https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0धामापूर - आवृत्ती इतिहास2026-08-28T13:38:09Zविकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहासMediaWiki 1.43.6https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0&diff=8554&oldid=prevImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात2022-05-01T18:08:40Z<p>robot: Import pages using <a href="/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4" title="विशेष:आयात">विशेष:आयात</a></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र<br />
|प्रकार=गाव<br />
|जनगणना_स्थलनिर्देशांक=566595<br />
|स्थानिक_नाव=धामापूर<br />
|तालुका_नाव=मालवण<br />
|जिल्हा_नाव=सिंधुदुर्ग<br />
|राज्य_नाव =महाराष्ट्र<br />
|विभाग=कोकण <br />
|जिल्हा=[[सिंधुदुर्ग]]<br />
|तालुका_नावे =[[मालवण]]<br />
|जवळचे_शहर =[[मालवण]]<br />
|अक्षांश=16.04<br />
|रेखांश=73.56<br />
|शोधक_स्थान =right<br />
|क्षेत्रफळ_एकूण=10.16<br />
|उंची=93.88<br />
|लोकसंख्या_एकूण=1038<br />
|लोकसंख्या_वर्ष=२०११<br />
|लोकसंख्या_घनता=102<br />
|लोकसंख्या_पुरुष=491<br />
|लोकसंख्या_स्त्री=547<br />
|लिंग_गुणोत्तर=1114<br />
|अधिकृत_भाषा=[[मराठी]]<br />
}}<br />
[[चित्र:धामापूर तलाव.JPG|उजवे|200px|इवलेसे|धामापूर तलाव]]<br />
<br />
'''धामापूर''' हे महाराष्ट्रातील [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग]] जिल्ह्यातल्या [[मालवण|मालवण तालुक्यातील]] १०१६.३२ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आहे.<br />
<br />
== लोकसंख्या व क्षेत्रफळ ==<br />
धामापूर हे [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग]] जिल्ह्यातल्या [[मालवण|मालवण तालुक्यातील]] १०१६.३२ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात २८५ कुटुंबे व एकूण १०३८ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर [[मालवण]] १२ किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये ४९१ पुरुष आणि ५४७ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक २३७ असून अनुसूचित जमातीचे १ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणनेतील स्थल निर्देशांक ५६६५९५ <ref>http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB.html</ref> आहे.<br />
<br />
== साक्षरता ==<br />
* एकूण साक्षर लोकसंख्या: ८१४<br />
* साक्षर पुरुष लोकसंख्या: ४१७ (८४.९३%)<br />
* साक्षर स्त्री लोकसंख्या: ३९७ (७२.५८%)<br />
==हवामान==<br />
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे [[तांदूळ|भातशेती]] केली जाते.<br />
<br />
== शैक्षणिक सुविधा ==<br />
गावात दोन शासकीय [[पूर्व प्राथमिक शिक्षण|पूर्व-प्राथमिक]] [[शाळा]], तीन शासकीय [[प्राथमिक शाळा]] व एक शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आहे. सर्वात जवळील [[माध्यमिक शाळा]] परबवाडा येथे ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. सर्वात जवळील [[उच्च माध्यमिक शिक्षण|उच्च माध्यमिक शाळा]] व [[महाविद्यालय|पदवी महाविद्यालय]] कुडाळ येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
सर्वात जवळील पॉलिटेक्निक व [[अभियांत्रिकी|अभियांत्रिकी महाविद्यालय]] कुंभारमठ येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय व व्यवस्थापन शिक्षण संस्था सावंतवाडी येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा व अपंगांसाठी खास शाळा [[ओरोस]] येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
<br />
== वैद्यकीय सुविधा (शासकीय) ==<br />
सर्वात जवळील सामूहिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
सर्वात जवळील [[प्राथमिक आरोग्य केंद्र]] १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
गावात १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आहे.<br />
सर्वात जवळील [[प्रसूती|प्रसूति व बालकल्याण केंद्र]] १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
सर्वात जवळील क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
सर्वात जवळील [[ॲलोपॅथी]] रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
सर्वात जवळील पर्यायी औषधोपचार रुग्णालय ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे.<br />
सर्वात जवळील दवाखाना १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
सर्वात जवळील पशुवैद्यकीय रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
सर्वात जवळील फिरता दवाखाना १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
सर्वात जवळील कुटुंब कल्याणकेंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
<br />
== वैद्यकीय सुविधा (खाजगी) ==<br />
गावात एक बाह्यरुग्ण वैद्यकीय सुविधा आहे. गावात एक पदवीधर वैद्यक व्यवसायी आहे.<br />
<br />
== पिण्याचे पाणी ==<br />
गावात शुद्धिकरण केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे.<br />
गावात न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे.<br />
गावात हॅन्डपंपच्या, ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलच्या पाण्याचा, नदी / कालव्याच्या पाण्याचा आणि तलाव /तळे/सरोवर यातील पाण्याचा पुरवठा आहे.<br />
<br />
== स्वच्छता ==<br />
गावात उघडी गटारव्यवस्था उपलब्ध आहे.<br />
सांडपाणी थेट जलस्त्रोतांमध्ये सोडले जाते.<br />
या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे.<br />
गावात सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध नाही.<br />
<br />
== संपर्क व दळणवळण ==<br />
गावात पोस्ट ऑफिस उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील पोस्ट ऑफिस ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे.<br />
गावात उपपोस्ट ऑफिस उपलब्ध आहे.<br />
गावाचा [[पिन कोड]] ४१६६०५ आहे.<br />
गावात [[दूरध्वनी]] उपलब्ध आहे.<br />
गावात सार्वजनिक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आहे.<br />
गावात मोबाईल फोन सुविधा उपलब्ध आहे.<br />
गावात इंटरनेट सुविधा उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील इंटरनेट सुविधा १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
गावात खाजगी कूरियर उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील खाजगी कूरियर १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
गावात शासकीय [[बस]] सेवा उपलब्ध आहे.<br />
गावात खाजगी [[बस]] सेवा उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील खाजगी [[बस]] सेवा १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
गावात [[रेल्वे स्थानक]] उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील [[रेल्वे स्थानक]] १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
गावात [[ऑटोरिक्षा]] व टमटम उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील [[ऑटोरिक्षा]] व टमटम ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे.<br />
गावात टॅक्सी उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील टॅक्सी ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे.<br />
गावात व्हॅन उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील व्हॅन ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे.<br />
गावात ट्रॅक्टर उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील ट्रॅक्टर १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
[[राष्ट्रीय महामार्ग]] गावाला जोडलेला नाही.सर्वात जवळील [[राष्ट्रीय महामार्ग]] १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
[[राज्य महामार्ग (भारत)|राज्य महामार्ग]] गावाला जोडलेला नाही.सर्वात जवळील [[राज्य महामार्ग (भारत)|राज्य महामार्ग]] १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
जिल्यातील मुख्य रस्ता गावाला जोडलेला आहे.<br />
जिल्ह्यातील दुय्यम रस्ता गावाला जोडलेला आहे.<br />
येथून मालवण व कुडाळपासून राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस जातात. मालवणपासून बसने साधारण पाऊण तास लागतो. रिक्षा किंवा इतर भाडोत्री वाहने मिळू शकतात. शिवाय [[कुडाळ]] या रेल्वे स्थानकापासून २५ मिनिटे रिक्षाने लागतात.<br />
<br />
== बाजार व पतव्यवस्था ==<br />
गावात एटीएम उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील एटीएम १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
गावात व्यापारी बँक उपलब्ध आहे.<br />
गावात [[सहकारी संस्था|सहकारी बँक]] उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील [[सहकारी संस्था|सहकारी बँक]] १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
गावात शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध आहे.<br />
गावात स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आहे.<br />
गावात रेशन दुकान उपलब्ध आहे.<br />
गावात मंडया / कायमचे बाजार उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील मंडया / कायमचे बाजार १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
गावात आठवड्याचा बाजार उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील आठवड्याचा बाजार १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
गावात कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
<br />
== आरोग्य ==<br />
गावात एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे.<br />
गावात अंगणवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे.<br />
गावात इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आहे.<br />
गावात [[आरोग्य|आशा]] स्वयंसेविका उपलब्ध आहे.<br />
गावात समाज भवन ([[दूरदर्शन|टीव्ही]] सह/शिवाय) उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील समाज भवन ([[दूरदर्शन|टीव्ही]] सह/शिवाय) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
गावात क्रीडांगण उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील क्रीडांगण १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
गावात खेळ / करमणूक केंद्र उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील खेळ / करमणूक केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
गावात [[चित्रपटगृह]] / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील [[चित्रपटगृह]] / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
गावात [[सार्वजनिक ग्रंथालय]] उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील [[सार्वजनिक ग्रंथालय]] १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
