ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T18:14:08Z

नवीन पृष्ठ

{{About|{{लेखनाव}}|पावनखिंड (निःसंदिग्धीकरण)}}

'''पावनखिंडीतील लढाई''' १३ जुलै, १६६० रोजी [[विशाळगड|विशाळगडाजवळील]] असलेल्या [[घोडखिंड|घोडखिंडीतील]] निकराची लढाई होती. [[छत्रपती शिवाजी महाराज]] यांचे सेनापती [[बाजी प्रभू देशपांडे]] आणि [[आदिलशाही]] सरदार [[सिद्दी मसूद]] यांच्या सैन्यांत झालेल्या या लढाईत मराठ्यांचे बरेचसे सैनिक मारले गेले परंतु त्यांनी सिद्दी मसूदला खिंडीत थोपवून धरल्यामुळे शिवाजी महाराजांना तेथून निसटून विशाळगडावर जाण्यास वेळ मिळाला.<ref>{{cite web|url=https://hinduperspective.com/2013/05/04/hindu-resistance-baji-prabhu-the-battle-of-pavan-khind/|title=Shivaji, Baji Prabhu & the Battle of Pavan Khind|date=4 May 2013|publisher=Hindu Perspective}}</ref><ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/International-film-on-Shivaji-Maharaj-for-global-audience/articleshow/12532149.cms|title=International film on Shivaji for global audience|publisher=Times of India}}</ref>

== पार्श्वभूमी ==
{{मुख्यलेख|पन्हाळगडचा वेढा}}
शिवाजी महाराजांनी १० नोव्हेंबर, १६५९ रोजी [[अफझलखानाचा वध]] केल्यावर मराठा सैन्य विद्युतवेगाने आदिलशाही मुलुख काबिज करीत निघाले होते. वर्ष संपता त्यांनी [[रुस्तुमे झमान]] आणि [[अफझलखान|अफझलखानाचा]] मुलगा [[फाजल खान]] यांना हरवून [[कोल्हापूर|कोल्हापूर जवळचा]] [[पन्हाळा]] जिंकून घेतला.{{sfn|Sarkar, Shivaji and His Times|1920|p=78}} याचे पारिपत्य करण्यासाठी आदिलशहाने [[सिद्दी जौहर]]ला दक्षिणेकडून चाल करण्यास फर्मावले व त्याच वेळी [[मुघल साम्राज्य|मुघलांशी]] संधान बांधून उत्तरेकडून हल्ला करविला. शिवाजी महाराज यावेळी पन्हाळ्यावर होते. सिद्दी जौहरने १६६० च्या सुरुवातीस पन्हाळ्याला वेढा घातला आणि किल्ल्याची पूर्ण रसद कापली. अनेक महिन्यांच्या वेढ्यानंतर पन्हाळ्याची स्थिती बिकट झाली आणि किल्ला शिकस्त होणार असे दिसू लागले. यावेळी शिवाजी महाराजांनी तेथून पळ काढून [[विशाळगड|विशाळगडाकडे]] जाण्याचा बेत आखला.

=== पन्हाळ्यावरील इंग्रज हल्ले ===
पन्हाळ्यावर हल्ले करण्यासाठी सिद्दी जौहरने [[राजापूर]]च्या इंग्रजांकडून आधुनिक तोफगोळे विकत घेतले आणि इंग्लिश गोलंदाजांनाही नोकरीवर घेतले. या इंग्रजांनी पन्हाळ्यावर हल्ले करीत असताना आपला ध्वज फडकाविला होता. याचा सूड म्हणून शिवाजी महाराजांनी वर्षअखेरी [[राजापूरची वखार]] लुटली आणि तेथील चार अधिकाऱ्यांना तुरुंगात डांबून ठेवले होते.{{sfn|Sarkar, Shivaji and His Times|1920|p=266}}

== लढाई ==

== पर्यवसान ==

== हे सुद्धा पहा ==
* [[पावनखिंड]]
* [[पावनखिंड (पुस्तक)|पावनखिंड]]

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:मराठा साम्राज्य]]
[[वर्ग:इ.स. १६६०]]

पावनखिंडीतील लढाई - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात