१२:३३, १ मे २०२२ वर ImportMaster

2022-05-01T12:33:26Z

नवीन पृष्ठ

{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी =
| नाव = {{लेखनाव}}
| चित्र = Medhapatkar.jpg
| चित्र_आकारमान =
| चित्रशीर्षक = {{लेखनाव}}
| चित्रशीर्षक_पर्याय =
| जन्मनाव = {{लेखनाव}}
| जन्म_दिनांक = १-डिसेंबर-[[इ.स. १९५४]]
| जन्म_स्थान =
| मृत्यू_दिनांक =
| मृत्यू_स्थान =
| मृत्यू_कारण =
| कलेवर_सापडलेले_स्थान =
| चिरविश्रांतिस्थान =
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश =
| निवासस्थान =
| राष्ट्रीयत्व = भारतीय
| टोपणनावे =
| वांशिकत्व =
| नागरिकत्व = भारतीय
| शिक्षण =
| प्रशिक्षणसंस्था =
| पेशा = सामाजिक कार्यकर्ती
| कारकीर्द_काळ =
| मालक =
| प्रसिद्ध_कामे =
| मूळ_गाव =
| पगार =
| निव्वळ_मालमत्ता =
| उंची =
| वजन =
| ख्याती =
| पदवी_हुद्दा =
| कार्यकाळ =
| पूर्ववर्ती =
| परवर्ती =
| राजकीय_पक्ष =
| विरोधक =
| संचालकमंडळ =
| धर्म =
| जोडीदार =
| अपत्ये =
| वडील =
| आई =
| नातेवाईक =
| पुरस्कार =
| स्वाक्षरी =
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय =
| संकेतस्थळ =
| तळटिपा =
| संकीर्ण =
}}

'''मेधा पाटकर''' (जन्म : १-डिसेंबर-[[इ.स. १९५४]]) या [[नर्मदा बचाव आंदोलन|नर्मदा बचाव आंदोलनाच्या]] नेत्या आहेत.

== प्रारंभिक आयुष्य ==
[[मुंबई]] येथे जन्मलेल्या मेधा पाटकर यांचे पालक सामाजिक व राजकीयदृष्ट्या जागरूक होते. त्यांच्या वडिलांनी [[भारतीय स्वातंत्र्यलढा|भारतीय स्वातंत्र्यसंग्रामात]] सहभाग घेतला होता. आई ''स्वादर'' नावाच्या स्त्रियांच्या प्रश्नाला वाहिलेल्या संस्थेची कार्यकर्ती होती. त्यांच्या पालकांच्या विचारांचा मेधा पाटकर यांच्या जडणघडणीवर खोल परिणाम झाला.<ref name="bio">{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.womeninworldhistory.com/imow-Patkar.pdf |title=Medha Patkar: Biography|कृती=[http://www.womeninworldhistory.com Women in World History]|अ‍ॅक्सेसदिनांक=2008-02-10|फॉरमॅट=PDF}}</ref>

पाटकर यांनी टाटा सामाजिक शास्त्र संस्थेतून एम.ए.ची पदवी मिळवली.(TISS). त्यानंतर सात वर्षे मुंबईतील विविध स्वयंसेवी संस्थांमधून काम केले. त्यांनी काही काळ टाटा सामाजिक शास्त्र संस्थेत शिक्षकाचे कामही केले.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/msid-1495320,curpg-2.cms A mother speaks:I worry for her but I know Medha is right] from Times Of India</ref>
== उपोषण ==

==[[नर्मदा]] बचाव आंदोलन==
नर्मदा बचाव आंदोलन आणि जनआंदोलनांचा राष्ट्रीय समन्वय या चळवळीत [[संजय संगवई]] हे मेधा पाटकर यांचे निकटवर्ती सहकारी होते.

== इतर कार्य/आंदोलने ==
* [[सिंगूर]] [[नंदीग्राम]]च्या सेझ प्रश्नावर ([[नॅनो कार|नॅनो]] प्रकल्प) पाटकर यांनी आंदोलन केले होते.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/Medha-Patkar-held-at-Singur/article15733859.ece|title=Medha Patkar held at Singur|date=2006-12-03|work=The Hindu|access-date=2018-12-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>
* [[राज ठाकरे]] यांनी पुकारलेल्या भय्याविरोधी आंदोलनाला त्यांनी विरोध नोंदवला होता.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.thehindu.com/thehindu/2002/04/12/stories/2002041201151200.htm|title=The Hindu : Medha Patkar hits back at Raj Thackeray|संकेतस्थळ=www.thehindu.com|ॲक्सेसदिनांक=2018-12-31}}</ref>

== मेधा पाटकर यांना मिळालेले पुरस्कार ==
* [[मातोश्री भीमाबाई आंबेडकर पुरस्कार]]
* राइट लाइव्हलिहुड ॲवॉर्ड, स्वीडन - १९९१. (पर्यायी नोबल पारितोषिक) ( नर्मदा बचाव आंदोलनासाठी [[मुरलीधर देवीदास आमटे|बाबा आमटे]] यांच्या सोबत संयुक्तपणे )
* [[दीनानाथ मंगेशकर]] पुरस्कार
* [[महात्मा फुले]] पुरस्कार
* मानवी हक्क रक्षक पुरस्कार - [[ॲम्नेस्टी इंटरनॅशनल]]
* यवतमाळ जिल्ह्यातल्या वणी येथील जैताई देवस्थानतर्फे जैताई मातृगौरव पुरस्कार (२७-९-२०१७)

== टीका ==
केवळ नर्मदा बचाव आंदोलन केले म्हणून त्यांच्यावर गुजराती समाजाविरुद्ध आकस असल्याचा वाह्यात आरोप केला जातो.{{संदर्भ हवा}}

== बाह्य दुवे ==
* [http://www.sardarsarovardam.org सरदार सरोवर संकेतस्थळ]
* Friends of the river Narmada संकेतस्थळ
* [http://www.dams.org/ (now defunct) World Commission on Dams (WCD)]
* [http://www.unep.org/dams United Nations Development Programme Dams and Development Project, successor of WCD]
* [http://www.rightlivelihood.org/recip/narmada.htm Right Livelihood Award website]
* [http://mycitizennews.blogspot.com/search/label/Articles%20of%20Medha%20Patkar मेधा पाटकर यांनी लिहिलेले लेख]
* [http://raviwar.com/baatcheet/B30_interview-social-worker-medhapatkar-alokputul.shtml मेधा पाटकर से बातचीत]

== संदर्भ ==
<references/>

{{आम आदमी पक्ष}}

{{DEFAULTSORT:पाटकर, मेधा}}
[[वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:मराठी समाजसेवक]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील सामाजिक कार्यकर्ते]]
[[वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म]]
[[वर्ग:मातोश्री भीमाबाई आंबेडकर पुरस्कार विजेत्या]]

मेधा पाटकर - आवृत्ती इतिहास

१२:३३, १ मे २०२२ वर ImportMaster