ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T04:13:11Z

नवीन पृष्ठ

[[File:Namantar Shahid Smarak Nagpur.jpg|thumb|right|नामांतर शहीद स्मारक, नागपूर]]

{{Infobox monument|monument_name=Namantar Shahid Smarak|image=Namantar Shahid Smarak Nagpur.jpg|caption=|location=Indora Bridge 10, Kamptee Road, [[Nagpur]], [[Maharashtra]], [[India]]|designer=Uday Gajbhiye|type=Martyrdom memorial|material=|length=|width=|height=|begin=|complete=2013|open=|dedicated_to=Martyrs of the [[Namantar Andolan]]|map_image=|map_width=|coordinates={{coord |21.1711|79.0966}}|lat=|long=|extra=}}

'''नामांतर शहीद स्मारक ''' हे [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ]]ाच्या [[नामांतर आंदोलन]]ात शहीद झालेल्यांच्या स्मरणार्थ उभारलेले स्मारक शिल्प आहे.<ref name="NAGPUR">{{स्रोत बातमी|title=NMC, other prominent leaders salute Bhim Sainiks who laid down their lives for ‘Namantar’ Movement|दुवा=http://www.nagpurtoday.in/nmc-other-prominent-leaders-salute-bhim-sainiks-who-laid-down-their-lives-for-namantar-movement/|accessdate=22 June 2013|newspaper=Nagpur Today|date=28 May 2013}}</ref> नामांतर लढा हा [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांचे नाव पूर्वीच्या [[मराठवाडा विद्यापीठ]]ाला देण्यासाठी [[इ.स. १९७८]] ते [[इ.स. १९९४]] या काळातील मोठ्या संघर्षानंतर यशस्वी झालेले आंदोलन होय .<ref name="Shastree1996">{{स्रोत पुस्तक|last=Shastree|first=Uttara|year=1996|title=Religious Converts in India: Socio-political Study of Neo-Buddhists|publisher=Mittal Publications|pages=100–101|isbn=9788170996293|दुवा=https://books.google.com/books?id=yYInC70BSEgC&pg=PA100}}</ref> नामांतराला प्रामुख्याने हिंदू समुदायाकडून मोठ्या प्रमाणात विरोध झालेला आहे. दरम्यान १६ वर्षे संघर्ष, त्यात खून, यातना, दलित महिलांवर बलात्कार, जाळपोळ, वस्त्या पेटवणे, विषबाधा विहिरी, मालमत्ता नुकसान, बहिष्कार असे प्रकार उछक(?) समुदायाकडून आंबेडकरी (आंबेडकरवादी) समुदायावर केले गेले.<ref name="JAOUL">{{जर्नल स्रोत|last=Jaoul|first=Nicolas|title=The 'Righteous Anger' of the Powerless Investigating Dalit Outrage over Caste Violence|journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal|year=2008|volume=2|दुवा=http://samaj.revues.org/1892|accessdate=22 June 2013}}</ref><ref name="Samiti">{{जर्नल स्रोत|title=The Marathwada Riots: A Report|last=Samiti|first=Atyachar Virodh|journal=Economic and Political Weekly|volume=14|issue=19|date=12 May 1979|pages=845–852|jstor=4367590}} (subscription required)
</ref> [[इ.स. २०१३]] मध्ये, हा लढा यशस्वी झाला त्यानंतर १९ वर्षांनी नागपूर स्मारक कृती समितीने पुढाकार घेऊन शहिदांच्या स्मरणार्थ स्मारक उभारले.

== पार्श्वभूमी ==
{{मुख्य|नामांतर आंदोलन}}
भारतातील [[दलित]] हे हजारो वर्षापासून [[वर्णाश्रम धर्म|भारतीय जाती प्रणाली]]च्या तळाशी आहेत. हिंदू धर्मात चार वर्ण ([[चातुर्वर्ण्य]]) आहेत त्यात [[शूद्र]] - दलित सर्वात खाली आहेत.<ref name="Human Rights Watch 2001">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.hrw.org/reports/2001/globalcaste/caste0801-03.htm#P133_16342|title=Human Rights Watch: Caste Discrimination: a Global Concern}}</ref> दलित हे [[अस्पृश्य]] मानले जात असत. त्यांच्या स्पर्शाने विटाळ होत जो सांसर्गिक असे.<ref name="Husager">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.idsn.org/fileadmin/user_folder/pdf/New_files/UN/UNcompilation.pdf|title=Caste Discrimination and UN Human Rights Bodies}}</ref> त्यांना घाणेरडी कामे करण्यास व्यवस्थेने भाग पाडलेले असे. त्यांना हिंदूंच्या मंदिरात प्रवेश नसे त्यांना गावकुसाबाहेर राहावे लागत असे व वेगळ्या विहिरीतून पाणी भरावे लागत असे. [[इ.स. १९५०]] मध्ये [[अस्पृश्यता]] पाळणे कायद्याने बंदी असले तरी आजही भेदभाव सुरूच आहे.<ref name="National Crime Records Bureau">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://ncrb.gov.in/CD-CII2012/cii-2012/Chapter%207.pdf|title=Crime in India - 2012}}</ref><ref name="Centre for the study of Casteism, comminalism and the law national law school of India University, Banglore">{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Evaluation of the Protection of Civil Rights Act, 1955 and its Impact on the Eradication of Untouchability|publisher=Centre for the Study of Casteism, Communalism and the Law of the National Law School of India University, Banglore|pages=199–202|दुवा=http://www.nls.ac.in/csseip/Files/Material%20for%20uploading/PCRA_report_II_from_intro%5B1%5D.pdf|accessdate=20 October 2013|chapter=Implementation of the Protection of Civil Rights Act (PCRA), 1955}}<code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">|chapter=</code> ignored ([//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors%23chapter_ignored help])
</ref>

==हे सुद्धा पहा ==
* [[:वर्ग:नामांतर आंदोलनात सहभागी व्यक्ती]]
* [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी]]
* [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना समर्पित स्मारके व संग्रहालये]]
[[वर्ग:शहिद स्मारके]]
[[वर्ग:दलित स्मारके]]
[[वर्ग:भारतीय शिल्पे]]
[[वर्ग:बौद्ध शहीद]]
[[वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ]]
[[वर्ग:नामांतर आंदोलन]]

नामांतर शहीद स्मारक - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात