२२:४१, १ मे २०२२ वर ImportMaster

2022-05-01T22:41:07Z

नवीन पृष्ठ

{{माहितीचौकट चळवळ चरित्र
| नाव = मीरा आंबेडकर
| चित्र =
| चित्र रुंदी =
| चित्र शीर्षक =
| टोपणनाव = नीरा
| जन्मदिनांक = ५ मे १९३५
| जन्मस्थान = रावडूळ, [[महाड तालुका]], [[रायगड जिल्हा]] (कुलाबा)
| मृत्युदिनांक =
| मृत्युस्थान =
| शिक्षण =
| पदव्या =
| चळवळ = [[आंबेडकरवादी चळवळ]]ी
| संघटना = [[भारतीय बौद्ध महासभा]]
| अवगत भाषा =
| कार्यक्षेत्र = सामाजिक, राजकीय, धार्मिक
| पत्रकारिता लेखन =
| पुरस्कार =
| स्मारके =
| धर्म = [[बौद्ध धर्म]]
| प्रभाव = [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]]
| प्रभावित =
| वडील नाव = विठ्ठल साळवे
| आई नाव = कमळाबाई साळवे
| पती नाव = [[यशवंत आंबेडकर]]
| पत्नी नाव =
| अपत्ये = [[प्रकाश आंबेडकर|प्रकाश]], रमा, [[भीमराव यशवंत आंबेडकर|भीमराव]] व [[आनंदराज आंबेडकर|आनंदराज]]
| स्वाक्षरी चित्र =
| तळटिपा =
}}
'''मीरा यशवंत आंबेडकर''' (जन्म : नीरा विठ्ठल साळवे; ५ मे १९३५) ह्या सामाजिक, राजकीय व [[आंबेडकरवादी चळवळ|आंबेडकरवादी चळवळीतील]] कार्यकर्त्या आहेत. त्या भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांच्या सून व [[यशवंत आंबेडकर]] यांच्या पत्नी आहेत. [[वंचित बहुजन आघाडी]]चे नेते [[प्रकाश आंबेडकर|प्रकाश]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/akola/history-dhammachakra-pravartan-din-celebrations-akola-district/|title=अकोला जिल्ह्यातील धम्मचक्र प्रवर्तन दिन सोहळ्याचा इतिहास|date=9 ऑक्टो, 2019|website=Lokmat}}</ref> तसेच रमाबाई, [[भीमराव यशवंत आंबेडकर|भीमराव]] व [[आनंदराज आंबेडकर|आनंदराज]] यांच्या त्या आई आहेत. त्यांची मुलगी रमा यांचा [[आनंद तेलतुंबडे]] यांच्याशी विवाह झाला आहे. मीराबाईंनी अनेक सामाजिक, राजकीय व धार्मिक चळवळीत भाग घेतलेला आहे. बाबासाहेब आंबेडकर व यशवंत आंबेडकर यांच्यानंतर १९७७ पासून मीरा यांनी [[भारतीय बौद्ध महासभा|भारतीय बौद्ध महासभेच्या]] राष्ट्रीय अध्यक्षा म्हणून काम केले आहे.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/india-others/battle-to-head-ambedkars-society-nears-end-in-hc-2/|title=Battle to head Ambedkars Society nears end in HC|date=16 एप्रि, 2014}}</ref><ref>https://books.google.co.in/books?id=AbDh3FD1D2kC&pg=PA244&dq=Yashwant+Ambedkar&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjYueb6vJHkAhUVXn0KHTBHBRIQ6wEIMDAH#v=onepage&q=Yashwant%20Ambedkar&f=false</ref>

मीरा आंबेडकर यांचा जन्म रावडूळ ता. [[महाड तालुका|महाड]] जि. [[रायगड जिल्हा|रायगड]] ([[कुलाबा]]) येथे झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव विठ्ठल साळवे, तर आईचे नाव कमळाबाई होते. मीरा यांचे माहेरकडचे नाव 'नीरा' असे होते.<ref>{{Cite book|title=Suryaputra Yashwantrao Ambedkar|last=Khobragade|first=Fulchand|publisher=Sanket Prakashan|year=2014|isbn=|location=Nagpur|pages=12|language=Marathi}}</ref> परिवारात नीरा (मीरा), सिंधू, निर्मला, ऊर्मिला व विमल ह्या पाच मुली तर पांडुरंग हा एकुलता मुलगा होता.<ref>{{Cite book|title=Suryaputra Yashwantrao Ambedkar|last=Khobragade|first=Fulchand|publisher=Sanket Prakashan|year=2014|isbn=|location=Nagpur|pages=12, 13|language=Marathi}}</ref> त्यावेळी नीरा [[गुजरात]] मधील मेहसाणा येथे राहात होत्या. वडील रेल्वेत नोकरीला होते. आई, वडील व नीरा मुंबईला सुशिला जाधव या त्यांच्या चुलत बहिणीकडे आले असताना यशवंत आंबेडकरांनी त्यांना पाहिले. यशवंतरावांनी अधिक माहिती काढून त्यांच्या कुटुंबापुढे लग्नाचा प्रस्ताव ठेवला. लग्न जुळवणीत [[चांगदेव खैरमोडे]] यांच्या पत्नी [[द्वारकाबाई चांगदेव खैरमोडे|द्वारकाबाईंचा]] विशेष सहभाग होता. मीरा व यशवंत यांचा [[लग्न|विवाह]] १९ एप्रिल १९५३ रोजी परळ येथील आर.एम. भट हायस्कूलच्या हॉलमध्ये [[बौद्ध धर्म|बौद्ध पद्धतीने]] झाला. त्यावेळी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी [[नवबौद्ध चळवळ|धम्मदीक्षा]] घेतलेली नव्हती. या लग्नास बाबासाहेब हजर नव्हते, मात्र [[सविता आंबेडकर]] उपस्थित होत्या.<ref>{{Cite book|title=Suryaputra Yashwantrao Ambedkar|last=Khobragade|first=Fulchand|publisher=Sanket Prakashan|year=2014|isbn=|location=Nagpur|pages=13|language=Marathi}}</ref>

{{विस्तार}}

== हे सुद्धा पहा ==
* [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची]]
* [[आंबेडकर कुटुंब]]

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर}}

{{DEFAULTSORT:आंबेडकर, मीराबाई यशवंत}}
[[वर्ग:आंबेडकर कुटुंब|मीराबाई]]
[[वर्ग:मराठी समाजसेविका]]
[[वर्ग:आंबेडकरवादी]]
[[वर्ग:मराठी महिला]]
[[वर्ग:समाजसेविका]]

मीरा आंबेडकर - आवृत्ती इतिहास

२२:४१, १ मे २०२२ वर ImportMaster