गावात सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील सार्वजनिक वाचनालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.<br />
गावात वृत्तपत्र पुरवठा उपलब्ध आहे.<br />
गावात [[विधानसभा मतदारसंघ|विधानसभा]] मतदान केंद्र उपलब्ध आहे.<br />
गावात [[जन्म, मृत्यू, विवाह नोंदणी कायदा|जन्म व मृत्यु नोंदणी]] केंद्र उपलब्ध आहे.<br />
<br />
== पर्यटनस्थळे ==<br />
सुंदर निसर्गरम्य व शांत वातावरण, अतिशय विस्तीर्ण असा तलाव ही धामापूरची ठळक वैशिष्ठ्ये आहेत. तळ्यामध्ये नौकाविहाराची सुविधादेखील आहे. तलावाला लागूनच भगवती देवीचे मंदिर आहे. हा मनुष्यनिर्मित तलाव १५३० साली राजा [[नागेशराव देसाई]] यांनी निर्माण केला. राहण्यासाठी एम.टी.डी.सी.च्या लॉजची व्यवस्था आहे. ७-८ किमीवर [[चौके]], [[मालवण]] येथे प्रसिद्ध असे भराडी देवीचे मंदिर आहे.<br /><br />
धामापूर हे पर्यटन केंद्र म्हणून विकसित करण्यासाठी विविध आराखडे करण्यात आले. मोठ्या प्रमाणावर निधीही खर्च केला गेला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.esakal.com/esakal/20120106/4695616829155150273.htm|title=धामापूर पर्यटनासाठी विकास आराखडा|publisher= सकाळ दैनिक|accessdate=६ जानेवारी, इ.स. २०१२}}</ref> पुढील देखभाल व व्यवस्थापनाचे नियोजन न केल्याने या सुविधा दुरावस्थेत आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.esakal.com/esakal/20131106/4947302272892873253.htm|title=धामापूर पर्यटन केंद्राची पुरती दैना|publisher= सकाळ दैनिक|accessdate=६ नोव्हेंबर, इ.स. २०१३}}</ref> वनक्षेत्रावरील झाडांची नियमबाह्य तोड करून हे केंद्र कोणतीही परवानगी न घेता उभारले गेल्याने वादात सापडले आहे.उच्च न्यायालयाने हे केंद्र जमीनदोस्त करण्याचे आदेशही दिले आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.loksatta.com/mumbai-news/destroy-dhamapur-nature-tourism-center-hc-1052414/|title= धामापूरचे ‘निसर्ग पर्यटन केंद्र’जमीनदोस्त करा!|publisher= लोकसत्ता दैनिक |accessdate=२७ फेब्रुवारी, इ.स.२०१६}}</ref><br />
<br />
== अवैध वाळू उपसा, गौण खनिज उत्खनन व वृक्षतोड ==<br />
या निसर्गरम्य परिसरात अवैध वाळू उपसा व वृक्षतोड केली जात आहे. येथील जागृत नागरिकांनी याबाबत आवाज उठवला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा= http://www.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=4790750798258560465&SectionId=16&SectionName=%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%95%E0%A4%A3&NewsDate=20150207&Provider=&NewsTitle=%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%20%E0%A4%A1%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A4%B0%20%E0%A4%AA%E0%A4%95%E0%A4%A1%E0%A4%B2%E0%A5%87|title= धामापुरात डंपर पकडले|publisher= सकाळ दैनिक |accessdate=७ फेब्रुवारी, इ.स. २०१५}}</ref> पर्यटन केंद्राच्या नावावर झालेल्या प्रचंड वृक्षतोडीविरुद्ध जनहित याचिका दाखल करण्यात आली आहे. पर्यावरणाची हानी करणाऱ्या अवैध चिरे खाणीही परिसरात सुरू आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://prahaar.in/maharashtra/konkan/266054|title= मालवण तालुक्यात गौण खनिजाची होतेय लूट!|publisher= प्रहार दैनिक |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://archive.is/Eohr2 |विदा दिनांक=८ मार्च २०१६ |accessdate=१७ नोव्हेंबर, इ.स. २०१४}}{{मृत दुवा}}</ref><br />
<br />
== वीज ==<br />
प्रतिदिवस १२ तासांचा वीजपुरवठा उन्हाळ्यात (एप्रिल-सप्टेंबर) घरगुती वापरासाठी, शेतीसाठी व व्यापारी वापरासाठी उपलब्ध आहे.<br />
प्रतिदिवस १८ तासांचा वीजपुरवठा हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) घरगुती वापरासाठी, शेतीसाठी व व्यापारी वापरासाठी उपलब्ध आहे.<br />
<br />
== जमिनीचा वापर ==<br />
धामापूर ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):<br />
* [[वन]]: ५७.४७<br />
* बिगरशेती वापरात असलेली जमीन: ४४.४९<br />
* ओसाड व लागवडीला अयोग्य जमीन: ४१९.८३<br />
* फुटकळ झाडीखालची जमीन: ६९.४४<br />
* सद्यस्थितीतील पडीक जमीन: १९.७७<br />
* पिकांखालची जमीन: ४०५.३२<br />
* एकूण बागायती जमीन: ४०५.३२<br />
<br />
== [[सिंचन]] सुविधा ==<br />
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):<br />
* तलाव<br />
<br />
== उत्पादन ==<br />
धामापूर ह्या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते ( महत्त्वाच्या उतरत्या अनुक्रमाने): भात,आंबा,नारळ<br />
{{संदर्भनोंदी}}<br />
<br />
== बाह्य दुवे ==<br />
# http://www.konkanonline.com/images/stories/sindhudurg/malvan/dhamapur%20lake.jpg<br />
# http://www.maharashtra-tourism.com/konkan/dhamapur.htm<br />
<br />
[[वर्ग:मालवण तालुका]]<br />
[[वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे]]<br />
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील पर्यटनस्थळे]]<br />
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील अवैध वाळू उपशाने त्रस्त गावे]]<br />
[[वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्हा]]</div>ImportMaster