https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A5%82%E0%A4%B2_%28%E0%A4%A4%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A4%A3%E0%A4%BE%29नागरकर्नूल (तेलंगणा) - आवृत्ती इतिहास2026-08-28T06:22:34Zविकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहासMediaWiki 1.43.6https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A5%82%E0%A4%B2_(%E0%A4%A4%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A4%A3%E0%A4%BE)&diff=10109&oldid=prevImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात2022-05-01T18:09:56Z<p>robot: Import pages using <a href="/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4" title="विशेष:आयात">विशेष:आयात</a></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>{{About|{{लेखनाव}}|यदाद्रि भुवनगिरी जिल्हा}} <br />
{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र|प्रकार=शहर|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१=स्थानिक प्रशासकीय संस्था|लोकसंख्या_एकूण=26,801|अधिकृत_भाषा=[[तेलुगू भाषा|तेलुगू]]|स्थापित_शीर्षक=|स्थापित_दिनांक=|प्रांत=[[तेलंगणा]]|जिल्हा=[[नागरकर्नूल जिल्हा]]|संसदीय_मतदारसंघ=[[नागरकुर्नूल (लोकसभा मतदारसंघ)|नागरकर्नूल]]|विधानसभा_मतदारसंघ=नागरकर्नूल|न्यायक्षेत्र_नाव_१=नगर पंचायत, नागरकर्नूल|तापमान_हिवाळा=|एसटीडी_कोड=08540|unlocode=|आरटीओ_कोड=TS-31<ref>https://www.transport.telangana.gov.in/html/registration-districtcodes.html</ref>|पिन_कोड=509209|संकेतस्थळ=https://nagarkurnool.telangana.gov.in/|संकेतस्थळ_नाव=नागरकर्नूल जिल्हा|तळटिपा=|गुणक_शीर्षक=हो|तापमान_उन्हाळा=|तापमान_वार्षिक=|नाव=नागरकर्नूल|lats=59.88|स्थानिक_नाव=नागरकर्नूल|इतर_नाव=<small>[[तेलुगू भाषा|तेलुगू]] : నాగర్ కర్నూల్|राज्य_नाव=तेलंगणा|आकाशदेखावा=Hill_on_Top_of_Nallamalla_Hills_which_is_visible_on_the_way_to_Kadalivanam_which_is_more_than_20_Kms_from_Sri_sailam_temple.jpg|आकाशदेखावा_शीर्षक=नल्लमल्ला डोंगर|नकाशा१=तेलंगणा|latd=16|latm=28|latNS=N|वर्षाव=584.1|longd=78|longm=19|longs=59.88|longEW=E|क्षेत्रफळ_एकूण=5.60|क्षेत्रफळ_आकारमान=|उंची=398|हवामान=|स्वयंवर्गीत=हो}}<br />
'''नागरकर्नूल ([[:en:Nagarkurnool|Nagarkurnool]])''' हे [[भारत|भारताच्या]] [[तेलंगणा]] राज्याच्या [[नागरकर्नूल जिल्हा|नागरकर्नूल]] जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. नागरकर्नूल हा तेलंगणा राज्यात ११ ऑक्टोबर २०१६ रोजी तयार केलेला नवीन जिल्हा आहे, तो पूर्वी [[महबूबनगर जिल्हा|महबूबनगर जिल्ह्या]]<nowiki/>चा भाग होता.<br />
<br />
नगरकुर्नूलचा इतिहास ५०० वर्षांहून अधिक जुना आहे. कथेची एक आवृत्ती सांगते की नागरकुर्नूलचे नाव नागना आणि कंदना या राजांच्या नावावरून ठेवण्यात आले होते, जे सध्याच्या नागरकुर्नूल आणि आसपासच्या प्रदेशावर राज्य करत होते. नागरकुर्नूलच्या आग्नेयेस सुमारे १ किमी अंतरावर नागनूल (ज्याला नागानाचे नाव देण्यात आले) हे गाव अजूनही अस्तित्वात आहे.<br />
<br />
सुमारे ११० किंवा १२० वर्षांपूर्वी, नागरकुर्नूल हे बहुतेक दक्षिण तेलंगण प्रदेशासाठी वाहतुकीचे मुख्य जंक्शन आणि जिल्हा मुख्यालय होते. या भागात प्रवास करणारे शेतकरी त्यांच्या गाड्यांसाठी कंडेना (ग्रीस-[[वंगण]]) विकत घेत असत. ही कथा सांगते की या शहराचे नाव कंदनूल या नावावरून आले आहे, ज्याचा अर्थ "कंडेना विकणारा", जे शेवटी कुर्नूल आणि नंतर नागरकुर्नूल झाले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://nagarkurnool.telangana.gov.in/history/|title=History {{!}} Nagarkurnool District,Telangana {{!}} India|language=en-US|access-date=2022-02-08}}</ref><br />
<br />
हे राज्याची राजधानी हैदराबादपासून सुमारे ११८.१ किलोमीटर (७३.४ मैल), महबूबनगरपासून ४७.६ किलोमीटर (२९.६ मैल) आणि नलगोंडापासून १४०.२ किलोमीटर (८७.११ मैल) अंतरावर आहे. <br />
<br />
== लोकसंख्या ==<br />
[[भारताची जनगणना २०११|२०११ च्या जनगणनेनु]]<nowiki/>सार, शहराची लोकसंख्या ५,८५६ कुटुंबांसह २६,८०१ होती. एकूण लोकसंख्येमध्ये १३,४३४ पुरुष आणि १३,३६७ स्त्रिया आहेत- लिंग गुणोत्तर १,००० पुरुषांमागे ९९५ स्त्रिया. ०-६ वयोगटातील मुलांची लोकसंख्या ३१०४ आहे जी नगरकुर्नूलच्या एकूण लोकसंख्येच्या ११.५८% आहे.सरासरी साक्षरता दर ८०.०५% होता.<br />
<br />
७३.९७% लोक [[हिंदू]] आणि (२२.४४%) [[मुस्लिम]] होते. इतर धार्मिक अल्पसंख्याकांमध्ये [[ख्रिश्चन]] (१.७६%), [[शीख]] (०.०३%), [[बौद्ध]] (०.०१%), [[जैन धर्म|जैन]] (०.००%) आणि कोणताही धर्म नसलेले (१.७६%) यांचा समावेश होतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.census2011.co.in/data/town/575744-nagarkurnool-andhra-pradesh.html|title=Nagarkurnool Census Town City Population Census 2011-2022 {{!}} Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2022-02-08}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://web.archive.org/web/20160615135503/http://dtcp.telangana.gov.in/ULBs-List-68.pdf|title=Wayback Machine|website=web.archive.org|access-date=2022-02-08}}</ref><br />
<br />
[[तेलुगू भाषा|तेलुगू]] नागरकर्नूलमध्ये सर्वाधिक बोलली जाणारी भाषा आहे.<br />
<br />
== भुगोल ==<br />
नागरकर्नूल हे उत्तर अक्षांशाच्या १६°२८′५९.८८″N आणि पूर्व रेखांशाच्या ७८°१९′५९.८८″E वर स्थित आहे. नागरकर्नूलची सरासरी उंची ३९८ मीटर आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.tsdps.telangana.gov.in/mandaldata.jsp?s1=28|title=:: Rainfall Integration::|website=www.tsdps.telangana.gov.in|access-date=2022-02-08}}</ref> वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ५८४.१ मिलिमीटर (२३ इंच) आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://en-in.topographic-map.com/maps/gcle/Nagarkurnool/|title=Nagarkurnool topographic map, elevation, relief|website=topographic-map.com|language=en|access-date=2022-02-08}}</ref><br />
<br />
== प्रशासन ==<br />
नागरकर्नूल नगर पंचायत २०११ मध्ये स्थापन करण्यात आली. नागरी संस्थेचे कार्यक्षेत्र ५.६० किमी <sup>२</sup> (२.१६ चौरस मैल) क्षेत्रफळावर पसरलेले आहे.<ref>https://web.archive.org/web/20160615135503/http://dtcp.telangana.gov.in/ULBs-List-68.pdf</ref> नागरकर्नूल हे शहर नागरकर्नूल विधानसभा मतदारसंघात येते. जो नागरकर्नूल लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.<br />
<br />
== वाहतुक ==<br />
नागरकर्नूल येथे TSRTC ([[तेलंगणा राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ]])चे बसस्थानक आहे आणि सार्वजनिक वाहतूक सुविधा पुरवते. <br />
<br />
== हे देखाल पहा ==<br />
<br />
* [[नागरकर्नूल जिल्हा]]<br />
* [[हैदराबाद]]<br />
<br />
== संदर्भ ==<br />
{{संदर्भयादी}}<br />
[[वर्ग:नागरकर्नूल जिल्हा]]<br />
[[वर्ग:तेलंगणामधील शहरे]]</div>ImportMaster