https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%97_%E0%A4%96%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%9Cराग खमाज - आवृत्ती इतिहास2026-08-24T08:38:28Zविकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहासMediaWiki 1.43.6https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%97_%E0%A4%96%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%9C&diff=3237&oldid=prevImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात2022-05-01T17:53:18Z<p>robot: Import pages using <a href="/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4" title="विशेष:आयात">विशेष:आयात</a></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>'''राग खमाज''' हा भारतीय शास्त्रीय संगीतातील एक राग आहे.विष्णू नारायण भातखंडे यांच्या संगीतशास्त्रीय विचारानुसार खमाज या थाटात मुख्यत्वेकरून पुढील सोळा राग येतात : (१) झिंझोटी, (२) खमाज, (३) तिलंग, (४) खंबायती, (५) बडहंस, (६) नारायणी, (७) प्रतापवराळी, (८) नागस्वरावली, (९) सोरटी, (१०) जयजयवंती, (११) देस, (१२) तिलककामोद, (१३) गौडमल्हार, (१४) दुर्गा, (१५) रागेश्वरी, (१६) गारा. <br />
<br />
निषाद कोमल व बाकीचे स्वर शुद्ध असे या थाटाचे स्वरूप असून प्राचीन ग्रंथांत याला ‘कांभोजी’ म्हणून उल्लेखलेले आढळते. या थाटाचा आश्रय राग झिंझोटी असूनही खमाज या रागाचे नाव थाटाला देण्याचा प्रघात आहे. <br />
<br />
या थाटातील रागांचे स्थूलमानाने दोन वर्ग पडतात : गंधार स्वरास वादी मानणाऱ्या रागांचा पहिला व तसे नसणाऱ्या रागांचा दुसरा. पहिल्यात खमाज, झिंझोटी, रागेश्वरी, खंबायती, तिलंग इ. राग आणि दुसऱ्यात सोरटी, देस, तिलककामोद, जयजयवंती, नारायणी, प्रतापवराळी इ. राग अंतर्भूत होतात. <br />
<br />
खमाज थाटातील खमाज, तिलंग, देस, तिलककामोद या रागांत ⇨''ठुमरी''सारख्या सुगम संगीतप्रकाराचे गायनवादनही बरेच होते. <br />
<br />
{{विस्तार}}<br />
<br />
{{हिंदुस्तानी संगीत}}<br />
<br />
[[वर्ग:राग|खमाज]]<br />
[[वर्ग:अत्यंत छोटी पाने]]</div>ImportMaster