ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T18:16:33Z

नवीन पृष्ठ

{{माहितीचौकट गायक
| नाव = प्रतिमा बेदी
| चित्र =
| चित्रशीर्षक = प्रतिमा बेदी
| उपाख्य =
| टोपणनावे =
| जन्म_दिनांक =१२ ऑक्टोबर १९४८
| जन्म_स्थान = [[दिल्ली]]
| घराणे =
| कार्य = [[ओडिसी]] नृत्य
| पेशा = नृत्यांगना
| कार्य संस्था =
| विशेष कार्य =
| कार्यकाळ =
| विशेष उपाधी =
| गौरव =
| पुरस्कार =
| संकेतस्थळ =
}}
'''प्रतिमा गौरी बेदी''' (१२ ऑक्टोबर १९४८-१८ ऑगस्ट १९९८) ह्या एक [[ओडिसी नृत्य|ओडिसी]] नृत्यांगना होत्या.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.nrityagram.org/artists/protima/protima.htm|title=NRITYAGRAM - artists - protima|संकेतस्थळ=www.nrityagram.org|अॅक्सेसदिनांक=2020-03-30}}</ref> त्या सुरुवातीला मॉडेल होत्या. त्यांनी १९९० साली, [[बंगळूर|बंगलोर]]<nowiki/>जवळ नृत्यग्राम, ह्या नृत्य विद्यालयाची स्थापना केली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.nrityagram.org/artists/protima/protima.htm|title=NRITYAGRAM - artists - protima|संकेतस्थळ=www.nrityagram.org|अॅक्सेसदिनांक=2020-03-30}}</ref>

==सुरुवातीचे आयुष्य==
प्रतिमा ह्यांचा जन्म दिल्लीत झाला.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=8Ykpao-TL-AC&printsec=frontcover&dq=timepass&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiv7aSlsMLoAhUAH7cAHdtjBOsQ6AEIKDAA#v=onepage&q=timepass&f=false|title=Timepass|last=Bedi|first=Protima|last2=Ibrahim|date=2003-04|publisher=Penguin Books India|isbn=978-0-14-028880-3|language=en}}</ref> त्या त्यांच्या चार भावंडामधील दुसऱ्या होत्या. त्यांचे वडील लक्ष्मीचंद गुप्ता [[हरियाणा]]<nowiki/>तील [[कर्नाल जिल्हा|कर्नाल]] जिल्ह्यातील एका अगरवाल कुटुंबातील होते. त्यांची आई बंगाली होती. त्या दोघांच्या लग्नाला घरच्यांकडून पाठींबा न मिळाल्याने त्यांना आपले गाव सोडावे लागले. त्यानंतर ते [[दिल्ली]]<nowiki/>ला आले. १९५३ साली, त्यांचे कुटुंब [[गोवा|गोव्या]]<nowiki/>ला स्थलांतरीत झाले, आणि १९५७ मध्ये [[मुंबई]]<nowiki/>ला राहायला गेले. वयाच्या नवव्या वर्षी, प्रतिमा ह्यांना त्यांच्या नातेवाईकांकडे कर्नाल जिल्ह्यातील एका गावी पाठवण्यात आले जिथे त्या शाळेत गेल्या. त्या परत आल्यावर, त्यांना किमीन्स हायस्कूल, [[पाचगणी]] येथे पाठवण्यात आले. तेथे त्यांनी माध्यमिक शिक्षण पूर्ण केले. त्यांनी सेंट झेवियर्स कॉलेज, मुंबई येथून पदवी( १९६५-६७) घेतली.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=8Ykpao-TL-AC&printsec=frontcover&dq=timepass&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiv7aSlsMLoAhUAH7cAHdtjBOsQ6AEIKDAA#v=onepage&q=timepass&f=false|title=Timepass|last=Bedi|first=Protima|last2=Ibrahim|date=2003-04|publisher=Penguin Books India|isbn=978-0-14-028880-3|language=en}}</ref>
==कारकीर्द==
१९७५ च्या ऑगस्टमध्ये, वयाच्या सव्वीसाव्या वर्षी, त्यांनी भुलाभाई मेमोरियल इन्स्टीट्यूटमध्ये दोन नृत्यांगनांचे ओडिसी [[नृत्य]] पाहिले आणि त्यांचे आयुष्य बदलले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.rediff.com/news/1998/aug/22bedi.htm|title=Rediff On The NeT: The Rediff Interview/Protima Bedi|संकेतस्थळ=www.rediff.com|अॅक्सेसदिनांक=2020-03-30}}</ref> या नृत्य प्रकारात खूप वेगळे ताल, लय आणि अवघड हस्त आणि मुद्राभिनय असला तरीही त्यांना ते खूप आवडले. त्या [[केलुचरण मोहपात्रा|गुरू केलुचरण मोहपात्रा]] ह्यांच्याकडे नृत्य शिकण्यास गेल्या. त्यांनी दिवसाला १२ ते १४ तास रियाज केला. त्यांच्यासाठी नृत्य ही एक जगण्याची पद्धत होती. आपली शैली अजून चांगली करण्यासाठी त्यांनी मद्रासच्या गुरू कलानिधी नारायण ह्यांच्याकडे अभिनयाचे शिक्षण घ्यायला सुरुवात केली. त्यानंतर त्यांनी देशभरात आपली कला सादर करायला सुरुवात केली. त्याच काळात त्यांनी जुहू, मुंबईतील पृथ्वी थिएटरमध्ये स्वतःचे नृत्य विद्यालय स्थापन केले. त्याचे नाव पुढे ओडिसी डान्स सेंटर झाले.

त्यांनी 'टाईमपास' या नावाने [[इंग्रजी|इंग्रजीमध्ये]] आत्मचरित्र लिहिले आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=8Ykpao-TL-AC&printsec=frontcover&dq=timepass&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjJi-Pc48voAhUSyzgGHdS_AwMQ6AEIKDAA#v=onepage&q=timepass&f=false|title=Timepass|last=Bedi|first=Protima|last2=Ibrahim|date=2003-04|publisher=Penguin Books India|isbn=978-0-14-028880-3|language=en}}</ref>त्याचा मराठी अनुवाद सुप्रिया वकील ह्यांनी केला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.bookganga.com/eBooks/Books/Details/5124113223851328496|title=टाईमपास-Timepass by Protima Bedi - Mehta Publishing House - BookGanga.com|संकेतस्थळ=www.bookganga.com|अॅक्सेसदिनांक=2020-04-03}}</ref>
==नृत्यग्राम==
बेंगलोरजवळ नृत्याग्राम हे भारतातले पहिले मोफत नृत्य शिकवणारे [[गुरुकुल शिक्षण|गुरुकुल]] त्यांनी स्थापन केले.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/protima-bedis-legacy-nrityagram-will-soon-dance-to-govts-tunes/articleshow/60030263.cms|title=Protima Bedi’s legacy, Nrityagram, will soon dance to Govt’s tunes|last=Kaggere|first=Niranjan|date=2017-08-12|work=The Economic Times|access-date=2020-03-30|last2=Iyengar|first2=Vidya}}</ref> येथे सात गुरुकुल आहेत आणि सात वेगवेगळ्या नृत्य शैली आणि [[छाऊ नृत्य|छाऊ]] आणि [[कलरीपयट्ट|कलारीपायटू]] ह्या दोन मार्शल आर्ट्स शिकवल्या जातात. नृत्यग्रामचे उद्घाटन ११ मे १९९० रोजी त्यावेळचे पंतप्रधान, [[विश्वनाथ प्रताप सिंग|व्ही. पी. सिंग]] ह्यांच्या हस्ते झाले.
==शेवटची वर्षे==
प्रतिमा ह्यांनी निवृत्ती घेतली हिमालयात जायचे ठरवले. त्या सुरुवातीला [[लेह|लेहला]] गेल्या. त्यांनी [[ऋषिकेश]]<nowiki/>येथे दिलेल्या मुलाखतीत त्या म्हणाल्या “मी स्वतःला [[हिमालय|हिमालया]]<nowiki/>कडे समर्पित करायचे ठरवले आहे. ह्या पर्वतांनी मला इथे बोलावले आहे. ते चांगल्यासाठीच असेल.” ऑगस्ट मध्ये त्या [[कैलास पर्वत|कैलास]] [[मानस सरोवर|मानसरोवरा]]<nowiki/>च्या तीर्थ यात्रेला निघाल्या. त्याच काळात पिठोरगड जवळच्या मालपा गावात दरड कोसळली. त्या वेळी त्या बेपत्ता झाल्या. काही दिवसांत त्यांचा मृतदेह [[भारत]]-[[नेपाळ]] सीमेजवळ सापडला.
{{संदर्भनोंदी}}

[[वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:इ.स. १९९८ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:ओडीसी नृत्यांगना]]
[[वर्ग:भारतीय नर्तक]]

प्रतिमा बेदी - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात