<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="mr">
	<id>https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%B2_%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE</id>
	<title>निर्मल जिल्हा - आवृत्ती इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%B2_%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%B2_%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-26T05:11:33Z</updated>
	<subtitle>विकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%B2_%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE&amp;diff=10074&amp;oldid=prev</id>
		<title>ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%B2_%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE&amp;diff=10074&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-05-01T18:10:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;robot: Import pages using &lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4&quot; title=&quot;विशेष:आयात&quot;&gt;विशेष:आयात&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नवीन पृष्ठ&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{About|{{लेखनाव}}|निर्मल}}	&lt;br /&gt;
{{माहितीचौकट भारतीय जिल्हा|जिल्ह्याचे_नाव=निर्मल जिल्हा|जनगणना_वर्ष=२०११|वाहन_नोंदणी=TS-18&amp;lt;ref&amp;gt;https://www.transport.telangana.gov.in/html/registration-districtcodes.html&amp;lt;/ref&amp;gt;|प्रमुख_शहरे=|राष्ट्रीय_महामार्ग=|पर्जन्यमान_मिमी=|खासदारांची_नावे=|विधानसभा_मतदारसंघाची_नावे=|लोकसभा_मतदारसंघाची_नावे=[[आदिलाबाद (लोकसभा मतदारसंघ)|आदिलाबाद]]|जिल्हाधिकार्यांचे_नाव=|लिंग_गुणोत्तर=१०००/	१०४६|साक्षरता_दर=५७.७७%|शहरी_लोकसंख्या=२१.३८%|लोकसंख्या_घनता=१८५|लोकसंख्या_क्रमवारी_क्रमांक=|स्थानिक_नाव=నిర్మల్ జిల్లా&amp;lt;small&amp;gt;([[तेलुगु भाषा|तेलुगु]])&amp;lt;/small&amp;gt;|लोकसंख्या_एकूण=७,०९,४१८|अधिकृत_भाषा=[[तेलुगु भाषा|तेलुगु]]|क्षेत्रफळ_क्रमवारी_क्रमांक=|क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी=३,८४५|माहिती=१९|संदर्भ=मंडळ|तालुक्यांची_नावे=|नावाचे_मूळ=|निर्मिती=|मुख्यालयाचे_नाव=[[निर्मल, तेलंगणा|निर्मल]]|विभागाचे_नाव=|राज्याचे_नाव=तेलंगणा|चित्र_नकाशा=Nirmal_in_Telangana_(India).svg|संकेतस्थळ=https://nirmal.telangana.gov.in/}}	&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;निर्मल&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; हा [[भारत|भारता]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;च्या [[तेलंगणा]] [[भारताची राज्ये आणि प्रदेश|राज्यातील]] राज्यातील जिल्हा आहे. [[निर्मल, तेलंगणा|निर्मल]] येथे ह्या जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे.&amp;lt;ref&amp;gt;https://timesalert.com/telangana-new-districts-list/21462/&amp;lt;/ref&amp;gt;निर्मल जिल्हा हा पूर्वीच्या आदिलाबाद जिल्ह्याचे विभाजन करून तयार करण्यात आला आहे. निर्मल जिल्ह्याचे नाव राजा निम्मा रायडू यांच्यावरून पडले आहे, ज्याने या प्रदेशाच्या विकासात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली होती.&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
== प्रमुख शहर ==	&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[निर्मल, तेलंगणा|निर्मल]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== भूगोल ==	&lt;br /&gt;
निर्मल जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ ३,८४५ चौरस किलोमीटर (१,४८५ चौरस मैल) आहे. जिल्‍ह्याच्‍या सीमा [[आदिलाबाद जिल्हा|आदिलाबाद]], [[जगित्याल जिल्हा|जगित्याल]], [[मंचिर्याल जिल्हा|मंचिर्याल]], [[कुमुरम भीम आसिफाबाद जिल्हा|कुमुरम भीम आसिफाबाद]] आणि [[निजामाबाद जिल्हा|निजामाबाद]] जिल्‍ह्यांसह [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[नांदेड जिल्हा|नांदेड]] जिल्ह्यासोबत आहेत. हा जिल्हा उत्तर तेलंगणात स्थित आहे.	&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
तेलंगणातील काही सर्वात सुपीक जमिनीचा खजिना जिल्ह्यामध्ये आहे, [[गोदावरी नदी]] जिल्ह्याची दक्षिण सीमा बनवते आणि अनेक लहान आणि मध्यम प्रकल्प हे सिंचनाचे प्रमुख स्त्रोत आहेत. याशिवाय निर्मल नगराभोवती साखळी टाक्या बांधल्या आहेत. भात, कापूस, कडधान्य ही जिल्ह्यातील प्राथमिक पिके आहेत.	&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== पर्यटन आणि संस्कृती ===&lt;br /&gt;
बासरा येथे गोदावरी नदीच्या काठी वसलेले श्री ज्ञान सरस्वती मंदिर आणि कडम धरण ही प्रमुख पर्यटनस्थळे आहेत.	&lt;br /&gt;
[[चित्र:Basar Temple view 02.jpg|इवलेसे|बासरा येथील ज्ञान सरस्वती मंदिर]]	&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
== लोकसंख्या ==	&lt;br /&gt;
[[भारताची जनगणना २०११|२०११ च्या भारताच्या जनगणनेनुसार]], सध्याच्या निर्मल जिल्ह्याची लोकसंख्या ५,६६,३७६ आहे, [[लिंग गुणोत्तर]] हे १००० पुरुषमागे १०४६ स्त्रिया आहेत. [[साक्षरता]] दर ५७.७७% आहे. जिल्ह्यात एकूण लोकसंख्येच्या २१.३८% लोक शहरी भागात राहतात.	&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[भारताची जनगणना २०११|२०११]]च्या जनगणनेच्या वेळी, ६५.५२% लोक [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], १३.५४% [[उर्दू भाषा|उर्दू]], १०.८८% [[मराठी भाषा|मराठी]], ६.४३% लंबाडी आणि १.५२% [[गोंडी भाषा|गोंडी]] ही त्यांची प्रथम भाषा बोलत होते.	&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
== मंडळ ([[तहसील]]) ==	&lt;br /&gt;
निर्मल जिल्ह्या मध्ये १९ मंडळे आहेत: निर्मल आणि भैंसा हे दोन महसूल विभाग आहेत.&amp;lt;ref&amp;gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://nirmal.telangana.gov.in/tehsil/|title=TAHSIL {{!}} Nirmal District {{!}} India|language=en-US|access-date=2022-01-30}}&amp;lt;/ref&amp;gt;	&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
!अनुक्रम&lt;br /&gt;
!निर्मल महसूल विभाग&lt;br /&gt;
!अनुक्रम&lt;br /&gt;
!भैंसा महसूल विभाग&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|१&lt;br /&gt;
|दिलावरपूर&lt;br /&gt;
|१३&lt;br /&gt;
|भैंसा&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|२&lt;br /&gt;
|कड्डम&lt;br /&gt;
|१४&lt;br /&gt;
|कुबीर&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|३&lt;br /&gt;
|लक्ष्मणचांदा&lt;br /&gt;
|१५&lt;br /&gt;
|कुंटाल&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|४&lt;br /&gt;
|खानापूर&lt;br /&gt;
|१६&lt;br /&gt;
|लोकेश्वरम&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|५&lt;br /&gt;
|मामडा&lt;br /&gt;
|१७&lt;br /&gt;
|मुधोल&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|६&lt;br /&gt;
|निर्मल (शहरी)&lt;br /&gt;
|१८&lt;br /&gt;
|तानूर&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|७&lt;br /&gt;
|सारंगापूर&lt;br /&gt;
|१९&lt;br /&gt;
|बासरा&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|८&lt;br /&gt;
|सोन&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|९&lt;br /&gt;
|निर्मल (ग्रामीण)&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|१०&lt;br /&gt;
|नरसापूर&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|११&lt;br /&gt;
|पेंबी&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|१२&lt;br /&gt;
|दस्तुरीबाद&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== हे देखील पहा ==	&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[तेलंगणामधील जिल्हे]]&lt;br /&gt;
* [[तेलंगणा]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== बाह्य दुवे ==	&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [https://nirmal.telangana.gov.in/ अधिकृत संकेतस्थळ]&lt;br /&gt;
{{कॉमन्स वर्ग|Nirmal district|{{लेखनाव}}}}	&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
== संदर्भ ==	&lt;br /&gt;
{{संदर्भयादी}}	&lt;br /&gt;
{{तेलंगणामधील जिल्हे}}	&lt;br /&gt;
[[वर्ग:निर्मल जिल्हा| ]]	&lt;br /&gt;
[[वर्ग:तेलंगणामधील जिल्हे]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>