ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T17:50:55Z

नवीन पृष्ठ

{{लष्करी स्थापना
|name=बहादुर किल्ला/ पेडगाव किल्ला
|coordinates={{coord|18|30|28.63|N|74|42|14.88|E}}
|open_to_public= होय
|ownership= भारत सरकार
|condition= अवशेष
|used=
|height= {{Convert|503|m|ft}}
|materials = दगड
|type= भुईकोट किल्ला
|native_name= बहादूरगड / पेडगाव चा किल्ला
|map_caption=Shown within [[Maharashtra]]|map_size=300|map_type=India Maharashtra#India
|caption=बहादूर किल्ला
|image=
|location=[[अहमदनगर]] जिल्हा, [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
|partof=
|controlledby=
* [[File:Flag of the Maratha Empire.svg|border|33x30px]] मराठा (१६३७ पर्यंत)
* मुघल (१६३८ - १७५८)
* [[File:Flag of the Maratha Empire.svg|border|33x30px]] मराठा (१७५९ - १८१८)
* {{flagcountry|United Kingdom}}
** {{flagicon image|Flag of the British East India Company (1801).svg}} ईस्ट इंडिया कंपनी (१८१८ - १८५७)
** {{flagicon image|British Raj Red Ensign.svg}} जुलमी ब्रिटीश राज (१८५७ - १९४७)
* {{flagcountry|India}} (१९४७ पासून)
}}

'''बहादूरगड''' तथा '''पेडगावचा किल्ला''' [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील एक [[भुईकोट किल्ला]] आहे. हा किल्ला [[अहमदनगर जिल्हा|अहमदनगर जिल्ह्यात]] [[दौंड]] जवळ आहे.

== स्थान ==
बहादूरगड [[पुणे|पुण्यापासून]] सुमारे {{Convert|100|km|mi}} अंतरावर आहे. जवळचे शहर [[दौंड]] आहे. हा किल्ला [[भीमा नदी]]च्या उत्तरेकडील [[दौंड]] शहराच्या पूर्वेस सुमारे {{Convert|15|km|mi}} अंतरावर [[पेडगाव]] या गावात आहे.

== वर्णन ==
हा किल्ला आयताकृती आकाराचा आहे. या किल्ल्याला दोन प्रवेशद्वारे आहेत. गावाकडे जाण्याचा दरवाजा चांगल्या अवस्थेत आहे तर नदीच्या दिशेला असलेला दरवाजा मोडकळीस आलेला आहे. किल्ल्याच्या आत {{Convert|5|ft|m}} उंचीचा [[हनुमान|हनुमानाचा]] पुतळा आहे. या किल्ल्यामध्ये यादव काळात निर्माण झालेल्या ५ मंदिरांचा गट आहे. [[हेमाडपंती स्थापत्यशैली|हेमाडपंती]] मंदिरे बालेश्वर, लक्ष्मी-नारायण, मल्लिकार्जुन, रामेश्वर आणि भैरवनाथ यांची आहेत. भैरवनाथ मंदिरासमोर अनेक वीर दगड, सतीगल, तोफांचे गोळे, दीपमाळ आणि शिव मूर्ती आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://trekshitiz.com/EI/Bahadurgad-Trek-B-Alpha.html|title=Bahadurgad, Western Ghats, Sahyadri, Adventure, Trekking|website=trekshitiz.com}}</ref>

== इतिहास ==
या किल्ल्याचा फार कमी इतिहास माहिती आहे. [[मुघल साम्राज्य|मुघल साम्राज्याच्या]] काळात पेडगाव हे [[मुघल साम्राज्य|मुघल सैन्याचे]] मुख्य ठिकाण होते. १६७२ मध्ये दख्खनेतील मुघल सेनापती खान जहान याने येथे तळ ठोकला आणि [[शिवाजी महाराज|शिवाजी]] महाराजांच्या मराठा सैन्याचा पाठपुरावा करण्याचा प्रयत्न केला. भीमा नदीतून पाणी आणण्यासाठी खान जहान याने जलवाहिनी बांधली. यावरील मोट आणि पर्शियन चाक आजही शाबूत आहेत. खान जहान याने या किल्ल्याचे नाव बहादूरगड असे ठेवले. हा किल्ला [[शिवाजी महाराज|शिवाजी]] महाराजांनी मोगल सरदारांना मूर्ख बनवून ताब्यात घेतला होता. गडाच्या आत [[औरंगजेब|औरंगजेबाचा]] दुमजली महाल आहे. या राजवाड्यात [[संभाजी भोसले|संभाजी]] महाराज [[औरंगजेब|औरंगजेबाला]] भेटले असे समजले जाते. १७५९ मध्ये पेडगाव हे [[सदाशिवरावभाऊ|सदाशिवराव भाऊ]] [[पेशवे]] यांनी ताब्यात घेतले आणि ते १८१८ पर्यंत मराठ्यांकडे राहिले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ahmednagar%20District/places_p.html#5|title=Gazetteers Of The Bombay Presidency - Ahmadnagar|date=|publisher=Gazetteers.maharashtra.gov.in|access-date=2019-10-19}}</ref>

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

==बाहय दुवे==
* [http://mahanews.gov.in/content/articleshow.aspx?id=gLZZiGqpuNfvvp1snN3fTJiOIS8N/Q2ghRGqAAWq|4xwRICFT7Bwtw== महान्यूज.कोम - पेडगावचा बहादुरगड]{{मृत दुवा}}(मराठी)
* [http://www.indiaplaces.com/india-states/maharashtra-tourism/bahadurgad-fort.html बहादुरगड ](इंग्रजी)

{{महाराष्ट्रातील किल्ले}}

[[वर्ग:अहमदनगर जिल्हा]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले]]
[[वर्ग:मराठा साम्राज्याच्या इमारती आणि संरचना]]
[[वर्ग:भारतातील १६ व्या शतकातील किल्ले]]

बहादूरगड - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात