ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T18:32:05Z

नवीन पृष्ठ

{{गल्लत|म्हैसूरचे राज्य}}
{{माहितीचौकट भूतपूर्व देश
| राष्ट्र_अधिकृत_नाव_स्थानिकभाषेमध्ये = ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ
| राष्ट्र_अधिकृत_नाव_मराठीमध्ये = म्हैसूरचे राजतंत्र/<br />म्हैसूर संस्थान
| सुरुवात_वर्ष = इ.स. १३९९
| शेवट_वर्ष = इ.स. १९४७
| मागील१ = विजयनगर साम्राज्य
| मागील_ध्वज१ = Flag of Mysore.svg
| पुढील१ = भारत
| पुढील_ध्वज१ = Flag of India.svg
| राष्ट्र_ध्वज = Flag of Kingdom of Mysore.svg
| राष्ट्र_चिन्ह = Coat of arms of Kingdom of Mysore.svg
| जागतिक_स्थान_नकाशा = Indian Mysore Kingdom 1784 map.svg
| ब्रीद_वाक्य =
| राजधानी_शहर = [[म्हैसूर]], [[श्रीरंगपट्टण]]
| सर्वात_मोठे_शहर =
| शासन_प्रकार = [[राजतंत्र]]
| राष्ट्रप्रमुख_नाव = पहिला राजा: यदुराय (इ.स. १३९९-१४२३)<br />अंतिम राजा: जयचामराज वडियार (इ.स. १९४०-४७)
| पंतप्रधान_नाव =
| राष्ट्रीय_भाषा = [[कन्नड भाषा|कन्नड]]
| इतर_प्रमुख_भाषा =
| राष्ट्रीय_चलन =
| क्षेत्रफळ_चौरस_किमी =
| लोकसंख्या_संख्या =
| लोकसंख्या_घनता =
}}
[[चित्र:Mysore Palace Morning.jpg|इवलेसे|उजवे|म्हैसूरचा राजवाडा]]
[[चित्र:Group portrait of the Maharaja of Mysore and his brothers and sisters.jpg|इवलेसे|उजवे|म्हैसूरचे महाराजा]]
'''म्हैसूरचे राज्य''' (मराठी नामभेद: '''म्हैसूर संस्थान''' ; [[कन्नड भाषा|कन्नड]]: ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ , ''मैसुरू संस्थान'' ; [[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]: ''Kingdom of Mysore'', ''किंग्डम ऑफ मायसोर'') हे [[दक्षिण भारत|दक्षिण भारतातील]] एक राज्य होते.

== इतिहास ==
पारंपरिक आख्यायिकांनुसार वर्तमान [[म्हैसूर]] शहरानजीकच्या प्रदेशात इ.स. १३९९ च्या सुमारास हे राज्य स्थापले गेले. [[वशियार घराणे|वडियार घराण्याची]] सत्ता असलेले हे राज्य प्रारंभिक काळात [[विजयनगर साम्राज्य|विजयनगर साम्राज्याच्या]] मांडलिकत्वाखाली होते. इ.स. १५६५ साली विजयनगर साम्राज्य लयास गेल्यावर हे राज्य सार्वभौम बनले. इ.स.च्या १७व्या शतकात [[पहिला नरसराज वडियार]] व [[चिक्कदेवराज वडियार]] या कर्तबगार राजांच्या कारकिर्दीत म्हैसूरच्या राज्याच्या सीमा विस्तारून वर्तमान [[कर्नाटक|कर्नाटकाचा]] दक्षिण भाग व [[तमिळनाडू]]चा काही भाग, एवढा भूप्रदेश व्यापून हे राज्य [[दख्खन|दख्खनेतील]] एक प्रमुख राज्य बनले. पुढे [[हैदर अली]] व त्याचा पुत्र [[टिपू सुलतान]] हे वस्तुतः म्हैसूर राज्याचे दलवाई (सेनापती) प्रबळ झाल्यावर वोडेयार घराण्यातील राजांकडे नाममात्र सत्ता उरली. हैदर अली व टिपू सुलतानाच्या कारकिर्दीत [[ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनी]]शी म्हैसूर राज्याची [[कर्नाटक युद्धे|चार युद्धे]] झाली. [[चौथे इंग्रज-म्हैसूर युद्ध|चौथ्या इंग्रज-म्हैसूर युद्धात]] टिपू मारला गेल्यावर ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने कंपनी, [[हैदराबादचा निजाम]] व मूळचे राजे वडियार यांच्यांत राज्याची वाटणी करून एका प्रकारे ''म्हैसूर संस्थाना''ची प्रतिष्ठापना केली.

==वदंता==
असे मानले जाते की मध्ये पराक्रमी विजयनगर साम्राज्याचा नाश झाल्यानंतर वाडियार राजाच्या आदेशानुसार विजयनगरची अफाट संपत्ती लुटली गेली. त्यावेळी विजयनगरची तत्कालीन राणी, अलमेलेम्मा पराभवानंतर एकांतवासात होती. पण राणीकडे सोने, चांदी आणि हिरे आणि दागिने होते. राजे वडियार यांनी राणीला एका राजदूता मार्फत निरोप पाठवला की तिचे दागिने आता वाडियार राज्याच्या राजघराण्याचा भाग आहेत, म्हणून ते सर्व परत द्या. जेव्हा अलेलामम्मा यांनी दागिने देण्यास नकार दिला, तेव्हा शाही सैन्याने जबरदस्तीने तिजोरी ताब्यात घेण्याचा प्रयत्न केला. यावरून दुःखी होऊन अलमेलेम्मा यांनी असा आरोप केला की तुम्ही लोक माझे घर उध्वस्त केले तसेच तुमचा वंश निर्वंश होईल. आणि या वंशातील राजघराण्याला वारस लाभलेला नाही. असे म्हणतात की यानंतर आलेलामम्माने [[कावेरी नदी]]त उडी मारून आत्महत्या केली.

{{कॉमन्स वर्ग|Mysore Kingdom|{{लेखनाव}}}}
{{विस्तार}}
[[वर्ग:म्हैसूरचे राज्य| ]]
[[वर्ग:कर्नाटकाचा इतिहास]]
[[वर्ग:तमिळनाडूचा इतिहास]]
[[वर्ग:भारतातील ऐतिहासिक राज्ये]]
[[वर्ग:हिंदू साम्राज्ये]]

म्हैसूरचे राजतंत्र - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात