ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T18:35:01Z

नवीन पृष्ठ

[[File:Ramchandra Babaji More.jpg|thumb|रामचंद्र बाबाजी मोरे]]

'''रामचंद्र बाबाजी मोरे''' ([[१ मार्च]], [[इ.स. १९०३|१९०३]]: लादवळी, [[महाड तालुका]], [[रायगड जिल्हा]], [[महाराष्ट्र]] - [[११ मे]], [[इ.स. १९७२|१९७२]]) हे एक राजकीय नेता होते. [[भारतातील जातिव्यवस्था]] व भारतीय उपखंडातील वर्ग शोषण या विषयांवर त्यांनी चळवळी केल्या.

== सुरुवातीचे जीवन ==
मोरेंचा जन्म १ मार्च १९०३ रोजी, महाड तालुक्यातल्या लादवळी ह्या गावात एका शेतमजुरी करणाऱ्या एका [[दलित]] कुटुंबामध्ये झाला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.scribd.com/document/270510052/RB-More-Intro-Eng|title=RB More- Intro (Eng) - Dalit - Politics}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.socialsciencecollective.org/comrade-more-red-star-blue-sky/|title=Comrade R B More: A Red Star In Blue Sky - The Social Science Collective}}</ref>

वयाच्या ११व्या वर्षीच मोरेंनी [[अस्पृश्यता|अस्पृश्यतेविरुद्धचा]] संघर्ष सुरू केला. काही सामाजिक सुधारकांच्या मदतीने त्यांनी ब्रिटिश सरकारला, महाड माध्यमिक शाळेत प्राथमिक शाळेतून शिष्यवृत्ती मिळाल्यावरही प्रवेश रद्द केला गेल्याबद्दल पत्रे लिहिली.<ref name="auto1">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://jaibhimji.in/?p=2498|title=The story of India’s caste blues – Hamara Bharat}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.hindustantimes.com/india/from-mahad-to-mumbai-to-hyderabad-the-story-of-india-s-caste-blues/story-ggYqaHOin82umAKX650GVN.html|title=From Mahad to Mumbai to Hyderabad, the story of India’s caste blues}}</ref><ref name="anticaste.in">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.anticaste.in/comrade-r-b-more-red-star-in-blue-sky/|title=Comrade R B More: A Red Star in a Blue Sky|date=11 May 2017|website=Anticaste.in}}</ref>

== राजकीय कारकीर्द ==
=== नागरी अधिकार मोहीम ===
१९-२० मार्च १९२७ या कालावधीत [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]]ांच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या [[महाड सत्याग्रह]]ाचे ते आघाडीचे आयोजक होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://velivada.com/2017/03/21/from-mahad-to-5-kalidas-marg-90-years-apart-tales-of-2-purification/|title=From Mahad to 5 Kalidas Marg – 90 Years Apart, Tales of 2 Purification}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.youtube.com/watch?v=JwhiQPf3jt4|title=17 Dr. Ambedkar launches Mahad Satyagraha in 1927}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://ssdindia.org/about/|title=About - Samata Sainik Dal}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://drambedkarbooks.com/2016/03/20/mahad-satyagraha-a-clip-from-dr-babasaheb-ambedkar-movie/|title=Mahad Satyagraha – A clip from Dr Babasaheb Ambedkar Movie}}</ref><ref name="auto">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://aakarbooks.com/content/mahad-making-first-dalit-revolt/|title=MAHAD: The Making of the First Dalit Revolt - Aakar Books{{dead link}}}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.hindustantimes.com/india/maharashtra-mahad-relives-ambedkar-s-water-satyagraha-for-dalits/story-oGt2HuH4l3k1aRwAAqmp6N.html|title=Mahad relives BR Ambedkar’s water satyagraha for Dalits}}</ref> मोरेंनी महाड सत्याग्रहाचा तपशीलवार वृत्तान्त मराठीत लिहिला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://indianexpress.com/article/lifestyle/books/ambedkar-book-review-anand-teltumbde-the-other-satyagraha-2799481/|title=The Other Satyagraha}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.countercurrents.org/2017/04/21/caste-gender-and-other-such-issues-should-be-dealt-with-as-class-struggle-anand-teltumbde/|title=Caste, Gender And Other Such Issues Should Be Dealt With As Class Struggle: Anand Teltumbde}}</ref> महाडच्या दलितांचा [[चवदार तळे]] वापरण्यासाठीचा संघर्ष हा निश्चितपणे इतिहासातील पहिला नागरी अधिकारासाठीचा लढा होता.<ref name="auto">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://aakarbooks.com/content/mahad-making-first-dalit-revolt/|title=MAHAD: The Making of the First Dalit Revolt - Aakar Books}}</ref> आंबेडकरांच्या नेतृत्वाखाली महाडला झालेल्या [[मनुस्मृती दहन दिन]]ाचे सुद्धा आयोजक मोरे होते. हा दिवस २५ डिसेंबर १९२७ रोजी संपन्न झाला. त्यामध्ये हजारो दलित लोकांना एकत्रित येऊन [[मनुस्मृती]]ची एक प्रत जाळली. महाडला डॉक्टर आंबेडकरांनी दलित महिलांची एक दुसरी सभाही घेतली ज्यात त्यांनी लैंगिक असमानतेचा प्रसार करणाऱ्या सामाजिक रीती थांबवण्याचा संदेश दिला.<ref name="anticaste.in">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.anticaste.in/comrade-r-b-more-red-star-in-blue-sky/|title=Comrade R B More: A Red Star in a Blue Sky|date=11 May 2017|website=Anticaste.in}}</ref>

=== कम्युनिस्ट पक्ष ===
मोरेंनी १९३० साली [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]ात प्रवेश केला.<ref name="auto1">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://jaibhimji.in/?p=2498|title=The story of India’s caste blues – Hamara Bharat}}</ref> तरीही मोरे व डॉक्टर आंबेडकर हे एकमेकांच्या कार्यांचे नेहमी प्रशंसक राहिले. कम्युनिस्ट पक्षाच्या अनेक सभेंमध्ये भारतातील जात असमानतेच्या विषयाचा मुद्दा मोरेंनी उचलला. पक्षाच्या १९५३ च्या तिसऱ्या अधिवेशनाअगोदर त्यांनी पक्ष नेत्यांना 'अस्पृशता व जात पद्धतीतल्या समस्या' हा लेख पाठवला.<ref name="countercurrents.org">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.countercurrents.org/gatade030912.htm|title=Cast Away Caste: Breaking New Grounds … By Subhash Gatade|website=Countercurrents.org}}</ref><ref name="sacw.net">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.sacw.net/index.php?page=imprimir_articulo&id_article=2822|title=print : Cast Away Caste: Breaking New Grounds …|website=Sacw.net}}</ref><ref name="peoplesdemocracy.in">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://archives.peoplesdemocracy.in/2003/0323/03232003_comrade_%20More.htm|title=a red star in the sky-More|website=Archives.peoplesdemocracy.in|date=|accessdate=2017-05-23}}</ref> हा विषय पुढील अधिवेशनात विचारात घेण्यात यावा असे त्यांने पक्ष नेत्यांना निवेदन दिले. १९५७ व १९६४ साली हा लेख पुन्हा सुधारणा करून व वर्ग शोषाणाविरुद्धच्या संघर्षात जात असमानतेविरुद्धा संघर्ष करणे कसे महत्त्वाचे आहे, हे त्यांनी आंबेडकरांचे व्यवस्थित समजावून सांगितले. मोरे यांनी ब्रिटिश सरकार विरुद्धच्या स्वातंत्र्य संघर्षात व कामगार चळवळीतसुद्धा समर्थपणे लढा दिला. १९६४ मध्ये भारतीय कम्यनिस्ट पक्षात फूट पडल्यावर मोरे [[मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्ष]]ात दाखल झाले. .<ref name="peoplesdemocracy.in">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://archives.peoplesdemocracy.in/2003/0323/03232003_comrade_%20More.htm|title=a red star in the sky-More|website=Archives.peoplesdemocracy.in|date=|accessdate=2017-05-23}}</ref> माकपच्या महाराष्ट्र राज्य समिती मध्ये १९६४ मध्येच त्यांची निवडणूक झाली. 'जीवनमार्ग' हे माकप महाराष्ट्र समितीचे साप्ताहिक त्यांनी १४ एप्रिल १९६५ ([[आंबेडकर जयंती]]) रोजी सुरू केले.<ref name="anticaste.in">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.anticaste.in/comrade-r-b-more-red-star-in-blue-sky/|title=Comrade R B More: A Red Star in a Blue Sky|date=11 May 2017|website=Anticaste.in}}</ref>

मोरेंचा ११ मे १९७२ रोजी मृत्यू झाला, ते शेवटपर्यंत माकपचे नेते राहिले.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:मोरे, रा.बा.}}
[[वर्ग:साम्यवादी नेते]]
[[वर्ग:इ.स. १९०३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९७२ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:दलित कार्यकर्ते]]
[[वर्ग:मराठी व्यक्ती]]
[[वर्ग:भारतीय राजकारणी]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:आंबेडकरवादी]]
[[वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे सहयोगी]]
[[वर्ग:महाड सत्याग्रह]]

रामचंद्र बाबाजी मोरे - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात