https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BE_%E0%A4%8F%E0%A4%9C%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A5%80
राजपुताना एजन्सी - आवृत्ती इतिहास
2026-08-27T04:41:42Z
विकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहास
MediaWiki 1.43.6
https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BE_%E0%A4%8F%E0%A4%9C%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A5%80&diff=919&oldid=prev
ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात
2022-05-01T18:25:26Z
<p>robot: Import pages using <a href="/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4" title="विशेष:आयात">विशेष:आयात</a></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>[[चित्र:Rajputana 1909.jpg|इवलेसे|राजपुताना एजन्सीचे मानचित्र]]<br />
'''राजपुताना एजन्सी''' हा एक [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिश भारतातील]] संस्थानांचे एकत्रीकरण करून केलेला एक प्रशासकीय विभाग होता. याचे क्षेत्रफळ १,२७,५४१ चौ.मैल एवढे होते.<br />
<br />
== चतुर्सिमा ==<br />
<br />
राजपुताना एजन्सीच्या उत्तरेला पंजाब प्रांत, वायव्येला बहावलपूर संस्थान, ईशान्य दिशेला संयुक्त प्रांत, आग्नेयेला मध्य भारत स्टेट एजन्सी आणि दक्षिणेला मुंबई इलाखा <br />
आणि नैऋत्येला सिंध प्रांत यांच्या सीमा होत्या.<br />
<br />
== प्रशासकीय विभाग ==<br />
<br />
राजपुताना एजन्सीचे उपविभाग:-<br />
<br />
१. मेवाड रेसिडेन्सी<br />
<br />
२. तरंगा रेसिडेन्सी<br />
<br />
३. पश्चिम राजपुताना स्टेट एजन्सी<br />
<br />
४. जयपूर रेसिडेन्सी<br />
<br />
५. पश्चिम राजपुताना स्टेट रेसिडेन्सी<br />
<br />
६. बिकानेर एजन्सी<br />
<br />
७. तरंगागड<br />
<br />
८. अलवार एजन्सी<br />
<br />
९. पूर्व राजपुताना स्टेट एजन्सी<br />
<br />
१०. हरावती टोंक एजन्सी<br />
<br />
११. कोटा झालावाड एजन्सी<br />
<br />
== संस्थाने ==<br />
<br />
राजपुताना स्टेट एजन्सीतील संस्थाने:-<br />
<br />
१. [[बिकानेर संस्थान|बिकानेर]]<br />
<br />
२. [[जयपूर संस्थान|जयपूर]]<br />
<br />
३. अलवार<br />
<br />
४. धोलपुर<br />
<br />
५. भरतपूर<br />
<br />
६. करौली<br />
<br />
७. झालावाड<br />
<br />
८. कोटा<br />
<br />
९. बुंदी<br />
<br />
१०. टोंक<br />
<br />
११. लावा<br />
<br />
१२. किसनगड<br />
<br />
१३. [[जोधपुर( मारवाड ) संस्थान|मारवाड]]<br />
<br />
१४. जैसलमेर<br />
<br />
१५. सिरोही<br />
<br />
१६. अबू<br />
<br />
१७. पालनपुर<br />
<br />
१८. दांता<br />
<br />
१९. डुंगरपुर<br />
<br />
२०. बांसवाडा<br />
<br />
२१. कुशालगड<br />
<br />
२२. प्रतापगड<br />
<br />
२३. [[उदयपूर संस्थान|मेवाड]]<br />
<br />
२४. शाहपूर<br />
<br />
टोंक, भरतपूर आणि धोलपुर सोडून बाकीची सर्व संस्थाने हिंदू राजपुतांची होती. टोंक हे मुस्लिम संस्थानिकाचे, तर भरतपूर आणि धोलपुर हे जाट संस्थानिकांचे होते.<br />
<br />
== अजमेर-मेवाड विभाग ==<br />
<br />
राजपुताना एजन्सीच्या मध्य भागात अजमेर-मेवाड हा ब्रिटीश भाग होता.<br />
<br />
== स्वातंत्र्योत्तर कालखंड ==<br />
<br />
भारत स्वतंत्र झाल्यावर ही सर्व संस्थाने भारत विलीन झाली. सध्या हा प्रदेश राजस्थान या नावाने ओळखला जातो.<br />
<br />
[[वर्ग:भारताचा इतिहास]]<br />
[[वर्ग:ब्रिटिश भारत]]</div>
ImportMaster