०७:५९, २६ एप्रिल २०२० वर ImportMaster

2020-04-26T07:59:54Z

नवीन पृष्ठ

{{विस्तार}}
{{माहितीचौकट पुस्तक|पार्श्वभूमी_रंग=|नाव=भागवत पुराण|चित्र=|चित्र_रुंदी=|चित्र_शीर्षक=|लेखक=वेदव्यास ([[पाराशर व्यास]])|मूळ_नाव=श्रीमद्भागवत महापुराण|अनुवादक=|भाषा=संस्कृत|देश=भारत|साहित्य_प्रकार=वैष्णव ग्रंथ|प्रकाशक=|प्रथमावृत्ती=|चालू_आवृत्ती=|मुखपृष्ठकार=|बोधचित्रकार=|पुस्तकमालिका=पुराण|पुस्तकविषय=‎श्रीकृष्ण‎ ‎भक्ति|माध्यम=|पृष्ठसंख्या=१८०००|आकारमान_वजन=|isbn=|पुरस्कार=}}भागवत पुराण (Devanagari: भागवतपुराण; Bhāgavata Purāṇa) श्रीमद्भागवतम् किंवा श्रीमद् भागवत महापुराण असेही म्हणतात<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2019-09-14|title=Bhagavata Purana|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Bhagavata_Purana&oldid=915587505|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> हा एक [[कृष्ण]] भक्तिग्रंथ आहे

भागवत पुराण हे हिंदूधर्मातील अठरा [[पुराणे|पुराणांपैकी]] एक आहे. या पुराणात एकूण १८००० श्लोक आहेत. भागवत पुराणाचे लेखक [[पाराशर व्यास|महर्षि वेदव्यास]] मानले जातात; श्री कृष्ण भगवंताच्या विविध कथांचे सार म्हणजे मोक्ष प्रदान करणारे श्रीमद् भागवत महापुराण होय. या पुराणात, भगवान श्री कृष्ण सर्व देवतांचा देव किंवा स्वयं भगवान म्हणून वर्णन केले आहेत.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2019-09-12|title=भागवत पुराण|url=https://hi.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%B5%E0%A4%A4_%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A3&oldid=4311336|journal=विकिपीडिया|language=hi}}</ref> या पुस्तकात, भक्ती योग,आध्यात्मिक विषयांवरील संभाषण वर्णन केले आहे. वैष्णव संप्रदायाचा मुख्य ग्रंथ आहे.

==भागवत पुराणात सांगितलेली धर्माची तीस लक्षणे==
सत्य, दया, तपश्चर्या, पावित्र्य, सहनशीलता, योग्यायोग्य विचार, मनाचा संयम, इंद्रियांचा निग्रह, अहिंसा, ब्रह्मचर्य, त्याग, स्वाध्याय, सरळपणा, संतोष, समदर्शित्व, महात्म्यांची सेवा, सांसारिक क्रियांपासून हळूहळू निवृत्ती, मनुष्याच्या अभिमानपूर्वक केलेल्या प्रयत्‍नांचे उलटेच फळ मिळते असा विचार, मौन, आत्मचिंतन, प्राण्यांना अन्न इत्यादींचे यथायोग्य वाटप, प्राण्यांमध्ये आणि विशेषेकरून मनुष्यांमध्ये आपला आत्मा आणि इष्टदेवतेचा भाव ठेवणे, संतांचे परम आश्रय भगवान श्रीकृष्ण यांची श्रवण, कीर्तन, स्मरण, सेवा, पूजा, नमस्कार, दास्य, सख्य आणि आत्मसमर्पण ही नवविधा भक्ती या तीस प्रकारांनी युक्त असे आचरण हाच सर्व माणसांचा परम धर्म आहे. याच्या पालनाने सर्वात्मा भगवंत प्रसन्न होतात. (८-१२)

== एकश्लोकी भागवत पुराण ==
॥ एकश्लोकी भागवतम् ॥ 
आदौ देवकिदेविगर्भजननं गोपीगृहे वर्धनम् 
मायापूतनजीवितापहरणं गोवर्धनोद्धारणम् । 
कंसच्छेदनकौरवादिहननं कुंतीसुतां पालनम् 
एतद्भागवतं पुराणकथितं श्रीकृष्णलीलामृतम् । 
इति श्रीभागवतसूत्र ॥

'भागवत' हे नाव असलेली आणखी दोन पुराणे उपलब्ध आहेत :
# देवी भागवत आणि
#श्रीमद भागवत

== भागवत पुराण ग्रंथाच्या आवृत्ती ==
* सनातन गोस्वामी (बृहद्विष्णवतो)
* संत एकनाथ (एकनाथी भागवत; १६ व्या शतकातील मराठी भाषेचा उत्कृष्ट नमुना)

संदर्भ :
* श्रीमद् भागवत महापुराण
* स्कंध-७ वा-अध्याय ११ वा (८-१२)

==भागवतावरील मराठी पुस्तके==
* गीत भागवत (धनश्री कानिटकर)
* श्री देवी भागवत पुराण (मूळ लेखक - व्यासमुनी; संपादक - दत्ता कुलकर्णी)

{{हिंदू धर्मग्रंथ}}

[[वर्ग:पुराणे]]
[[वर्ग:वैष्णव ग्रंथ]]
[[वर्ग:संस्कृत साहित्य]]

भागवत पुराण - आवृत्ती इतिहास

०७:५९, २६ एप्रिल २०२० वर ImportMaster