https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%9C_%E0%A4%8B%E0%A4%B7%E0%A5%80भारद्वाज ऋषी - आवृत्ती इतिहास2026-08-25T02:02:19Zविकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहासMediaWiki 1.43.6https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%9C_%E0%A4%8B%E0%A4%B7%E0%A5%80&diff=1014&oldid=prev१६:३७, १ मे २०२२ वर 2409:4042:D23:C86F:0:0:3909:A40D2022-05-01T16:37:35Z<p></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>{{विस्तार}}<br />
[[चित्र:Bharadwaja.jpg|इवलेसे]]<br />
<br />
'''ऋषी भारद्वाज''' हे हिंदू पौराणिक कथा आणि वेदांमध्ये उल्लेखलेल्या [[सप्तर्षी|सप्तर्षींपैकी]] एक ऋषी आहेत. दंडकारण्याजवळ त्यांचा आश्रम होता. ते आयुर्वेदनिपुण होते. <br />
<br />
[[मुद्गल पुराण]] तसेच [[गणेश पुराण]] या ग्रंथांत दिलेल्या कथांनुसार, [[अंगारक]] किंवा मंगळ हा ऋषी भारद्वाज यांचा पुत्र आहे.<br />
<br />
चरक संहिता नुसार त्यांनी इंद्राकडून आयुर्वेदाचे ज्ञान प्राप्त केले होते. ब्रम्हदेव, बृहस्पति व इंद्रा नंतर ते चौथे व्याकरण प्रवक्ता होते. त्यांनी व्याकरण, आयुर्वेदासहित धनुर्वेद, राजनीतिशास्त्र, यंत्रसर्वस्व, अर्थशास्त्र, पुराण, शिक्षा इत्यादी विषयांवर आधारित अनेक ग्रंथ लिहिले.<br />
<br />
ते शिक्षाशास्त्री, राजतंत्र मर्मज्ञ, अर्थशास्त्री, शस्त्रविद्या विशारद, आयुर्वेद विशारद, विधि वेत्ता, अभियांत्रिकी विशेषज्ञ, विज्ञान व्यक्ता व मंत्रद्रष्टा होते. भारद्वाज ऋषी हे विमान शास्त्रामध्ये निपुण होते, त्यांनी विमानाचे प्रकार जसे प्रवासी विमान, लश्करी विमान, अंतराळ यान वर्णन केले आहे. <br />
{{सप्तर्षी}}<br />
[[वर्ग:भारतातील प्राचीन ऋषी]]<br />
[[वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा]]<br />
[[वर्ग:सप्तर्षी]]</div>2409:4042:D23:C86F:0:0:3909:A40D