https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80_%E0%A4%AC%E0%A5%8C%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%A7मराठी बौद्ध - आवृत्ती इतिहास2026-08-25T18:01:10Zविकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहासMediaWiki 1.43.6https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80_%E0%A4%AC%E0%A5%8C%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%A7&diff=5061&oldid=prevImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात2022-05-01T18:26:27Z<p>robot: Import pages using <a href="/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4" title="विशेष:आयात">विशेष:आयात</a></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>{{मुख्य|महाराष्ट्रामध्ये बौद्ध धर्म}}<br />
[[चित्र:Dikshabhoomi on 'Dhamma Chakra Pravartan Din' (Mass Conversion Ceremony Day) and 14 October.jpg|thumb|right|300px|[[धम्मचक्र प्रवर्तन दिन]]ानिमित्त [[दीक्षाभूमी]], [[नागपूर]] येथे जमलेले लक्षावधी बौद्ध अनुयायी]]<br />
'''मराठी बौद्ध''' किंवा '''महाराष्ट्रीय बौद्ध''' हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[बौद्ध धर्म]] आचरणारा [[मराठी भाषा|मराठी भाषिक]] समूह आहे. २०११ च्या जनगणेनुसार राज्यात ६५ लाख बौद्ध असून यातील ९९% पेक्षा अधिक बौद्ध हे धर्मांतरित बौद्ध आहेत. तर सुमारे ५३ लाख बौद्ध हे [[अनुसूचित जाती]] या प्रवर्गातील आहेत. इ.स. १९५६ च्या सामूदायिक धर्मांतरामुळे महाराष्ट्रातील बौद्ध अनुयायांत लक्षणिय वाढ झालेली आहे.<br />
<br />
== इतिहास==<br />
[[१४ ऑक्टोबर]] [[इ.स. १९५६]] रोजी [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांनी आपल्या ५,००,००० अनुयायांसह [[नागपूर]]मध्ये बौद्ध धर्म स्वीकारला आणि भारतातून लोप पावलेल्या बौद्ध धर्म पुर्नजीवीत केला. डॉ. आंबेडकरांच्या धर्मांतर आंदोलनात धर्मांरित झालेली दलितांसह इतर सर्वच समाजातील तसेच [[मुस्लिम]] आणि [[ख्रिश्चन]] लोकही होती. डॉ. आंबेडकरांनी केवळ तीन दिवसांत १०,००,००० पेक्षा अधिक लोकांना बौद्ध धम्माची दीक्षा दिली. [[इ.स. १९५१]]च्या जनगणनेत महाराष्ट्रातील बौद्धांची लोकसंख्या ही केवळ २,४८७ (०.०१%) होती. आणि [[इ.स. १९६१]] मध्ये ही संख्या तब्बल २७,८९,५०१ (७%) झाली. यात प्रामुख्याने [[महार]] समाज हा बहुतांशी [[बौद्ध]] झाला होता. महाराष्ट्रात बौद्धधर्मीय हे प्रत्येक जिल्ह्यात मोठ्या संख्येने आढळतात. महाराष्ट्रात बौद्ध धर्म अनुसरणाऱ्या महार समाजाची लोकसंख्या ही १०% आहे तर अधिकृत बौद्ध धर्मियांची लोकसंख्या ६% आहे, हे दोन्ही प्रवर्ग (महार व बौद्ध) मिळून महाराष्ट्रातील बौद्धांची लोकसंख्या ही '''१६%''' आहे. महाराष्ट्रात बौद्ध धर्म हा '''द्वितीय''' क्रमांकाचा धर्म आहे. बौद्ध धर्म स्वीकारल्यामुळे या बौद्धांना [[नवबौद्ध]] (नवीन बौद्ध) सुद्धा म्हटले जाते. महाराष्ट्रासह भारतातील बौद्ध धर्मीय लोक हे महामानव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारांनी प्रभावित झालेले आहेत.<br />
<br />
==उल्लेखनीय व्यक्ती==<br />
{{विस्तार यादी}}<br />
<br />
# [[बाबासाहेब आंबेडकर]]<br />
# [[सविता आंबेडकर]]<br />
# [[दादासाहेब गायकवाड]]<br />
# [[यशवंत आंबेडकर]]<br />
# [[नरेंद्र जाधव]] <br />
# [[प्रकाश आंबेडकर]] <br />
# [[रामदास आठवले]] <br />
# [[यशवंत मनोहर]] <br />
# [[भाऊ कदम]]<br />
# [[सिद्धार्थ जाधव]]<br />
# [[भरत जाधव]] <br />
# [[आनंद शिंदे]] <br />
# [[आदर्श शिंदे]] <br />
# [[अभिजीत सावंत]] <br />
# [[विठ्ठल उमप]] <br />
# [[रा.सु. गवई]]<br />
# [[पंढरीनाथ कांबळे]] <br />
# [[लक्ष्मण माने]]<br />
# [[उत्तम खोब्रागडे]] <br />
# [[नामदेव ढसाळ]]<br />
# [[प्रल्हाद शिंदे]] <br />
# [[वामन कर्डक]]<br />
# [[जोगेंद्र कवाडे]]<br />
# [[अभिजीत कोसंबी]]<br />
# [[दया पवार]]<br />
# [[प्रज्ञा पवार]] <br />
# [[बाबुराव बागूल]] <br />
# [[शांताबाई कांबळे]]<br />
# [[एकनाथ आवाड]]<br />
# [[सुखदेव थोरात]] <br />
# [[भालचंद्र मुणगेकर]]<br />
# [[राजकुमार बडोले]]<br />
# [[सुरेखा पुणेकर]] <br />
# [[बाळा नांदगावकर]]<br />
# [[अरूण कांबळे]] <br />
# [[अर्जुन डांगळे]] <br />
# [[गंगाधर पानतावणे]] <br />
# [[वैशाली भैसने माडे]] <br />
# [[हर्षदिप कांबळे]] (दिगदर्शक) <br />
# [[नितीन राऊत]] (राजकारणी)<br />
# [[भास्कर बर्वे]] (राजकारणी)<br />
# [[मुकुल वासनिक]] (माजी खासदार)<br />
# [[चंद्रकांत हंडोरे]] (माजी कॅबीनेट मंत्री)<br />
# [[सुलेखा कुंभारे]] (वकिल, माजी राज्यमंत्री)<br />
# [[वर्षा गायकवाड]] (राज्यमंत्री)<br />
# [[प्रीतम शेगांवकर]] (माजी मंत्री)<br />
# [[किशोर गजभीये]] (IAS)<br />
# [[संजय गायकवाड]] (इंजीनिअर, UFO ग्रुप सदस्य)<br />
#[[संजय बनसोडे]] (राज्यमंत्री)<br />
#[[सुधाकर श्रृंगारे]] (खासदार,लातूर लोकसभा)<br />
#[[सुनील गायकवाड]](माजी खासदार, लातूर लोकसभा)<br />
<br />
== हे सुद्धा पहा ==<br />
* [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी]]<br />
* [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची]]<br />
<br />
==संदर्भ==<br />
{{संदर्भयादी}}<br />
<br />
{{डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर}}<br />
<br />
[[वर्ग:महाराष्ट्रामधील बौद्ध धर्म]]<br />
[[वर्ग:मराठी समाज]]<br />
[[वर्ग:बौद्ध समुदाय]]<br />
[[वर्ग:आंबेडकरवादी]]<br />
[[वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]]<br />
[[वर्ग:नवयान]]</div>ImportMaster