्ठा केली. या नव्या जीवनमूल्यांना त्यांनी धम्म म्हटले .{{संदर्भ हवा}} बाबासाहेबांनी एका धर्माचा त्याग करून दुसरा धर्म स्वीकारला, असे झाले नाही. तर, निखळ प्रज्ञा आणि करुणेचे त्यांना जिथे जिथे अपूर्व मिश्रण आढळले , त्या तत्त्वज्ञानाचा त्यांनी स्वीकार केला. [[अंधश्रद्धा|अंधश्रद्धांवर]] आधारलेल्या जीवनपद्धतीकडून प्रेम आणि निर्मळ बुद्धीच्या बळावर चालणाऱ्या जीवनपद्धतीचा त्यांनी स्वीकार केला{{संदर्भ हवा}}. या बुद्धिनिष्ठ जीवनपद्धतीचे नाव ''' ‘ धम्म ’ '''असे आहे{{संदर्भ हवा}}.

[[भारत|भारताच्या]] [[राष्ट्रपतीं|राष्ट्रपतींच्या]] खुर्चीवर '''"धम्म चक्र प्रवर्तनाय" ''' हा बुद्धाचा प्रथम संदेश कोरला आहे{{संदर्भ हवा}}. याचा मूळ हेतू हाच की [[भारत]] एक धम्मशासित राज्य निर्माण व्हावे आणि एक उज्ज्वल राष्ट्र घडावे{{संदर्भ हवा}}. सारा भारत बौद्धमय व्हावा, ही [[भीमराव रामजी आंबेडकर|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची]] आंतरिक इच्छा होती{{संदर्भ हवा}}.

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

==अधिक वाचन==
* {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://ccbs.ntu.edu.tw/FULLTEXT/JR-PHIL/carter.htm | title = धम्माची थेरवादातील व्याख्या | प्रकाशक = नॅशनल तैवान युनिवर्सिटी (''तैवान राष्ट्रीय विद्यापीठ'') | भाषा = इंग्रजी }}

{{बौद्ध विषय सूची}}

[[वर्ग:बौद्ध धर्म]]
[[वर्ग:बौद्ध धर्म विषयक तत्त्वज्ञान]]
[[वर्ग:नवयान]]
[[वर्ग:गौतम बुद्ध]]

धम्म - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात