ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T18:27:17Z

नवीन पृष्ठ

[[चित्र:Strawberries_for_sale_at_Mahabaleshwar.jpg|उजवे|इवलेसे| महाबळेश्वर स्ट्रॉबेरी]]
'''महाबळेश्वर स्ट्रॉबेरी''' [[महाबळेश्वर|महाबळेश्वरमधील]] डोंगरांच्या उतरणी घेतले जाणारे पीक आहे. [[महाबळेश्वर|महाबळेश्वरमध्ये]] तयार होणारी स्ट्रॉबेरी [[भारत|भारतात]] एकूण तयार होणाऱ्या स्ट्रॉबेरीच्या ८५ आहे. [[रास्पबेरी]], [[तुती]] आणि गुसबेरीसह स्ट्रॉबेरीचे उत्पादन महाबळेश्वर आणि आसपासच्या परिसरात मोठ्या प्रमाणावर केले जाते. महाबळेश्वर स्ट्रॉबेरीला २०१० मध्ये [[भौगोलिक सूचकांक मानांकन|भौगोलिक संकेत]] (जी आय) टॅग प्राप्त झाला.

== इतिहास ==
ब्रिटीश वसाहतीच्या काळात [[ऑस्ट्रेलिया|ऑस्ट्रेलियातून]] स्ट्रॉबेरी या प्रदेशात आणल्या गेल्या. [[ब्रिटिश भारत|महाबळेश्वर ही ब्रिटिश राजवटीत]] [[मुंबई इलाखा|बॉम्बे प्रेसिडेन्सीची]] उन्हाळी राजधानी होती. तेव्हापासून, स्थानिक शेतकऱ्यांनी त्यांच्या स्वतःच्या फळांच्या जाती विकसित केल्या आहेत, ज्यापैकी काही इतर ठिकाणांहून आयात केल्या जातात.<ref name="bounty">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/travel/berry-bounty/article3384072.ece|title=Berry bounty|last=Kanan Chandra|first=Kavita|date=11 May 2012|website=The Hindu|access-date=27 January 2016}}</ref><ref name="bstd">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.business-standard.com/article/economy-policy/mahabaleshwar-strawberry-gets-gi-status-110051400085_1.html|title=Mahabaleshwar strawberry gets GI status|last=Joshi|first=Hrishikesh|date=14 May 2010|website=Business Standard|access-date=27 January 2016}}</ref><ref name="trib" />

== उत्पादन ==
महाबळेश्वर स्ट्रॉबेरीची लागवड प्रामुख्याने पश्चिम [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[पाचगणी|महाबळेश्वर-पाचगणी]] या डोंगराळ भागात केली जाते. स.न. २०१५ च्या उत्तरार्धात, ते अंदाजे ३००० एकर क्षेत्रामध्ये घेतले जात होते आणि दरवर्षी सुमारे ३०००० मेट्रिक टन फळांचे उत्पादन होते.<ref name="expec">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.financialexpress.com/article/markets/commodities/shorter-strawberry-season-expected-this-year-in-maharashtra/168539/|title=Shorter strawberry season expected this year in Maharashtra|last=Kasabe|first=Nanda|date=21 November 2015|website=The Financial Express|access-date=27 January 2016}}</ref> देशातील एकूण स्ट्रॉबेरी उत्पादनात महाबळेश्वर स्ट्रॉबेरीचा वाटा ८५ टक्के आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.financialexpress.com/news/growing-demand-for-strawberries-in-domestic-market/913569|title=Growing demand for strawberries in domestic market|last=Kasabe|first=Nanda|date=18 February 2012|website=The Financial Express|access-date=1 February 2016}}</ref><ref name="good">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.thehindubusinessline.com/economy/agri-business/mahabaleshwar-set-for-good-strawberry-season/article2805530.ece|title=Mahabaleshwar set for good strawberry season|last=Kshirsagar|first=Alka|date=16 January 2012|website=The Hindu Business Line|access-date=27 January 2016}}</ref><ref name="redi">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.rediff.com/money/2007/apr/11straw.htm|title=Mahabaleshwar poised for strawberry boom|date=11 April 2007|publisher=Rediff|access-date=27 January 2016}}</ref> प्रदेशातील थंड हवामान आणि लाल माती हे फळ वाढण्यास योग्य बनवते आणि त्याला एक अनोखी चव देते.<ref name="bounty" />
[[चित्र:StrawBerries_from_Mahabaleshwar.jpg|उजवे|इवलेसे| महाबळेश्वर येथे विकण्यासाठी ठेवलेली स्ट्रॉबेरी]]
महाबळेश्वर स्ट्रॉबेरी हे एक हंगामी फळ आहे ज्याचा हंगाम ऑक्टोबर-नोव्हेंबर आणि एप्रिल-मे दरम्यान असतो. मुख्य रोपटे, ज्यापैकी काही जून महिन्यात [[कॅलिफोर्निया|कॅलिफोर्नियामधून]] आयात केली जातात आणि [[वाई]] सारख्या ठिकाणी रोपवाटिकांमध्ये लावली जातात. या प्रत्येक रोपट्याने तयार केलेल्या रनरची सप्टेंबर महिन्यात पुन्हा लावणी केली जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.indianexpress.com/news/strawberries-to-be-late-by-a-month-or-more/870477/0|title=Strawberries to be late by a month or more|last=Kher|first=Swatee|date=4 November 2011|website=The Indian Express|access-date=27 January 2016}}</ref> पावसाळ्यानंतर सप्टेंबरमध्ये धुरीकरण करून आणि प्लॅस्टिकच्या पत्र्याने शेत झाकून जमीन तयार केली जाते. या पत्र्यांच्या मध्ये भोक करून बिया लावल्या जातात. खत म्हणून गाईचे शेण आणि फवारण्या केल्या जातात.<ref name="trib">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.tribuneindia.com/2014/20140316/spectrum/travel.htm|title=India's strawberry fields|date=16 March 2014|website=The Tribune|access-date=27 January 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.tribuneindia.com/2014/20140316/spectrum/travel.htm "India's strawberry fields"]. ''The Tribune''. 16 March 2014. Retrieved 27 January 2016.</cite></ref>

