ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T18:10:44Z

नवीन पृष्ठ

{{About|{{लेखनाव}}|निजामाबाद}}
{{माहितीचौकट भारतीय जिल्हा
|जिल्ह्याचे_नाव = निजामाबाद जिल्हा
|स्थानिक_नाव = నిజామాబాద్ జిల్లా<small>([[तेलुगु भाषा|तेलुगु]])</small>
|चित्र_नकाशा = Nizamabad_in_Telangana_(India).svg
|राज्याचे_नाव = तेलंगणा
|विभागाचे_नाव =
|मुख्यालयाचे_नाव = [[निजामाबाद]]
|निर्मिती =
|नावाचे_मूळ =
|तालुक्यांची_नावे =
|संदर्भ = मंडळ
|माहिती = २९
|क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = ४,२८८
|क्षेत्रफळ_क्रमवारी_क्रमांक=
|अधिकृत_भाषा=[[तेलुगु भाषा|तेलुगु]]
|लोकसंख्या_एकूण = १५,७१,०२२
|लोकसंख्या_क्रमवारी_क्रमांक=
|जनगणना_वर्ष = २०११
|लोकसंख्या_घनता = ३६६
|शहरी_लोकसंख्या = २९.५८%
|साक्षरता_दर = ६४.२५%
|लिंग_गुणोत्तर = १०००/१०४४
|जिल्हाधिकार्यांचे_नाव =
|लोकसभा_मतदारसंघाची_नावे = [[निजामाबाद (लोकसभा मतदारसंघ)|निजामाबाद]], [[झहीराबाद (लोकसभा मतदारसंघ)|झहीराबाद]]
|विधानसभा_मतदारसंघाची_नावे = १.निजामाबाद शहरी, २.निजामाबाद ग्रामीण, ३.आर्मूर, ४.बोधन, ५.बालकोंडा
|खासदारांची_नावे =
|पर्जन्यमान_मिमी =
|राष्ट्रीय_महामार्ग = [[राष्ट्रीय महामार्ग ६३|रा.म. ६३]], [[राष्ट्रीय महामार्ग ४४|रा.म. ४४]]
|प्रमुख_शहरे =
|वाहन_नोंदणी = TS-16<ref>https://www.transport.telangana.gov.in/html/registration-districtcodes.html</ref>
|संकेतस्थळ = https://nizamabad.telangana.gov.in/
}}
[[File:Domakonda Temple Side View.jpg|thumb|250px|निजामाबाद जिल्ह्यामधील प्राचीन डोमकोंड मंदिर]]
[[चित्र:Fort Entrance,Nizamabad.jpeg|इवलेसे|निजामाबाद किल्ल्याचे प्रवेशद्वार]]
[[चित्र:A view from Pocharam Lake with Herons, Egrets, Openbills etc W IMG 9727.jpg|इवलेसे|पोचरम सरोवर]]
'''निजामाबाद''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[तेलंगणा]] [[भारताची राज्ये आणि प्रदेश|राज्यामधील]] एक [[जिल्हा]] आहे. २०१४ सालापूर्वी निजामाबाद जिल्हा [[आंध्र प्रदेश]] राज्याच्या अखत्यारीमध्ये होता. [[निजामाबाद]] येथे ह्या जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे.

== इतिहास ==
२ जून-२०१४ पर्यंत निजामाबाद जिल्हा आंध्र प्रदेश राज्याचा भाग होता. आंध्र प्रदेश राज्याचे विभाजन झाल्यानंतर निजामाबाद जिल्हा तेलंगणा राज्याच्या जिल्ह्यांपैकी एक बनला.

या जिल्ह्याचे नाव निजामाबाद (निजाम-ए-अबादी) हे हैदराबादच्या निजाम असफ जाही, सहावा याच्या नावावरून पडले, ज्याने १८ व्या शतकात दख्खनवर राज्य केले होते, मूळतः जिल्याला इंदूर असे म्हणतात, जे राजा इंद्रदत्त याच्या नावावरून प्रचलित होते ज्याने ५ व्या शतकात या प्रदेशावर राज्य केले.

[[मौर्य साम्राज्य|मौर्य]], [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन]], [[राष्ट्रकूट राजघराणे|राष्ट्रकूट]], [[चालुक्य राजघराणे|चालुक्य]] आणि [[काकतीय]] आणि मध्ययुगीन [[बहामनी सल्तनत|बहामनी]] सुलतान, [[कुतुबशाही]] आणि बरीद शाही आणि आधुनिक काळात [[मोगल|मुघल]] आणि [[आसफ जाह दुसरा, निजाम-उल- मुल्क|असफ जाही]] हे काही प्रमुख प्राचीन राजवंश ज्यांनी जिल्ह्यावर आपले राज्य विस्तारले.

१८७६ मध्ये सर सालार जंग-१ च्या पंतप्रधानपदाच्या काळात, निजामाच्या अधिपत्यातील जिल्ह्यांची पुनर्रचना करण्यात आली जिथे इंदूर जिल्हा बनला.

==प्रमुख शहर==
*[[निजामाबाद]]
== भूगोल ==
जनगाव जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ ४,२८८ चौरस किलोमीटर (१,६५६ चौरस मैल) आहे. जिल्‍ह्याच्‍या सीमा [[जगित्याल जिल्हा|जगित्याल]], राजन्ना सिरिसिल्ला, [[निर्मल जिल्हा|निर्मल]], [[कामारेड्डी जिल्हा|कामारेड्डी]] जिल्ह्यांसह आणि [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रा]]<nowiki/>च्या राज्य सीमेतील [[नांदेड जिल्हा|नांदेड]] जिल्ह्यासह आहेत. गोदावरी नदी निजामाबाद जिल्ह्यातून कंदकुर्ती येथे तेलंगणात प्रवेश करते.

== पर्यटन ==

* श्रीराम सागर प्रकल्प
* अलीसागर जलाशय
* अशोक सागर
* कंदकुर्ती, तडपकल आणि पोचमपाड
* लिंबाद्री नरसिंहस्वामी मंदिर

== लोकसंख्या ==
[[भारताची जनगणना २०११|२०११ च्या भारताच्या जनगणनेनुसार]], सध्याच्या जनगांव जिल्ह्याची लोकसंख्या १५,७१,०२२ आहे, [[लिंग गुणोत्तर]] हे १००० पुरुषमागे १०४४ स्त्रिया आहेत. [[साक्षरता]] दर ६४.२५% आहे. जिल्ह्यात एकूण लोकसंख्येच्या २९.५८% लोक शहरी भागात राहतात.

२०११ च्या जनगणनेच्या वेळी, ७१.६२% लोक [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], १८.२१% [[उर्दू भाषा|उर्दू]], ५.६५% लंबाडी आणि २.१६% [[मराठी भाषा|मराठी]] भाषा बोलत होते.
== मंडळ ([[तहसील]]) ==
नलगोंडा जिल्ह्या मध्ये २९ मंडळे आहेत: बोधन, निजामाबाद आणि आर्मूर ही तीन महसूल विभाग आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://nizamabad.telangana.gov.in/about-district/mandal-offices/|title=Mandal Offices {{!}} Nizamabad District {{!}} India|language=en-US|access-date=2022-01-30}}</ref>
{| class="wikitable"
!अनुक्रम
!बोधन महसूल विभाग
!अनुक्रम
!निजामाबाद महसूल विभाग
!अनुक्रम
!आर्मूर महसूल विभाग
|-
|१
|बोधन
|९
|माक्लूर
|१९
|आर्मूर
|-
|२
|रेंजल
|१०
|डिचपल्ली
|२०
|बालकोंडा
|-
|३
|रुद्रूर
|११
|धरपल्ली
|२१
|भींगल
|-
|४
|कोटगिरी
|१२
|इंदलवायी
|२२
|येरगटला
|-
|५
|वर्णि
|१३
|मुगपाल
|२३
|मोर्ताड
|-
|६
|एडपल्ली
|१४
|नवीपेट
|२४
|मुपकाळ
|-
|७
|चंदूर
|१५
|निजामाबाद दक्षिण
|२५
|जक्रमपल्ली
|-
|८
|मोसरा
|१६
|निजामाबाद उत्तर
|२६
|कमरपल्ली
|-
|
|
|१७
|निजामाबाद ग्रामीण
|२७
|वेलपूर
|-
|
|
|१८
|सिरिकोंडा
|२८
|मेंदोरा
|-
|
|
|
|
|२९
|नंदीपेट
|}
== हे देखील पहा ==
* [[तेलंगणामधील जिल्हे]]
* [[तेलंगणा]]
==बाह्य दुवे==
*[https://nizamabad.telangana.gov.in/ अधिकृत संकेतस्थळ]
{{कॉमन्स वर्ग|Nizamabad district|{{लेखनाव}}}}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
{{तेलंगणामधील जिल्हे}}
[[वर्ग:निजामाबाद जिल्हा| ]]
[[वर्ग:तेलंगणामधील जिल्हे]]

निजामाबाद जिल्हा - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात