https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B8%E0%A4%A6
पुसद - आवृत्ती इतिहास
2026-08-24T19:56:17Z
विकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहास
MediaWiki 1.43.6
https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B8%E0%A4%A6&diff=10603&oldid=prev
ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात
2022-05-01T11:07:48Z
<p>robot: Import pages using <a href="/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4" title="विशेष:आयात">विशेष:आयात</a></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र<br />
|प्रकार = तालुका<br />
|स्थानिक_नाव = पुसद<br />
|इतर_नाव = <br />
|टोपणनाव = <br />
|राज्य_नाव = महाराष्ट्र <br />
|मेट्रो = <!-- फक्त शेजार /उपनगर साठी --><br />
|आकाशदेखावा = India Maharashtra location map.svg<br />
|आकाशदेखावा_शीर्षक = महाराष्ट्रराज्य <br />
|अक्षांश = 19|अक्षांशमिनिटे =52 |अक्षांशसेकंद = 12 <br />
|रेखांश= 77|रेखांशमिनिटे= 46|रेखांशसेकंद= 48<br />
|मुळ_नकाशा = <!-- only if default map not wanted --><br />
|शोधक_स्थान = <!-- left/right --><br />
|मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --><br />
|आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --><br />
|नकाशा_शीर्षक = <br />
|क्षेत्रफळ_एकूण = <br />
|क्षेत्रफळ_आकारमान = <br />
|क्षेत्रफळ_क्रमांक = <br />
|क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = <br />
|क्षेत्रफळ_मेट्रो = <br />
|क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = <br />
|उंची = <br />
|उंची_संदर्भ = <br />
|समुद्री_किनारा = <br />
|हवामान = <br />
|वर्षाव = <br />
|तापमान_वार्षिक = <br />
|तापमान_हिवाळा = 20<br />
|तापमान_उन्हाळा = 40<br />
|मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--><br />
|मोठे_शहर = <br />
|मोठे_मेट्रो = <br />
|जवळचे_शहर = [[दिग्रस]]<br />
|प्रांत = <br />
|विभाग = अमरावती <br />
|जिल्हा = यवतमाळ<!-- नावे --><br />
|लोकसंख्या_एकूण = 341186<br />
|लोकसंख्या_वर्ष = 2011<br />
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = <br />
|लोकसंख्या_घनता = <br />
|लिंग_गुणोत्तर = 940<br />
|साक्षरता = 80.16<br />
|साक्षरता_पुरुष = 76.51<br />
|साक्षरता_स्त्री = 61.85<br />
|अधिकृत_भाषा = बंजारी,मराठी<br />
|नेता_पद_१ = <br />
|नेता_नाव_१ = <br />
|नेता_पद_२ = <br />
|नेता_नाव_२ = <br />
|संसदीय_मतदारसंघ = <br />
|विधानसभा_मतदारसं = <br />
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] <br />
|न्यायक्षेत्र_नाव_१ = पुसद<br />
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] <br />
|न्यायक्षेत्र_नाव_२ = पुसद<br />
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = <br />
|न्यायक्षेत्र_नाव_३ = <br />
|कोरे_शीर्षक_१ = <br />
|कोरे_उत्तर_१ = <br />
|एसटीडी_कोड = <br />
|पिन_कोड = ४४५२०४<br />
|आरटीओ_कोड = <br />
|संकेतस्थळ = <br />
|संकेतस्थळ_नाव = <br />
|दालन = <br />
|तळटिपा = <br />
|गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --><br />
|स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --><br />
}}<br />
<br />
<br />
'''पुसद''' हे [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्याच्या [[यवतमाळ जिल्हा|यवतमाळ जिल्ह्यातील]] एक शहर व [[तालुका|तालुक्याचे]] ठिकाण आहे.<br />
<br />
==तालुक्यातील गावे==<br />
#[[आडगाव (पुसद)]]<br />
#[[आमती]]<br />
#[[आमदरी (पुसद)]]<br />
#[[अमृतनगर]]<br />
#[[अंसिंग]]<br />
#[[आरेगाव बुद्रुक]]<br />
#[[आरेगाव खुर्द]]<br />
#[[आसरपेंड]]<br />
#[[अश्विनपूर]]<br />
#[[आसोळी (पुसद)]]<br />
#[[बजरंगनगर]]<br />
#[[बालावाडी]]<br />
#[[बांसी]]<br />
#[[बेळगव्हाण]]<br />
#[[बेलुरा बुद्रुक]]<br />
#[[बेलुरा खुर्द]]<br />
#[[भांडारी (पुसद)]]<br />
#[[भातांबा]]<br />
#[[भोजळा]]<br />
#[[बिबी]]<br />
#[[बोरगडी]]<br />
#[[बोरी खुर्द (पुसद)]]<br />
#[[बोरी मच्छिंद्र]]<br />
#[[बोरनगर]]<br />
#[[ब्राह्मणगाव (पुसद)]]<br />
#[[बुटीलजरा]]<br />
#[[चिंचघाट (पुसद)]]<br />
#[[चिकाणी]]<br />
#[[चिखली (पुसद)]]<br />
#[[चिलवाडी]]<br />
#[[चिरंगवाडी]]<br />
#[[चोंढी]]<br />
#[[दगडधानोरा (पुसद)]]<br />
#[[दहिवड बुद्रुक]]<br />
#[[देवगव्हाण]]<br />
#[[देवकारळा]]<br />
#[[देवठाणा]]<br />
[[धनकेश्वर]]<br />
[[धानोरालजरा]]<br />
[[धनसाळ]]<br />
[[धनसिंगनगर]]<br />
[[धरमवाडी]]<br />
[[दुधगिरी]]<br />
[[फेटरा]]<br />
[[फुलवाडी (पुसद)]]<br />
[[गडी]]<br />
[[गहुळी]]<br />
[[गायमुखनगर]]<br />
[[गाजीपूर (पुसद)]]<br />
[[गणेशपूर (पुसद)]]<br />
[[गौळ बुद्रुक]]<br />
[[गौळमांजरी]]<br />
[[घाटोडी]]<br />
[[गोपवाडी]]<br />
[[गौळ खुर्द]]<br />
[[हनुमाननगर (पुसद)]]<br />
[[हनवटखेडा]]<br />
[[हरशी]]<br />
[[हेगाडी]]<br />
[[हिवळणी]]<br />
[[हिवळणी खुर्द]]<br />
[[हिवळणी पाळमपाट]]<br />
[[होरकड]]<br />
[[हौसापूर]]<br />
[[हुडी बुद्रुक]]<br />
[[हुडी खुर्द]]<br />
[[इनापूर]]<br />
[[इंदिरानगर (पुसद)]]<br />
[[इसापूर (पुसद)]]<br />
[[इटावा (पुसद)]]<br />
[[जगपूर]]<br />
[[जामणी धुंडी]]<br />
[[जांब बाजार]]<br />
[[जामनाईक]]<br />
[[जामशेतपूर]]<br />
[[जानुणा (पुसद)]]<br />
[[जवाहरनगर (पुसद)]]<br />
[[जावळी (पुसद)]]<br />
[[जावळा (पुसद)]]<br />
[[ज्योतीनगर]]<br />
[[काडोळी]]<br />
[[काकडदाटी]]<br />
[[कान्हेरवाडी]]<br />
[[कारहोळ]]<br />
[[कार्ला]]<br />
[[काटखेडा बुद्रुक]]<br />
[[काटखेडा खुर्द]]<br />
[[कावडीपूर]]<br />
[[खडकदरी]]<br />
[[खैरखेडा]]<br />
[[खांडाळा]]<br />
[[खारशी]]<br />
[[खाटकाळा]]<br />
[[कोल्हा (पुसद)]]<br />
[[कोंडाई]]<br />
[[कोप्रा बुद्रुक]]<br />
[[कोप्रा खुर्द (पुसद)]]<br />
[[कृष्णनगर (पुसद)]]<br />
[[कुंभारी (पुसद)]]<br />
[[कुरहाडी]]<br />
[[लाखी]]<br />
[[लोभिवंतनगर]]<br />
[[लोहारालजरा]]<br />
[[लोहारा खुर्द]]<br />
[[लोणदरी]]<br />
[[लोणी (पुसद)]]<br />
[[मधुकरनगर (पुसद)]]<br />
[[माळसोळी]]<br />
[[मांडवा (पुसद)]]<br />
[[माणिकडोह]]<br />
[[मांजरजावळा]]<br />
[[मानसळ]]<br />
[[मारसूळ]]<br />
[[मारवाडी बुद्रुक]]<br />
[[मारवाडी खुर्द]]<br />
[[म्हैसमाळ]]<br />
[[मोहालजरा]]<br />
[[मोखाड]]<br />
[[मोप (पुसद)]]<br />
[[मुंगशी]]<br />
[[नाईकनगर (पुसद)]]<br />
[[नानंदलजरा]]<br />
[[नानंद खुर्द]]<br />
[[नंदीपूर]]<br />
[[नांदुरालजरा]]<br />
[[निंभी]]<br />
[[पाचकुडुक]]<br />
[[पालोडी (पुसद)]]<br />
[[पाळू]]<br />
[[पांढुर्णा बुद्रुक]]<br />
[[पांढुर्णा खुर्द]]<br />
[[पन्हाळा (पुसद)]]<br />
[[पारध]]<br />
[[पारडी (पुसद)]]<br />
[[पारवा (पुसद)]]<br />
[[पारवा खुर्द]]<br />
[[पिंपळगाव (पुसद)]]<br />
[[पिंपळगाव लजरा]]<br />
[[पिंपळखुटा (पुसद)]]<br />
[[पिंपरवाडी]]<br />
[[पोखरी (पुसद)]]<br />
[[राजाणा]]<br />
[[राम नगर]]<br />
[[रांभा]]<br />
[[रामनगर (पुसद)]]<br />
[[रामपूर (पुसद)]]<br />
[[रामपूरनगर]]<br />
[[रोहाडा]]<br />
[[सांदवा]]<br />
[[सातेफोळ]]<br />
[[सत्तरमाळ]]<br />
[[सावंगी (पुसद)]]<br />
[[सावरगाव (पुसद)]]<br />
[[सावरगाव बंगला]]<br />
[[सेवादासनगर (पुसद)]]<br />
[[शांबळपिंपरी]]<br />
[[शामपूर (पुसद)]]<br />
[[शेळु बुद्रुक]]<br />
[[शेळु खुर्द]]<br />
[[शिळोणा]]<br />
[[शिवाजीनगर (पुसद)]]<br />
[[शिवणी (पुसद)]]<br />
[[श्रीरामपूर (पुसद)]]<br />
[[सिंगारवाडी]]<br />
[[सुकळी (पुसद)]]<br />
[[उदाडी]]<br />
[[उपवनवाडी]]<br />
[[उटी (पुसद)]]<br />
[[वसंतपूर]]<br />
[[वसंतवाडी (पुसद)]]<br />
[[वडगाव (पुसद)]]<br />
[[वडसड]]<br />
[[वाघजाळी]]<br />
[[वाळतुर]]<br />
[[वाळतुर तांबडे]]<br />
[[वामनवाडी]]<br />
[[वनवारळा]]<br />
[[वारुड (पुसद)]]<br />
[[वारवाट]]<br />
[[वेणी खुर्द]]<br />
[[येहाळा]]<br />
[[येळदरी]]<br />
[[येरंडा]]<br />
<br />
==इतिहास==<br />
[[पुस]] ही नदी पुसद शहरातून वाहते. लोकमान्य टिळकांनी पुसदला स्वराज्याची पंढरी म्हणून संबोधले होते. स्वातंत्र्यपूूर्व काळात भारतातील पहिला [[जंगल]] [[सत्याग्रह]] पुसद येथे झाला होता. महाराष्ट्रात सर्वाधिक काळ [[मुख्यमंत्री]] पदावर राहणारे व [[हरित क्रांती|हरित क्रांतीचे]] प्रणेते [[वसंतराव नाईक]] हे पुसदचेच होते. पुसदला वेगळा [[जिल्हा]] म्हणून दर्जा मिळवण्यासाठी अनेक वर्षापासून संघर्ष सुरू आहे. पुसद येथे जिल्ह्यातील सर्वात मोठी बाजारपेठ आहे.<br />
पुसद या शहरातून सुधाकर राव नाईक हे मुख्यमंत्री पदी विराजमान होते.पुसद हा महाराष्ट्राला दोन मुख्यमंत्री देणारं एक शहर आहे<br />
पुसद हा यवतमाळ जिल्ह्यातील शिक्षणाचे माहेरघर म्हणून ओळखते जाते.पुसद हा यवतमाळ जिल्यात दुसऱ्या क्रमांकाचे शहर आहे.<br />
पुसद या शहराला वेगळा जिल्हा केल पाहिजे कारण शिवसेनेची खासदार भावना गवळी यांना पुसदकर मागच्या 23 वर्षपासून रेल्वे मागत आहे 2016ला रेल्वेची मंजुरी पत्रक आले आहे तसेच पुसद व आजू बाजूच्या परिसरात एकूण १० पेट्रोल पंप आहेत. <br />
आणि देव दर्शनासाठी धनकेश्र्वर, हर्शी व करला या सारखे प्राचीन देवस्थान पाहायला मिळतात. <br />
पुसद इथे सर्व महाविद्यालय आहे.पुसद इथे सर्वात जास्त बंजारा समाज राहते.इथे कोटल्या पण निवडणूक मध्ये नाईक घराण्याचे वर्चस्व राहिले आहे।सध्या इथे इंद्रनील मनोहर नाईक शासन करत आहे ( आमदार २०१९ रा.काँग्रेस सरकार).<br />
*P N कॉलेज हे सर्वात मोठे कॉलेज<br />
* कोषटवार दौलतखान महाविद्यालय व गोधाजिराव मुखरे कनिष्ठ महविद्यालय हे सर्वात चांगले कॉलेज व शाळा असून येथील शिक्षकवर्ग सुद्धा चांगला आहे. <br />
*सुधाकर राव नाईक फार्मसी कॉलेज <br />
*बाबासाहेब नाईक इंजिनीरिंग कॉलेज <br />
वात्सल्याबई महिला महावद्यालय <br />
*वसंतराव नाईक विद्यलाय <br />
*आयुर्वेद मेडिकल कॉलेज <br />
*दुग्ध तंत्रज्ञान विद्यालय <br />
श्रीराम आसेगांकर विध्यालाय ही २ र्या नंबरची शाळा आहे <br />
*माऊंट लिटरा झी स्कूल पुसद <br />
*पुसद या शहराला विदर्भातील शिक्षणाचे माहेरघर सुद्धा म्हणतात<br />
<br />
पुसद हे शहर डोंगराळ भागात येते. हे शहर डोंगरांनी वेढलेले असून याच्या चारही बाजूंनी [[डोंगर]] आहे. पुसद येथे येण्यासाठी किंवा येथून जाण्यासाठी [[घाट]] ओलांडावा लागतो.<br />
<br />
==शिक्षण==<br />
पुसद हे यवतमाळ जिल्ह्यातील शिक्षणाचे प्रमुख केंद्र आहे. येथे अनेक नामवंत काॅलेजेस व [[शाळा]] आहेत. [[बाबासाहेब नाईक अभियांत्रिकी काॅलेज]], [[फुलसिंग नाईक महाविद्यालय]], [[को.दौ.विद्यालय]], सुधाकरराव नाईक इन्स्टिट्युट ऑफ फार्मसी, [http://www.cdtpusad.in/ दुग्धव्यवसाय तंत्रज्ञान कॉलेज, पुसद] ही येथील प्रमुख विद्यालये आहेत.जेटकीड्स इंटरनॅशनल स्कूल, पोदार स्कूल<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
{{विस्तार}}<br />
{{यवतमाळ जिल्ह्यातील तालुके}}<br />
<br />
[[वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील तालुके]]<br />
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]]<br />
[[वर्ग:पुसद]]<br />
[[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]]</div>
ImportMaster