या प्रदेशातील जवळपास निम्मी फळे कॅलिफोर्नियाच्या स्वीट चार्ली जातीची आहेत. कॅमरोसा आणि विंटर डॉन या इतर दोन प्रमुख जाती आहेत.<ref name="good"/> इतर उल्लेखनीय जातींमध्ये रानिया आणि नबिला यांचा समावेश होतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.financialexpress.com/article/markets/commodities/indian-strawberry-finds-way-to-malaysian-markets/15837/|title=Indian strawberry finds way to Malaysian markets|last=Kasabe|first=Nanda|date=5 December 2014|website=The Financial Express|access-date=27 January 2016}}</ref> महाबळेश्वर स्ट्रॉबेरीचा वापर प्रदेशातील विविध खाद्यपदार्थ जसे की प्रिझर्व्ह, जाम, फ्रूट क्रश, आईस्क्रीम, मिल्कशेक, स्ट्रॉबेरी विथ फ्रेश क्रीम, स्ट्रॉबेरी फज, स्ट्रॉबेरी वाइन आणि जेली टॉफी बनवण्यासाठी केला जातो.<ref name="trib">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.tribuneindia.com/2014/20140316/spectrum/travel.htm|title=India's strawberry fields|date=16 March 2014|website=The Tribune|access-date=27 January 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.tribuneindia.com/2014/20140316/spectrum/travel.htm "India's strawberry fields"]. ''The Tribune''. 16 March 2014. Retrieved 27 January 2016.</cite></ref>

== निर्यात ==
[[फ्रान्स|महाबळेश्वरमधील स्ट्रॉबेरी फ्रान्स]], [[बेल्जियम]], [[मलेशिया]] आणि [[मध्यपूर्व|मध्यपूर्वेतील]] इतर देशांमध्ये मोठ्या प्रमाणात निर्यात केल्या जातात. निर्यात करण्यापूर्वी हे फळ गोठवले जाते.<ref name="redi" />

== भौगोलिक संकेत ==
ऑल इंडिया स्ट्रॉबेरी ग्रोअर्स असोसिएशनने महाबळेश्वर स्ट्रॉबेरीची जिओग्राफिकल इंडिकेशन्स ऑफ गुड्स ॲक्ट, १९९९ अंतर्गत नोंदणी करण्याचा प्रस्ताव पेटंट, डिझाईन आणि ट्रेडमार्क्स, [[चेन्नई|चेन्नईच्या]] कंट्रोलर-जनरल कार्यालयाकडे दिला. दोन वर्षांनंतर २०१० मध्ये या फळाला जीआय दर्जा देण्यात आला.<ref name="bstd" />

== हे देखील पहा ==

* मॅप्रो गार्डन
* [[भारतातील भौगोलिक मानांकनांची यादी|भारतातील भौगोलिक संकेतांची यादी]]
* स्ट्रॉबेरी जातींची यादी

== संदर्भ ==
<references />

[[वर्ग:महाराष्ट्रातील भौगोलिक संकेत]]
[[वर्ग:सातारा जिल्हा]]
[[वर्ग:महाराष्ट्राची अर्थव्यवस्था]]

महाबळेश्वर स्ट्रॉबेरी - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात