ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T18:06:35Z

नवीन पृष्ठ

{{माहितीचौकट धार्मिक जीवनचरित्र
| नाव = महेंद्र
| चित्र = Arhat Mahinda Thera (Son of Emperor Ashoka).jpg
| चित्र_रुंदी = 230px
| चित्र_शीर्षक = अर्हत महेंद्र यांचा बौद्ध विहारातील पुतळा
| मूळ_पूर्ण_नाव =
| जन्म_दिनांक = इ.स.पू. ३ रे शतक
| जन्म_स्थान = [[उज्जैन]], [[मध्य प्रदेश]], [[भारत]]
| मृत्यू_दिनांक =
| मृत्यू_स्थान =
| समाधिमंदिर =
| उपास्यदैवत =
| गुरू =
| धर्म = [[बौद्ध धर्म]]
| शिष्य =
| भाषा = [[पाली]]
| साहित्यरचना =
| कार्य = श्रीलंकेत [[थेरवाद]] बौद्ध धर्म स्थापिला
| कार्यकाल =
| कार्यक्षेत्र =
| वंश = [[मौर्य साम्राज्य|मौर्य]]
| संप्रदाय =
| उपसंप्रदाय =
| पेशा = [[भिक्खू]]
| वडील_नाव = [[सम्राट अशोक]]
| आई_नाव = देवी (धर्मा)
| पती_नाव =
| पत्नी_नाव =
| अपत्ये =
| वचन =
| संबंधित_तीर्थक्षेत्रे =
| विशेष =
| स्वाक्षरी_चित्र =
| तळटिपा =
}}
{{थेरवाद बौद्ध धर्म}}

'''महेंद्र''' ([[पाली]]: '''महिंद''') ( इ.स.पू. ३रे शतक, [[उज्जैन]], [[मध्य प्रदेश]]) हे भारतीय बौद्ध [[भिक्खू]] होते. [[बौद्ध धर्म|बौद्ध धर्मीय]] स्रोतांनुसार ‘[[श्रीलंका|श्रीलंकेत]] बौद्ध धर्म पोहोचवणारे’ असे त्यांचे वर्णन केलेले आढळते. महेंद्र हे [[मौर्य]] [[सम्राट अशोक]] व राणी देवी यांचे थोरले पुत्र आणि [[संघमित्रा]] यांचे मोठे भाऊ होते.
[[File:Mihintale Mahindas bett 2017-10-16 (28).jpg|thumb|Bed of Mahinda in Mihintale]]
==ऐतिहासिक स्त्रोत==
[[दीपवंश]] आणि [[महावंश]] या श्रीलंकेतील दोन धार्मिक ग्रंथांमध्ये महेंद्र श्रीलंकेत गेले होते आणि राजा देवानामपियतिस्सा याचे त्यांनी [[धर्मांतर]] केले, याबाबतची माहीती सापडते. हे ग्रंथ म्हणजे महेंद्रचे आयुष्य व त्याचे कार्य याबद्दल माहिती देणारे अगदी मूलभूत स्रोत आहेत. [[शिलालेख]]ांवरून आणि लिखित स्वरूपातल्या काही संदर्भांवरूनसुद्धा असे स्पष्ट होते की, साधारणपणे इ.स.पू. ३ ऱ्या शतकाच्या आसपासच [[श्रीलंकेमध्ये बौद्ध धर्म]] प्रचलित झाला आणि महेंद्र यांचा कार्यकाळसुद्धा हाच होता.

==जीवन==
विदिशा नगरीत महेंद्र वाढले, कारण त्यांची आई तिथे राहात होती. त्यांच्या वडिलांचे आध्यात्मिक गुरू मोग्गलीपुत्ता-तिस्सा यांच्या मार्गदर्शनाखाली आणि त्यांच्या शिकवणुकीनुसार वयाच्या विसाव्या वर्षीच महेंद्र भिक्खू बनले. [[त्रिपिटक]]ामध्ये ते पारंगत होते. इथ्थिया, उत्तिया, संबला, भद्रशाल आणि [[संघमित्रा|सुमन व महेंद्रची आई देवी तिच्या बहिणिच्या मूलि]]चा मुलगा भंडूक उपासक या इतर भिक्खूंबरोबर महेंद्रांना श्रीलंकेत पाठवले गेले. बौद्धधर्मीय सल्लागार मंडळाची तिसरी सभा पार पडल्यानंतर मोगल्लीपुत्ता-तिस्सा यांच्या शिफारशीनुसार, श्रीलंकेत बौद्ध धर्माचा प्रसार करण्यासाठीच या सगळ्यांना पाठवले गेले होते. महेंद्रबरोबर धर्मगुरूंचा अनुयायी असलेला भानकुका हा त्याच्या मावशीचा नातूही होता. वेदसगिरी विहार येथून या सर्वांनी श्रीलंकेसाठी प्रस्थान केले. हे ठिकाण म्हणजे आताची [[सांची]] होय असे मानले जाते.

===सुरुवातीचा काळ: ===

===भारतात सम्राट अशोकाचे साम्राज्य असताना, लंकेत सिंहबाहुपुत्र विजयचा वंशधर देवान प्रिय तिस्स नवाचा राजा राज्य करित होता।तीसर्या संगिति नंतर स्थविर महेंद्र सोबत चार स्थविर इत्तिय्य,उत्तिय्य,भद्रशाल, सम्बल व श्रामणेर सुमन आणि उपासक भंडूक असे सात जन लंकेस जान्यास निघाले।===
राजा तिस्स ने त्यांचे स्वागत केले। आणि बुद्ध धम्माचा स्वीकार केला।

==जनमानसातले महत्त्व व वारसा==

==हे सुद्धा पहा==
* [[श्रीलंकेमध्ये बौद्ध धर्म]]

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}
==बाह्य दुवे==
* [http://www.palikanon.com/english/pali_names/ma/mahinda.htm Mahinda Thera]
* [http://www.ancient-buddhist-texts.net/Texts-and-Translations/Asokan-Missions/index.htm Asoka's Missions from the Extended Mahāvaṁsa]
* [http://www.lankalibrary.com/geo/ancient/bud.htm The arrival of Buddhism in Sri Lanka]
* [http://www.lakehouse.lk/mihintalava/index.htm The Birthplace Buddhism in Sri Lanka]{{मृत दुवा}}
* [http://www.metta.lk/temples/historical-temples/Historical-details.htm Historical Buddhist details of Sri Lanka]
* [http://www.buddhismonline.info/index.htm Buddhism, The Buddha and what are His Teachings? ]
{{बौद्ध विषय सूची}}
{{गौतम बुद्ध}}

[[वर्ग:बौद्ध भिक्खू]]
[[वर्ग:भारतीय बौद्ध]]
[[वर्ग:श्रीलंकन बौद्ध]]
[[वर्ग:सम्राट अशोक]]
[[वर्ग:मौर्य वंश]]
[[वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक]]
[[वर्ग:श्रीलंकेमध्ये बौद्ध धर्म]]
[[वर्ग:उज्जैन]]
[[वर्ग:बौद्ध धर्मावरील अपूर्ण लेख]]

महेंद्र - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात