https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BE_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80पूर्णा नदी - आवृत्ती इतिहास2026-08-24T15:54:43Zविकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहासMediaWiki 1.43.6https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BE_%E0%A4%A8%E0%A4%A6%E0%A5%80&diff=10529&oldid=prev१७:२५, १ मे २०२२ वर ImportMaster2022-05-01T17:25:06Z<p></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div><br />
{{माहितीचौकट नदी<br />
| नदी_नाव = {{लेखनाव}}<br />
| नदी_चित्र = Purna3030.panoramic.2007.JPG<br />
| नदी_चित्र_रुंदी = <br />
| नदी_चित्र_शीर्षक = पूर्णा नदीचे मलकापूर येथील रमणीय दृश्य<br />
| अन्य_नावे = संपूर्णा, पयोष्णी नदी<br />
| उगम_स्थान_नाव = भैसदेही<br />
| उगम_उंची_मी = <br />
| मुख_स्थान_नाव = चांगदेव<br />
| लांबी_किमी = ३३४<br />
| देश_राज्ये_नाव = [[महाराष्ट्र]]<br />
| उपनदी_नाव = काटेपूर्णा वगैरे अनेक<br />
| मुख्यनदी_नाव = <br />
| सरासरी_प्रवाह_घनमी_प्रतिसे = <br />
| पाणलोट_क्षेत्र_वर्ग_किमी = ७५०० किलो हेक्टर<br />
| धरण_नाव = <br />
| तळटिपा = <br />
}}<br />
'''पूर्णा नदी'''चा उगम सातपुड्याच्या डोंगरांत मध्यप्रदेश राज्याच्या दक्षिण भागात भैसदेही येथून झाला आहे. हिचे प्राचीन नाव पयोष्णी असे आहे. ही नदी तापी नदीला संमातर अशी पश्चिमेकडे वाहत वाहत, शेवटी [[जळगाव]] जिल्ह्यातील [[चांगदेव]] येथे [[तापी नदी]]ला मिळते.<br />
<br />
[[आरणा नदी]], [[आस नदी]], [[उतावळी नदी]], [[उमा नदी]], [[काटेपूर्णा नदी]], [[गांधारी नदी]], [[गोतमा नदी]], [[चंद्रभागा नदी]], [[नळगंगा नदी]], [[निपाणी नदी]], [[निर्गुणा नदी]], [[पेंढी नदी]], [[बोर्डी नदी]], [[भावखुरी नदी]], [[मन नदी]], [[मास नदी]], [[मोर्णा नदी]], [[वाण नदी]], [[विश्वगंगा नदी]], [[शहानूर नदी]], [[ज्ञानगंगा नदी]] या पूर्णेच्या उपनद्या आहेत. पूर्णा नदी ही [[तापी नदी]]ची उपनदी आहे. पूर्णा नदी [[अमरावती]], [[अकोला]], [[बुलढाणा जिल्हा| बुलढाणा]] व [[जळगाव]] या जिल्ह्यांमधून वाहते. पूर्णा नदीचे खोरे सुमारे ७५०० किलोहेक्टर इतके आहे. एकेकाळी बारमाही वाहणारी ही नदी आता अपुरा पाऊस व उगम स्थळावरील जंगलतोड यामुळे मृतावस्थेकडे झुकत आहे.<br />
<br />
पूर्णा नदीला संपूर्णा नदी किंवा पयोष्णी नदी असेही म्हणतात,<br />
<br />
[[बुलढाणा]] जिल्ह्यातील [[मलकापूर]] तालुका पूर्णपणे पूर्णा नदीवर अवलंबून आहे. <br />
<br />
<br />
<br />
{{भारतातील नद्या}}<br />
<br />
[[वर्ग:भारतातील नद्या]]<br />
[[वर्ग: अमरावती जिल्ह्यातील नद्या]]<br />
[[वर्ग: हिंगोली जिल्ह्यातील नद्या]]<br />
[[वर्ग: बुलढाणा जिल्ह्यातील नद्या]]<br />
[[वर्ग: नंदुरबार जिल्ह्यातील नद्या]]<br />
[[वर्ग: जळगाव जिल्ह्यातील नद्या]]<br />
[[वर्ग: जालना जिल्ह्यातील नद्या]]<br />
[[वर्ग:गुजरातमधील नद्या]]<br />
[[वर्ग:गुजरातची भौगोलिक रचना]]<br />
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या]]<br />
[[वर्ग:मध्य प्रदेश मधील नद्या]]<br />
[[वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील नद्या]]<br />
<br />
==चित्रदालन==<br />
[[File:पुर्णा.JPG|thumb|पूर्णा]]<br />
[[File:श्री क्षेत्र गंगामाई.JPG|thumb|श्री क्षेत्र गंगामाई]]<br />
[[चित्र:Gangamai Temple.JPG|इवलेसे|पूर्णा नदीच्या काठावरील एक प्रसिद्ध निसर्गरम्य ठिकाण श्री क्षेत्र गंगामाई निरूळ गंगामाई (अमरावती जिल्हा)]]<br />
<br />
=संदर्भ=</div>ImportMaster