ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T11:29:01Z

नवीन पृष्ठ

{{विस्तार}}
{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी =
| नाव = {{लेखनाव}}
| चित्र = Vikhe.JPG
| चित्र_आकारमान =
| चित्रशीर्षक = विठ्ठलराव विखे पाटील जवाहरलाल नेहरु यांच्या सोबत
| चित्रशीर्षक_पर्याय =
| जन्मनाव = विठ्ठल
| जन्म_दिनांक = १२ ऑगस्ट [[इ.स. १८९७]]
| जन्म_स्थान = लोणी ता.श्रीरामपूर ब्रिटिशकालीन भारत
| मृत्यू_दिनांक = २७ एप्रिल [[इ.स. १९८०]]
| मृत्यू_स्थान = लोणी [[श्रीरामपूर तालुका|ता.श्रीरामपूर]] [[अहमदनगर जिल्हा]]
| मृत्यू_कारण =
| कलेवर_सापडलेले_स्थान =
| चिरविश्रांतिस्थान =
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश =
| निवासस्थान =
| राष्ट्रीयत्व = भारतीय
| टोपणनावे =
| वांशिकत्व =
| नागरिकत्व = भारतीय
| शिक्षण = ४ थी
| प्रशिक्षणसंस्था =
| पेशा = समाजसेवा
| कारकीर्द_काळ = [[इ.स. १९२३]]- [[इ.स. १९८०]]
| मालक =
| प्रसिद्ध_कामे = आशिया खंडातील पहिला सहकारी साखर कारखाना
| मूळ_गाव = लोणी बु
| पगार =
| निव्वळ_मालमत्ता =
| उंची =
| वजन =
| ख्याती =
| पदवी_हुद्दा =
| कार्यकाळ =
| पूर्ववर्ती =
| परवर्ती =
| राजकीय_पक्ष = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| विरोधक =
| संचालकमंडळ =
| धर्म = हिंदू
| जोडीदार =
| अपत्ये = [[बाळासाहेब विखे पाटील|बाळासाहेब विखे]]
| वडील =
| आई =
| नातेवाईक =
| पुरस्कार = पद्मश्री ([[इ.स. १९६१]]), डी. लिट्.([[इ.स. १९७८]])
| स्वाक्षरी =
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय =
| संकेतस्थळ =
| तळटीपा =
| संकीर्ण =
}}
'''विठ्ठलराव विखे पाटील''' (१८९७-१९८०) यांचा जन्म लोणी बुद्रुक येथील सामान्य शेतकरी कुटुंबात झाला होता. त्यांनी प्रवरानगर येथे आशिया खंडातील पहिल्या सहकारी प्रवरा कारखान्याची ३१ डिसेंबर १९५० या दिवशी स्थापना केली. ‘प्रवरा मेडिकल ट्रस्ट’ची स्थापना (१९७४) करून अत्याधुनिक सुविधा असलेले भव्य इस्पितळ लोणीत सुरू केले. आशिया खंडातील पहिला सहकारी कारखाना आपल्या अथक परिश्रमाने आणि दूरदृष्टीने लोणी या ठिकाणी सुरू करणारे देशातील पहिले सहकार महर्षी विठ्ठलराव विखे पाटील यांचे कार्य सहकार क्षेत्रामध्ये उल्लेखनीय आहे. महाराष्ट्राला सहकार क्षेत्रात आज जो नावलौकिक प्राप्त झालेला आहे त्याचे खरे श्रेय विखे पाटलांना द्यावे लागेल. सहकाराच्या माध्यमातूनच समाजाचा ख-या अर्थाने विकास करता येईल. कृषी प्रधान असलेल्या भारतासारख्या देशाला सहकाराच्या माध्यमातूनच पुढे घेऊन जाता येईल ही दूरदृष्टी त्यांच्याकडे होती.<ref name=":0">{{स्रोत पुस्तक|title=महारष्ट्राचे शिल्पकार पद्मश्री डॉ. विठ्ठलराव विखे पाटील|last=सावंत|first=शिवाजी|publisher=महाराष्ट राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ, मुंबई|year=२००२|location=मुंबई|pages=१}}</ref> शेतक-यांना सुखासमाधानाने आपले जीवन जगता यावे. त्याच्या मालाला बाजार मूल्य प्राप्त करून् देता यावे, शेतक-यांचे हालअपेष्टा थांबावेत, त्यांना स्वाभिमानाने स्वयंपूर्ण् जीवन जगता यावे या उद्धेशाने १५ मे १०६२ या रोजी नगर जिल्यात लोणी या ठिकाणी देशातील पहिला सहकारी तत्त्वावरील साखर कारखाना त्यावेळचे भारताचे पंतप्रधान नेहरु यांच्या शुभ हस्ते समारंभपुर्वक उद्घाटन करून सुरू केला. अनेक खडतर परिस्थितीतून हा कारखाना सहकारी तत्त्वावर उभा राहिला. अहमदनगर जिल्ह्यातील आजूबाजूच्या खेड्यातील व गावातील लोकांच्या चेहऱ्यावर हास्य फुलवण्याचं आणि त्यांच्या जीवनामध्ये आनंद निर्माण करण्याचे काम या सहकारी तत्त्वावरील साखर कारखान्यामुळे शक्य झालं. याचं संपूर्ण श्रेय हे सहकार महर्षी डॉ. विठ्ठलराव विखे पाटील यांनाच द्यावे लागेल. लोकांच्या हाताला काम तसेच शेतकऱ्यांच्या मालाला योग्य दर देऊन त्यांची आर्थिक विवंचना थांबवण्याचे काम हे या सहकारामुळे शक्य झालं. आज संपूर्ण महाराष्ट्मध्ये अनेक सहकारी तत्त्वावरील उद्योग व्यवसाय उभे राहिलेले आहेत. महाराष्ट्राच्या एकूणच विकास प्रक्रियेमध्ये सहकार क्षेत्राचे योगदान हे महत्त्वपूर्ण राहिलेला आहे. पुढच्या काळामध्ये अनेक दूरदृष्टीचे नेते आणि सहकारमहर्षी या क्षेत्राला लाभले. त्यामुळे महाराष्ट्रामध्ये पुढील काळात अनेक सहकारी संस्था सहकारी तत्त्वावर उभ्या राहिल्या. दूध संघ, सहकारी बँका, को- ऑपरेटिव्ह सोसायटी, शेती संस्था, या प्रकारच्या संस्था निर्माण झाल्या. सहकारी कारखाने उभे राहिले. यातून ग्रामीण जीवन आणि शेतकरी यांच्या विकासाला चालना मिळाली.<ref name=":0" />

[[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते|विखे पाटील, विठ्ठलराव]]
[[वर्ग:मराठी व्यक्ती|विखे पाटील, विठ्ठलराव]]
[[वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १८९७ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९८० मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]

विठ्ठलराव विखे पाटील - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात