ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T16:48:14Z

नवीन पृष्ठ

'''पंचशील''' ही [[बौद्ध धम्म]]ातील एक आचरण नियमावली आहे. सामान्यत: पाच तत्त्वांना पंचशील म्हणून संबोधले जाते. पंचशील हे पाच नियम आहेत, पाच गुण आहेत. [[बुद्ध]]ांनी सामान्य माणसाकरिता आपल्या शरिरावर नियत्रंण ठेवण्यासाठी व शाब्दिक कृती नियंत्रित करण्यासाठी, त्यापासून परावृत्त होण्याकरीता हे पाच गुण सांगितले आहेत. खालिल पाच शीलांची शिकवण [[तथागत बुद्ध]]ांनी आपल्या शिष्यांना दिली होती. सामान्यत: जगातील सर्व बौद्ध पाच ही शीलाचे पालन करतात.

पंचशीलाचा [[पाली]] व मराठीतील अनुवाद पुढील प्रमाणे. 
१) '''''पाणातिपाता वेरमणी सिक्खापदं समादियामी''''' 
अर्थ: मी जीव हिंसेपासून अलिप्त राहण्याची प्रतिज्ञा करत आहे.

२) '''''अदिन्नदाना वेरमणी सिक्खापदं समादियामी''''' 
अर्थ : मी चोरी करण्यापासून अलिप्त राहण्याची प्रतिज्ञा करत आहे.

३) '''''कामेसुमिच्छाचारा वेरमणी सिक्खापदं समादियामी'''' 
अर्थ : मी व्याभिचारापासून अलिप्त राहण्याची प्रतिज्ञा करत आहे.

४) '''''मुसावादा वेरमणी सिक्खापदं समादियामी''''' 
अर्थ : मी खोटे बोलण्यापासून अलिप्त राहण्याची प्रतिज्ञा करत आहे.

५) '''''सुरा-मेरय-मज्ज पमादठ्ठाना वेरमणी सिक्खापदं समादियामी''''' 
अर्थ : मी मद्य, त्याचप्रमाणे मोहात पडणार्या इत्तर मादक वस्तूच्या सेवनापासून अलिप्त राहण्याची प्रतिज्ञा करत आहे.

वरील पाच ही गुण महत्त्वाचे आहे. व्यक्तीने मन व शरीरावर संयम ठेवून हे पाचही शील आत्मसात केले तर ती व्यक्ती शीलवान बनते.

== शीलग्रहन प्राप्तीसाठी पायऱ्या ==
शील ग्रहणाच्या दोन पद्धती आहेत. ज्याठिकाणी भिक्खू नाहित तेथे पाच शीलाचा उच्चार व्यक्तीनेच (बौद्ध [[उपासक]]) करावयाचा असतो. दुसरी पद्धत अशी की, व्यक्तीने/उपासकाने भिक्खूसमोर नम्रपणे बसावे व हात जोडून भिक्खुना शील देण्यासाठी विनंती करावी.

::''ओकास वन्दामि भन्ते ।''
::''ओकास द्वारत्तयेन कतं संब्ब अपराधं खमतूमे भन्ते''
::''ओकास अहं भन्ते तिसणेन सह पंचशील धम्म याचामि ।''
::''अनुग्गहं कत्वा शीलं देयमे भन्ते ।।''
::''दुतियम्पि ओकास अहं भन्ते, तिसरणेनसह पंचशील धम्मं याचामि ।''
::''अनुग्गहं कत्वा शीलं देयमे भन्ते ।''
::''ततियाम्पि ओकास अहं भन्ते, तिसरणेनसह पंचशील धम्मं याचामि ''
::''अनुग्गहं कत्वा शीलं देयमे भन्ते ।।''

नंतर [[भंते]] खालिल ओळी तीन वेळा म्हणतील :-
::''नमोतस्स भगवन्तो अरहतो । सम्मासम्म बुद्धस''

बौद्ध उपासकांनी हे त्यांच्या मागे म्हणावे. [[त्रिशरण]] ग्रहणानंतर खालिल ओळी भन्ते म्हणतील:-

== हे सुद्धा पहा ==
* [[अष्टांगिक मार्ग]]
* [[त्रिशरण]]
* [[चार आर्यसत्य]]
* [[दहा पारमिता]]

== बाह्य दुवे==

== संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:बौद्ध धर्म]]
[[वर्ग:तत्त्वज्ञान]]
[[वर्ग:बौद्ध तत्त्वज्ञानविषयक संकल्पना]]

पंचशील - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात